Kaygusuz Baba Tekkesi

Kaygusuz Baba Tekkesi, İstanbul'un Fatih ilçesi Sultanahmet semtinde yer alan tarihî bir 19. yüzyıl Osmanlı dönemi tekkesidir. Kadirî tarikatına bağlı olarak faaliyet göstermiştir. Tekke, adını kurucusu Hacı Kaygusuz İbrahim Baba'dan almaktadır. Yerel halk arasında, tekkenin son postnişinlerinden Saatçi Hacı Hasan Rıza Efendi'nin lakabıyla Saatçi Tekkesi olarak da anılmıştır.^{[1]Tanman, Mehmet Baha. Eminönü'nde Tarikat Yapıları. 1 Ocak 2011.[2]Revnakoğlu’nun İstanbul’u – İstanbul’un İç Tarihi. Fatih Belediyesi Kültür Yayınları, 2021, s. 212-239.} Zamanla farklı amaçlarla kullanılan bina tekke ve zaviyelerin kapatılmasından sonra zamanla farklı amaçlarla kullanılmıştır. 2012 yılında İstanbul Türk Ocağı'na tahsis edilerek eğitim binası olarak yeniden inşa edilmiştir.^{[3]Kaygusuz Baba Tekkesi.}

Tarihçe

Tekke, 19. yüzyılın ortalarında, Ayasofya ile Sultanahmet Camii arasında yer alan bir han odasında, Kadiri şeyhi Hacı Kaygusuz İbrahim Baba tarafından kurulmuştur. Asıl adıyla Hacı Kaygusuz İbrahim Baba, 1832 yılında Üsküdar’da doğmuş ve Kadiri şeyhi Akkavukzade Ömer Vasfi Efendi'nin halifesi olmuştur. 1873 yılında Sultanahmet'te vefat etmiştir. Daha sonra tekkenin dervişlerinden Mustafa Şevki Efendi'nin desteğiyle yapı, günümüzdeki arsasına taşınmış ve burada müstakil bir bina inşa edilmiştir. 19. yüzyıl sonlarında, Sultan II. Abdülhamid döneminde çeşitli tamirat ve genişletme çalışmaları yapılmıştır.

Tekke, 1925'te diğer tarikat yapıları gibi faaliyetlerine son vermiştir. 1956-1957 yıllarında yapılan şehircilik düzenlemeleri sırasında tevhidhane (ibadethane) bölümü yıkılmış, kalan yapılar ise özel mülkiyete devredilmiş ve zamanla farklı amaçlarla (örneğin apartman dairesi) kullanılmıştır.^{[1]Tanman, Mehmet Baha. Eminönü'nde Tarikat Yapıları. 1 Ocak 2011.[2]Revnakoğlu’nun İstanbul’u – İstanbul’un İç Tarihi. Fatih Belediyesi Kültür Yayınları, 2021, s. 212-239.} 2012 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü kararıyla İstanbul Türk Ocağı'na tahsis edilen tekke arsasında başlatılan inşaat çalışmaları, arkeolojik kazılar nedeniyle 2018 yılında tamamlanmış ve bina Milli Mefkûre Mektebi olarak hizmete girmiştir.^{[3]Kaygusuz Baba Tekkesi.}