# Katar Harekâtı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Katar_Harek%C3%A2t%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Katar Harekâtı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Katar_Harek%C3%A2t%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

**Katar Harekâtı**, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Basra eyalet ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra_%28eyalet%29)nun 1871 yılında [Katar Emiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katar_emiri) Şeyh [Muhammed bin Sani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed_bin_Sani)'nin destek talebi üzerine [Katar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katar)'a yönelik icra ettiği askerî harekât.

Osmanlıların 1871 ilkbahar ve yazında icra ettiği [Lahsa seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lahsa_Seferi_%281871%29)nin ardından yenilgi halinde [Katar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katar)'a sığınan [Suud bin Faysal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suud_bin_Faysal) asker ve taraftarlarının burada çıkardıkları karışıklıklar karşısında yardım talep eden [Katar Emiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katar_emiri) Şeyh [Muhammed bin Sani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed_bin_Sani) destek amacıyla *İskenderiye* [korvet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korvet)i ve *Asur* vapuruyla sevkedilen birlikler karışıklıkları bastırdılar ve [Katar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katar)'da Osmanlı idaresini kurdular.[^1]

## Harekât

Osmanlıların [Bağdat Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_%28eyalet%29) ordusu 1871 Haziran'ında [Lahsa Seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lahsa_Seferi_%281871%29)nde [Katif](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katif) ve [Lahsa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lahsa_%28eyalet%29)'da Osmanlı egemenliğini kurduktan sonra [Katar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katar)'a yöneldi.

Nitekim, yenilgi halinde [Katar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katar)'a sığınan [Suud bin Faysal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suud_bin_Faysal) asker ve taraftarlarının burada çıkardıkları karışıklıklar karşısında [Katar Emiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katar_emiri) Şeyh [Muhammed bin Sani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed_bin_Sani) Osmanlılardan yardım talep etti. [Bağdat Valisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_%28eyalet%29) [Midhat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midhat_Pa%C5%9Fa) 2 Temmuz 1871'de [Sadâret](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam)'e yazdığı raporda da, Katar ahalisinin desteğinin temin edilmesinin önemine dikkat çekmiş,[^2] askerî harekâtı icra eden Ferik Nafiz Paşa da [Katar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katar)'a önce dört adet Osmanlı bayrağı göndermişti.[^3]

Ardından, *İskenderiye* [korvet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korvet)i ve *Asur* vapuruyla [Doha](https://turkipedia.org/tr/wiki/Doha)'ya sevkedilen Binbaşı Ömer Bey komutasındaki birlikler[^4] Suudilerin çıkardıkları karışıklıkları 1871 Aralık ayında bastırdılar ve [Katar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katar)'da Osmanlı idaresini kurdular.[^5]

## Harekât sonrası

![Bağdat Valisi Midhat Paşa (1869-1872)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/ef/Nadar_-_Portrait_of_Midhat_Pasha.jpg)
*Bağdat Valisi Midhat Paşa (1869-1872) (Nadar, public-domain)*

1871 Aralık'ında sırasıyla [Kuveyt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuveyt), [Ras Tanura](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ras_Tanura), [Katif](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katif), [Dammam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ed-Dammam), [Uceyr](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uceyr) ve [Hofuf](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCfuf)'u ziyaret eden [Midhat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midhat_Pa%C5%9Fa); [Lahsa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lahsa_%28eyalet%29), [Katif](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katif), [Katar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katar) ve [Necid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Necid) kazalarını birleştirerek *Necid Mutasarrıflığı* kurdu ve bunu 3 Ocak 1872'de [Sadâret](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam)'e yazdığı yeni bir raporla bildirdi.[^6] Bu bağlamda belirlenen tâlimatnamede de, kaymakamlık olarak tespit edilen [Katar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katar)'ın idaresinin yerel emir [Casim bin Muhammed es-Sani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Casim_bin_Muhammed_es-Sani)'ye bırakıldığı kaydedildi.[^7]

[^1]: "Basra Körfezi'nde Osmanlı-İngiliz Çekişmesi / Katar'da Osmanlılar (1871-1916)", Zekeriya Kurşun, Türk Tarih Kurumu, Ankara (2004), s.57-58
[^2]: Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Sayı: 44196
[^3]: "Basra Körfezi'nde Osmanlı-İngiliz Çekişmesi / Katar'da Osmanlılar (1871-1916)", Zekeriya Kurşun, Türk Tarih Kurumu, Ankara (2004), s.55
[^4]: "Necid ve Ahsa'da Osmanlı Hakimiyeti", Zekeriya Kurşun, Türk Tarih Kurumu, Ankara (2004), s.48
[^5]: Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Sayı: 44939
[^6]: "Basra Körfezi'nde Osmanlı-İngiliz Çekişmesi / Katar'da Osmanlılar (1871-1916)", Zekeriya Kurşun, Türk Tarih Kurumu, Ankara (1998), s.107
[^7]: Başbakanlık Osmanlı Arşivi, sayı: 44930