# Kazakistan kültürü
> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazakistan_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kazakistan kültürü, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kazakistan_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC (CC-BY-SA-4.0)
*Yurt (Bakytgul Salykhova, CC-BY-SA-3.0)*
**Kazakistan**, [göçebe](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6%C3%A7ebelik) pastoral ekonomisine dayanan ve iyi ifade edilmiş bir kültüre sahiptir. Kazakistan'da [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam), 7-12. yüzyıllarda tanındı. [Koyun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koyun) dışında birçok geleneksel yemek Kazak kültüründe sembolik değerini günümüzde de korumaktadır. Kazak kültürü büyük ölçüde [Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halklar%C4%B1)in göçebe yaşam tarzından etkilenmiştir. Ayrıca göçebe bir halk olan [İskitler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skitler)den de güçlü bir şekilde etkilenmiş gözükmektedir.[^1]
[Hayvancılık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hayvanc%C4%B1l%C4%B1k), [Kazaklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazaklar)ın geleneksel yaşam tarzının merkezinde yer aldığından, göçebe uygulamalarının ve geleneklerinin çoğu bir şekilde hayvancılıkla ilgilidir. Kazakların geleneksel evi, çeşitli kalınlıklarda [keçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ke%C3%A7e) ile kaplanmış esnek bir [Söğüt ağacı](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%B6%C4%9F%C3%BCt)ndan oluşan bir çadır olan [Yurt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yurt_%28%C3%A7ad%C4%B1r%29)tur. Açık üstü, merkezi ocaktan çıkan dumanın dışarı çıkmasına izin verir; sıcaklık ve hava akımı, açıklığın boyutunu artıran veya azaltan bir kanatla kontrol edilebilir. Düzgün inşa edilmiş bir yurt yazın soğutulup kışın ısıtılabilir ve bir saatten daha kısa sürede sökülüp kurulabilir. Yurtların içi ritüel bir öneme sahiptir; sağ taraf genellikle erkeklere, sol taraf ise kadınlara ayrılmıştır. Yurtlar ayrıca restoranlarda ve diğer kamu binalarında dekoratif bir motif olarak sıklıkla kullanılmaktadır.
## Modern Etkiler
Bugünkü [Kazakistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazakistan), [Sovyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi) sonrası dönemde gelişen modern bir kültürdür. Geleneksel Kazak yaşam tarzı, Batı toplumlarının yanı sıra Kazakistan'ın komşuları olan [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya) ve [Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in)'den gelen etkilerle harmanlanmıştır.
## Din
Kazakistan'ın en büyük dini [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam), ardından [Rus Ortodoks Hristiyanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_Ortodoks_Kilisesi) gelmektedir. Gelenek olarak Kazaklar [Sünni](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCnnilik) ve Ruslar ise [Rus Ortodoks](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_Ortodoks_Kilisesi)'tur. Nüfusun yaklaşık %70'i Müslümandır.[^2] Diğer dini gruplar arasında [Yahudilik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yahudilik), [Bahâîlik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bahai_%C4%B0nanc%C4%B1), [Hare Krishna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hare_Kri%C5%9Fna), [Budizm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budizm) ve [İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sa_Mesih%27in_Son_Zaman_Azizler_Kilisesi) bulunmaktadır.[^3]
## Mutfak
*Beşbarmak (Arthoum, CC-BY-SA-4.0)*
Geleneksel Kazak mutfağı, [kuzu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koyun) ve [at eti](https://turkipedia.org/tr/wiki/At_eti)nin yanı sıra çeşitli [sütlü ürünler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mand%C4%B1ra_%C3%BCr%C3%BCn%C3%BC)i içermektedir. Yüzlerce yıldır Kazaklar, yağlı kuyruklu koyun, [çift hörgüçlü deve](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ift_h%C3%B6rg%C3%BC%C3%A7l%C3%BC_deve) ve [at](https://turkipedia.org/tr/wiki/At) yetiştiren ve ulaşım, giyim ve yiyecek için bu hayvanlara güvenen çobanlardı.Pişirme teknikleri ve ana malzemeler, ülkenin göçebe yaşam tarzından güçlü bir şekilde etkilenmiştir. Örneğin, çoğu pişirme tekniği, gıdanın uzun süreli korunmasına yöneliktir. Etin uzun süre dayanması için tuzlama ve kurutma konusunda büyük bir uygulama vardır ve göçebe bir yaşam tarzında tasarruf etmek daha kolay olduğu için ekşi süt tercih ediliyor.
Haşlanmış at veya kuzu etinden oluşan bir yemek olan [*beşbarmak*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fbarmak), Kazakların en sevilen yemeğidir. beşbarmak genellikle haşlanmış makarna ve shorpa adı verilen et suyu ile yenir. Geleneksel olarak kese denilen Kazak kaselerinde servis edilir. Diğer popüler et yemekleri arasında kazy, [*sucuk*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sucuk), kuyrdak, zhal ve zhaya gibi çeşitli at lezzetleri bulunmaktadır.
