# Kel Hasan Efendi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kel_Hasan_Efendi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Kel Hasan Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kel_Hasan_Efendi (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7c/Kel_Hasan_Efendi.jpg) * (Kel Hasan Efendi, public-domain)* - **Doğum tarihi:** 1874 - **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm tarihi:** 1921; (47 yaşlarında) - **Ölüm yeri:** İstanbul, Türkiye - **Yattığı yer:** Karacaahmet Mezarlığı, İstanbul - **Diğer adları:** Komik-i Şehir - **Meslek:** Oyuncu **Kel Hasan Efendi** (1874, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) - 18 Mart 1921[^1], İstanbul), Türk oyuncu. Türk tiyatrosunda hem [tulûat tiyatrosu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tul%C3%BBat_tiyatrosu) hem de [orta oyunu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_oyunu) geleneğini bir arada sergileyen bir sanatçı idi. “*Komik-i şehîr*” (Meşhur komik) unvanıyla tanınır.[^2] [Abdürrezzak Abdi Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BCrrezzak_Abdi_Efendi)'nin yarattığı [*İbiş*](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0bi%C5%9F) tiplemesini uzun yıllar sahnede yaşatmıştır. Renkli bir basma gömlek, bir ayağı kısa bir ayağı uzun bir pantolon giyerek sahneye çıkan Kel Hasan, huy olarak da [ortaoyunu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_oyunu)ndaki [Kavuklu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavuklu)'nun tiyatro sahnesindeki karşılığı olan bir tipi canlandırmaktaydı.[^3] Kel Hasan, geleneksel Türk tiyatrosunun son temsilcisi sayılan [İsmail Hakkı Dümbüllü](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smail_Hakk%C4%B1_D%C3%BCmb%C3%BCll%C3%BC)'yü yetiştirmiştir; Türk tiyatrosunda simgesel bir değer halini alan fesini ve kavuğunu öğrencisi İsmail Dümbüllü'ye bırakmıştır.[^4] Orta oyunundaki [Kavuklu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavuklu) tipi ile özdeşleşmiş bir aksesuar olan kavuğunun orta oyununu, fesinin ise tulûat sanatını temsil ettiği kabul edilmekte; Kel Hasan'ın hatırası bu iki obje Türk tiyatro oyuncuları arasında geleneksel bir törende devredilmeye devam etmektedir. ## Yaşamı 1874 yılında İstanbul'da doğdu. Çocukluğunda [Kadıköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1k%C3%B6y)'de yoğurtçuluk yaptı ve halkı çevresine toplayan hareketleriyle tanındı.[^5] O dönemin komiklerinden [Abdürrezzak Abdi Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BCrrezzak_Abdi_Efendi)’den etkilendi ve sahneye ilk defa Küçük İsmail Efendi’nin tiyatrosunda [külhanbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BClhanbeyi) rolüyle çıktı.[^6][^7] Kendine has bir izleyici kitlesi olan Kel Hasan, [Şehzadebaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Direkleraras%C4%B1)'nda kendi kumpanyasını kurdu. *Hayalhane-i Osmani Kumpanyası* ya da *Eğlencehane-i Osmani İdare-i Hasan* olarak bilinen kumpanyanın içerisinde tiyatronun dışında kanto gösterileri de yer almakta ve oyunların tamamı komedi türünde oynanmaktaydı.[^8] [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) devrinde Abdi Efendi'nin saraya alınması üzerine rakibi kalmadı ve ünü yayıldı.[^9] “*Rüyada Taaşşuk*" adlı oyunun ilk kez oynanacağı gün oyuncuların boykotu nedeniyle sahneye tek başına çıkmak zorunda kalan Kel Hasan, tek kişilik tiyatro gösterilerinin başlatıcısı oldu.[^10][^11] [II. Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet)'in ilanından sonra yaygınlaşan Batı ağırlıklı tiyatro çalışmalarına ayak uyduramadı. Bir ara [Burhanettin Tepsi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Burhanettin_Tepsi) ve [Naşit Özcan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Na%C5%9Fit_%C3%96zcan)'la birleştiyse de eski başarısına ulaşamadı.[^12] 1921 yılında öldü. Mezar yeri kayboldu. Kaybolan mezar yeri 2023 yılında [Karacaahmet Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karacaahmet_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nda saptanıldı.[^13] Kardeşi İbrahim Ethem ile beraber defnedilmiştir. [^1]: Kel Hasan’ın kayıp mezarı bulundu. [^2]: Arslan, Devrim Ulaş. Erken Cumhuriyet Dönemi Edebiyat Dergilerinde Çeviri, Eleştiri ve Polemik:Çeviri Tarihine 'Tercüme Münakaşaları' Işığında Bakmak. Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi, Sayı 27, Güz 2019. [^3]: Durmaz, Uğur. Geleneksel Türk Tiyatrosunda “Kavuk”: Bir Simgenin İşlevi, Özellikleri, Temsilcileri ve Dünden Bugüne Yolculuğu. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi Cilt 4, Sayı 9, Yıl:2018. [^4]: Durmaz, Uğur. Geleneksel Türk Tiyatrosunda “Kavuk”: Bir Simgenin İşlevi, Özellikleri, Temsilcileri ve Dünden Bugüne Yolculuğu. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi Cilt 4, Sayı 9, Yıl:2018. [^5]: Kalafat, Haluk. Rasim Öztekin'e Devredilen Kavuk'un Yolculuğu. Bianet.org sitesi, 13 Mayıs 2016. [^6]: Durmaz, Uğur. Geleneksel Türk Tiyatrosunda “Kavuk”: Bir Simgenin İşlevi, Özellikleri, Temsilcileri ve Dünden Bugüne Yolculuğu. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi Cilt 4, Sayı 9, Yıl:2018. [^7]: Kalafat, Haluk. Rasim Öztekin'e Devredilen Kavuk'un Yolculuğu. Bianet.org sitesi, 13 Mayıs 2016. [^8]: Durmaz, Uğur. Geleneksel Türk Tiyatrosunda “Kavuk”: Bir Simgenin İşlevi, Özellikleri, Temsilcileri ve Dünden Bugüne Yolculuğu. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi Cilt 4, Sayı 9, Yıl:2018. [^9]: Kalafat, Haluk. Rasim Öztekin'e Devredilen Kavuk'un Yolculuğu. Bianet.org sitesi, 13 Mayıs 2016. [^10]: Durmaz, Uğur. Geleneksel Türk Tiyatrosunda “Kavuk”: Bir Simgenin İşlevi, Özellikleri, Temsilcileri ve Dünden Bugüne Yolculuğu. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi Cilt 4, Sayı 9, Yıl:2018. [^11]: Komik-i Şehir. Melik Aksel'in İstanbul'un Ortası Kitabından alıntılanmış yazı, tarihdenanekdotlar.blogspot. [^12]: Kalafat, Haluk. Rasim Öztekin'e Devredilen Kavuk'un Yolculuğu. Bianet.org sitesi, 13 Mayıs 2016. [^13]: Kel Hasan’ın kayıp mezarı bulundu.