# Kazak Hetmanlığı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazak_Hetmanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kazak Hetmanlığı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kazak_Hetmanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![1654 yılında Zaporojye sınırları.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/Location_Zaporizhian_Host.png/1280px-Location_Zaporizhian_Host.png)
*1654 yılında Zaporojye sınırları. (Vitaliyf261, CC-BY-SA-4.0)*

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1c/Herb_Viyska_Zaporozkoho.svg/1280px-Herb_Viyska_Zaporozkoho.svg.png)
* (Alex Tora, CC-BY-SA-3.0)*

- **Kendi dilindeki adı:** Гетьманщина
- **Tam adı:** Kazak Hetmanlığı
- **Yönetim biçimi:** Hetmanlık
- **Kuruluş yılı:** 1649
- **Yıkılış yılı:** 1764
- **Olay:** Pereyaslav Antlaşması; Andrusovo Antlaşması
- **Olay tarihi:** 1654; 30 Ocak 1667
- **Öncel:** Lehistan-Litvanya Birliği
- **Ardıl:** Rusya İmparatorluğu
- **Sembol türü:** Arma
- **Başkent:** Çehrin
- **Din:** Yunan Ortodoks Kilisesi
- **Yönetici:** Bogdan Hmelnitski; Kirill Razumovsky
- **Yönetici yılları:** 1648–1657; 1750–1763
- **Yönetici unvanı:** Hetman
- **Yasama organı:** Kazak Meclisi
- **İstatistik yılı:** 1762
- **Nüfus:** 1027928
- **Dipnotlar:** 1Başkent sonra Baturyn'a ve ardından Glukhov'a taşınmıştır

**Kazak Hetmanlığı,** **Hetmanlık** veya **Viysko Zaporozke** ([Ukraynaca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ukraynaca): Гетьманщина; Het'manshchyna, Військо Запорозьке; Viys'ko Zaporoz'ke) 1649 ile 1775 yılları arası bugünkü [Ukrayna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ukrayna)'nın merkezi ve kuzeydoğusunda var olmuş bir [Kazak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazaklar_%28Slav%29) devletidir. Khmelnytsky İsyanı ve Kayıtlı Kazaklar, Zaporozya Siçi Kazakları ve Ukrayna'da yaşayan diğer halkların ittifakı sonucu ortaya çıkmıştır. Hetmanlık'ın ilk hetmanı yani yöneticisi 1648–[57](https://turkipedia.org/tr/wiki/1657) yılları arası ülkeyi yöneten [Bogdan Hmelnitski](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bohdan_Hmelnitski)'dir.

1648 yılında Lehistan'dan alınan bağımsızlıktan sonra Hetmanlık, 1654 yılında [Pereyaslav Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pereyaslav_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) (*Pereyaslavska Rada*) sonucu [Rusya Çarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya_%C3%87arl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na bağlı bir devlet haline gelmiştir. 1667 yılında [Andrusovo Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Andrusovo_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) (*Andrusiv*) sonucu devlet, Rusya ve Lehistan arasında paylaşılmıştır. Bu taksimat Ukrayna Kazakları arasında [iç savaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C3%A7_sava%C5%9F) çıkmasına sebep olmuştur. Bu savaş [17. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/17._y%C3%BCzy%C4%B1l)ın sonuna kadar sürmüştür. 1678 yılında Osmanlı Devleti, devletin başkenti [Çehrin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ehrin)'e sefer düzenlemiştir. [18. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/18._y%C3%BCzy%C4%B1l)da Hetmanlık'ın toprakları Sol kıyı Ukrayna ile sınırlanmıştır. 1764 yılında Hetmanlık'ın özerkliği [II. Katerina](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Katerina) tarafından kaldırılmıştır.

Devletin başkenti Çehrin olup sonraları başkent Baturyn'a ve Glukhov'a taşınmıştır.

Kazak Hetmanlığı, bugünkü Ukrayna'nın merkezinin çoğunluğundan ve [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)'nın küçük bir kısmından oluşmaktadır. Toprakları bugünkü Chernihiv, Poltava ve Sumy (güneydoğu bölümü dışında) [oblast](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oblast)larını, Cherkasy ve Kiev'in sol kıyı topraklarını ve tam olarak Rusya'daki Bryansk Oblastı'nın batısını kaplamaktadır.

## Tarihi

### Kuruluşu

Kazaklar, 1648 yılında Bohdan Khmelnytsky'nin önderliğinde, Lehistan'a karşı büyük bir ayaklanma çıkarmışlardır. Bu ayaklanmaya Rusya da destek olmuştur. Bohdan Khmelnytsky, 1648 yılının Noel'inde [Kiev](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kiev)'e girmiştir. Ardından Zaporizya adlı bu bölgede Kazaklar Lehistan'dan özerklik kazanmıştır.