[Pilav](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pilav), sebzelerle (havuç, soğan ve/veya sarımsak) ve et parçalarıyla en yaygın Kazak pirinç yemeğidir. Ulusal içecekler [kımız](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1m%C4%B1z) (fermente kısrak sütü) ve [çay](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ay_%28i%C3%A7ecek%29)dır.
## Dil
Resmi dil, [Nogaylar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nogaylar) ve [Karakalpaklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karakalpaklar) ile yakından ilişkili bir [Türk dilleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_dilleri)nden olan [Kazakça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazak%C3%A7a)'dır. Yaygın olarak konuşulan bir diğer dil ise [Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a)dır. Ancak [Kazakistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazakistan)'ın kurucu [cumhurbaşkanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazakistan_cumhurba%C5%9Fkan%C4%B1) [Nursultan Nazarbayev](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nursultan_Nazarbayev)'in bahsettiği dil politikası, ülkenin gelecekteki gelişimi için önemli bir faktör olarak üç dilliliği (Kazakça, Rusça ve [İngilizce](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngilizce)) önermektedir.[^4][^5]
## Edebiyat
[Abay Kunanbayoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abay_Kunanbayo%C4%9Flu), büyük bir Kazak şairi, besteci ve filozoftur.
## Sanat
Kazak zanaatkârlar her yıl "Sheber" yarışmasına katılıyor. Yarışma, 2006 yılında Kazak zanaatkârlarının ürünlerinin yurt içinde ve yurt dışında rekabet gücünü artırmak için başlatılan "El sanatlarının geliştirilmesi ve Kazakistan'da halk sanatları ve zanaatlarının yeniden canlandırılması" programının bir parçasıdır. Bu program Kazakistan Esnaf Birliği, “Chevron”, Orta Asya Avrasya Vakfı, Kazak Kültür ve Enformasyon Bakanlığı ve Almatı'daki [UNESCO](https://turkipedia.org/tr/wiki/UNESCO) Kümelenme Ofisi tarafından yürütülmektedir.[^6]
## Filmler
Eylül 2006'da hükûmet, [Kazakistan hükûmeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazakistan_h%C3%BCk%C3%BBmeti)nin ulusun yeni yarattığı tarihi konu alan "[''Göçebe''](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6%C3%A7ebe_%28film%29)" adlı multimilyon dolarlık bir filmin dağıtımını finanse ettiğini duyurdu. Film 2003'te çekilmeye başladı ve birçok geliştirme sorunuyla boğuştu, sonunda 2006'da vizyona çıktı. O zamandan beri "*Mongol*", "*Tulpan*", "*Kelin*" gibi filmler yayınlandı. Üç film de En İyi Yabancı Diller Filmi Akademi Ödülü'ne başvurdu. [*Tulpan*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tulpan) filmi, [2008 Cannes Film Festivali](https://turkipedia.org/tr/wiki/2008_Cannes_Film_Festivali)'nde Belirli Bir Bakış Ödülü'nü kazandı.
## Müzik
*bir Nevruz bayramı kutlaması sırasında geleneksel kıyafetleri ile dombra çalan Kazaklar (Stomac, CC-BY-SA-3.0)*
### Ebedi Bozkırın Büyülü Şarkıları
Ebedi Bozkırın Sihirli Şarkıları, [Amerika Birleşik Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri)'nde Kazakistan Kültür Günleri kutlamaları için [Carnegie Hall](https://turkipedia.org/tr/wiki/Carnegie_Hall) ve [The Kennedy Center](https://turkipedia.org/tr/wiki/The_Kennedy_Center)'da gerçekleşen bir dizi konserlerdir. Konserlerde Kazak halk müziği ve Batı klasik başyapıtlarının yanı sıra Kazak Ulusal Kurmangazi Halk Çalgıları Orkestrası, Kazak Ulusal Baykadamov Korosu ve bir grup Kazak solisti tarafından icra edilen Amerikan şarkıları yer alıyor.
### Kurmangazi Kazak Ulusal Konservatuarı Senfoni Orkestrası
Kurmangazi Kazak Ulusal Konservatuvarı Senfoni Orkestrası 1947'de kuruldu. Orkestranın ilk lideri Profesör K. Babayev'di. Orkestranın Haydn, Mozart, Beethoven, Schubert, Brahms, Lizst, Saint-Saens, Bizet, Ravel, Frank, Mahler, Orf, Tchaikovsky, Rachmaninoff, Musorgsky, Shostakovich ve daha pek çoğunu kapsayan geniş bir repertuvarı vardır.[^7]
## Spor
*Geleneksel kıyafetli at binicileri, at sırtında oynanan bir dizi geleneksel oyundan biri olan Kyz Kuu ("Kız Kovalamaca") adlı oyunu oynayarak Kazakistan'ın binicilik kültürünü sergilemektedir (SSGT JEREMY T. LOCK, public-domain)*
Kazakistan'da, beden eğitimi ve müfredat dışı faaliyetlere büyük bir ilgi oluşmuştur. [Halter](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halter), [buz hokeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buz_hokeyi) ve [boks](https://turkipedia.org/tr/wiki/Boks)ta uluslararası başarılar elde etmiştir. Kazakistan, [2004 Yaz Olimpiyatları](https://turkipedia.org/tr/wiki/2004_Yaz_Olimpiyatlar%C4%B1)'nda sekiz madalya kazanmıştır.
