# Kemalettin Sami Gökçen

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemalettin_Sami_G%C3%B6k%C3%A7en
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kemalettin Sami Gökçen, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kemalettin_Sami_G%C3%B6k%C3%A7en (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/be/Kemaledddin_Sami.jpg)
* (public-domain)*

- **Makam:** Türkiye'nin Almanya Büyükelçisi; Türkiye Millî Olimpiyat Komitesi Başkanı; Türkiye Büyük Millet Meclisi; 2. Dönem Milletvekili
- **Dönembaşı:** 29 Eylül 1929; 1930; 11 Ağustos 1923
- **Dönemsonu:** 15 Nisan 1934; 1933; 16 Ağustos 1924
- **Öncegelen:** Yeni makam; Ali Sami Yen
- **Sonragelen:** Mehmet Hamdi Arpağ; Reşit Saffet Atabinen
- **Seçim bölgesi:** 1923 - Sinop
- **Doğum tarihi:** 1884
- **Doğum yeri:** Sinop
- **Ölüm yeri:** Berlin
- **Yattığı yer:** Devlet Mezarlığı, Ankara
- **Partisi:** Cumhuriyet Halk Partisi
- **Öğrenim:** Mühendishane-i Berri-i Hümayun; Harp Akademisi
- **Meslek:** Asker, diplomat
- **Bağlılığı:** Osmanlı İmparatorluğu, (1906-1920); Türkiye, (1920-1928)
- **Hizmetyılları:** 1906-1928
- **Rütbesi:** 25px Ferik
- **Kumandaettiği:** Çanakkale Müstahkem Mevkii Komutanlığı Kurmay Başkanı, Gelibolu Kuzey Grubu Kurmayı, Takviye ve Müstahkem Alanı Müfettişliği Kurmay Başkanı, Hicaz Seferi Kuvvetleri Kurmay Başkanı, 8. Kolordu Kurmay Başkanı, Ukrayna Askeri Ataşesi, Kuzey Kafkasya Ordusu Kurmay Başkanı, 9. Ordu Geri Bölge Müfettişi, 10. Kafkas Tümeni (vekil), İstanbul Muhafızı, 25. Kolordu Komutan Yardımcısı, 10. Kafkas Tümeni; 1. Tümen, Ankara Komutanlığı, 4. Grup, 4. Kolordu
- **Savaşları:** Balkan Savaşları; I. Dünya Savaşı; Türk Kurtuluş Savaşı

![Devlet Büyükleri Anıt Mezarlığı'nda Kemalettin Sami'nin kabri.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/42/20240425_133257_Kemalettin_Sami.jpg/1280px-20240425_133257_Kemalettin_Sami.jpg)
*Devlet Büyükleri Anıt Mezarlığı'nda Kemalettin Sami'nin kabri. (HalitBaris, CC-BY-SA-4.0)*

**Kemalettin Sami Gökçen** (1884, [Sinop](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sinop) - 15 Nisan 1934, [Berlin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin)), [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) asker, diplomat ve siyasetçi.

1905 yılında [Mühendishane-i Berri-i Hümayun](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BChendishane-i_Berr%C3%AE-i_H%C3%BCm%C3%A2y%C3%BBn)'u ve 1908 yılında [Harp Akademisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Enstit%C3%BCs%C3%BC)'ni Yüzbaşı rütbesiyle bitirdikten sonra 4. Ordu emrine verildi. 1911 yılındaki [Trablusgarp Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında [Yanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya)'ya gitti. [Harp Okulu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Okulu)'nda öğretmenlik yaptı. 1915 yılında [Şehzade](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehzade) [Ömer Faruk Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer_Faruk_Efendi)'nin öğretmeni olarak onunla birlikte Avrupa'ya gitti. Ordunun çeşitli birimlerinde kurmay başkanlığı ve 1918 yılında [9. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/9._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) Menzil Müfettişliği yaptı. [İstanbul'un İşgali](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul%27un_%C4%B0%C5%9Fgali) sonrası 5 Aralık 1920 tarihinde Anadolu'ya geçerek [Türk Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'na katıldı. Ancak Türk Kurtuluş Savaşı'na ilk katkısı değildi. Kara Vasıf Bey önderliğinde kurulan Karakol Cemiyeti çalışmaları altında İtilaf Devletleri depolarında bulunan silah ve mühimmatları Anadolu'ya kaçırmak ile Anadolu hareketine büyük faydalar sağlamıştır. Ankara Komutanlığı'na ve daha sonra 1. Tümen Komutanlığı'na getirildi. 31 Mart 1921 tarihinde [Albay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Albay) rütbesiyle [II. İnönü Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_%C4%B0n%C3%B6n%C3%BC_Muharebesi)'ne ve [Sakarya Meydan Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sakarya_Meydan_Muharebesi) sonrası 4. Kolordu Komutanı olarak [Büyük Taarruz](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Taarruz)'a katıldı. 31 Ağustos 1922 tarihinde [Mirliva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mirliva) rütbesine terfi etti. Savaştaki başarıları dolayısıyla Kırmızı şeritli [İstiklâl Madalyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stikl%C3%A2l_Madalyas%C4%B1) ile ödüllendirildi.

23 Haziran 1923 tarihinde II. dönem TBMM Sinop Milletvekili seçildi. 16 Ağustos 1924 tarihinde Berlin Büyükelçiliği görevine atandı. 1926 yılında [Ferik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fer%C3%AEk) rütbesine terfi etti. 24 Eylül 1928 tarihinde askerlik görevinden emekli oldu. 1930-1933 yılları arasında Türkiye Millî Olimpiyat Komitesi Başkanlığı görevini yürüttü. Eşi Emine Hanım, Mısırlı Prens Abbas Halim Paşa'nın kızıdır.[^1][^2] 15 Nisan 1934 tarihinde [Berlin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin)'de geçirdiği bir ameliyat sonrası öldü. Eyüp 16 Mart Şehitliği'ndeki mezarı 1988'de Ankara'daki [Devlet Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Devlet_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na nakledildi.

Öldükten sonra ailesi "Gökçen" soyadını aldı.

[^1]: Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi Nisan 2021 Sayı 77 içinde Erkan Dağlı makalesi, 23 Kasım 2023 tarihinde erişilmiştir <https://www.sosyalarastirmalar.com/articles/ottoman-to-republic-soldier-and-diplomat-kemalettn-sam-gken-pasha.pdf&usg=AOvVaw3Nn814L9Y1NyRTC40m_q9w&opi=89978449>
[^2]: 1927-1938 arasında Atatürk'ün uşaklığını yapmış olan Cemal Granda'ya göre eşi Arap dünyasında tanınmış olan Kemalettin Sami Paşa, Atatürk'ün de katıldığı 1931 yılındaki bir düğünde eşinin aşırı mücevherat takması nedeniyle bizzat Atatürk tarafından eleştirilmiştir. Bakınız Turhan Gürkan, Atatürk'ün Uşağının Gizli Defteri, Fer Yayınları, İstanbul, 1971 s.140