[Futbol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Futbol), Kazakistan'daki en popüler spordur. [Kazakistan Futbol Federasyonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazakistan_Futbol_Federasyonu) (FFK) sporun ulusal yönetim organıdır. FFK erkek, kadın ve futsal millî takımlarını organize eder. [Kazakistan Ligi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Premyer-Liga_%28Kazakistan%29), ülkedeki futbol için en üst düzey yarışmadır.
[Bisiklet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bisiklet_%28spor%29), Kazakistan'ın en başarılı sporudur. [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa) pistinde yarışan pek çok profesyonel bisikletçi Kazakistan'dan gelmektedir.
## Ruhani Zhangyru
Cumhurbaşkanı [Nursultan Nazarbayev](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nursultan_Nazarbayev), Nisan 2017'de yayınlanan “Geleceğe Yönelik Kurs: Kazakistan'ın Kimliğinin Modernizasyonu” başlıklı açılış makalesinde Kazakistan'ın manevi modernizasyonunu başlatmak için tasarlanmış altı özel projenin ana hatlarını çizdi.
- Kazak dilinin Latin alfabesine ve Yeni İnsani Bilgiye adım adım geçişi
- Kazakça 100 Yeni Ders Kitabı
- Tugan Zher
- Kazakistan'ın Kutsal Coğrafyası
- Küresel Dünyada Modern Kazak Kültürü
- Kazakistan'ın 100 Yeni Yüzü.[^8]
Program aynı zamanda çağdaş Kazak edebiyatı ve şiirinin [Birleşmiş Milletler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birle%C5%9Fmi%C5%9F_Milletler)'in altı dile çevirisini de içeriyor. Antoloji'nin resmi sunumu Nisan 2019'da [Almatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almat%C4%B1)'da gerçekleşti.[^9]
İngilizceye tercüme edilen Antoloji'nin sunumu 25 Eylül 2019'da [Londra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Londra)'daki [Britanya Kütüphanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Britanya_K%C3%BCt%C3%BCphanesi)'nde yapıldı. [Cambridge University Press](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cambridge_University_Press), İngiliz edebi çeviri uzmanlarıyla birlikte Kazak edebiyatı koleksiyonlarını İngilizce olarak tercüme etti ve yayınladı.[^10]
Programın önemli bir parçası, Cumhurbaşkanı Nazarbayev tarafından kaleme alınan "Büyük Bozkır’ın Yedi Özelliği"dir.[^11] Makale Büyük Bozkır'ın yedi yönünü anlatıyor: binicilik kültürü, büyük bozkırların antik metalurjisi, hayvan stili, [Altın elbiseli adam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1n_elbiseli_adam), Türk dünyasının beşiği, Büyük [İpek Yolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0pek_Yolu) ve elma ve laleler diyarı.
## Ayrıca bakınız
- [Kazakistan tarihi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazakistan_tarihi)
## Dış bağlantılar
- Bruce Privratsky, *Muslim Turkistan*, pages 76–77
[^1]: Scythians in Central Asia – Electrum Magazine.
[^2]: Kazakhstan. 30 Kasım 2009.
[^3]: Department Of State. The Office of Electronic Information, Bureau of Public Affairs. Kazakhstan. 19 Eylül 2008.
[^4]: Nazarbayev: "Kazakistan, üç dilde eğitim yapılabileceğini gösterdi" -. 1 Mart 2018.
[^5]: Трехъязычие как один из приоритетов современного образования.
[^6]: INFORM.KZ. New craft works of Kazakh artisans submitted for Sheber crafts contest. 3 Haziran 2014.
[^7]: Symphony Orchestra of Kurmangazy Kazakh National Conservatory. 9 Aralık 2014.
[^8]: December 2018, Punit Gaur in Op-Ed on 6. Ruhani Zhangyru: Nazarbayev’s Model. 6 Aralık 2018.
[^9]: INFORM.KZ. Rukhani Janghyru focuses on revealing Kazakh people's potential, Annie Michailidou. 18 Nisan 2019.
[^10]: September 2019, Diana Vassilenko in Culture on 28. British Library hosts English-language presentation of Kazakh literature. 28 Eylül 2019.
[^11]: Büyük Bozkır’ın Yedi Özelliği. DergiPark, 2018.