# Karsakpay Yazıtı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Karsakpay_Yaz%C4%B1t%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Karsakpay Yazıtı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Karsakpay_Yaz%C4%B1t%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

**Karsakpay Yazıtı** (**Timur'un taşı** olarak da bilinir),[^1] 28 Nisan 1391'de Kazakistan'ın Karsakpay madenlerinin yakınındaki taşlı yerlere oyulmuş bir yazıttır. 1935[^2] veya 1936'da bulundu.[^3] [Eski Uygur alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_Uygur_alfabesi)yle yazılmış [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a) üç satırdan ve [Çağatayca](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87a%C4%9Fatayca) sekiz satırdan oluşur.[^4]

Yazıt [Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur)'un [Altın Orda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1n_Orda_Devleti) hükümdarı [Toktamış](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toktam%C4%B1%C5%9F_Han)'a karşı olan savaşlarından ve [Betpak-Dala](https://turkipedia.org/tr/wiki/Betpak-Dala) çölünden geçmesinden bahsediyor.

15. yüzyılın ilk çeyreğinde [Serafeddin Ali Yezdi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eerafeddin_Ali_Yezd%C3%AE) Zafername adlı kitabında bu kitabenin dikilmesi hakkında tanıklığını anlatıyor: Keyifli bir araştırma için Timur dağın tepesine çıktı, tüm ova yemyeşildi. O gün orada kaldı, (sonra) büyük emir geldi, böylece askerler taşı getirdi ve o yere bir deniz feneri gibi yüksek bir yazıt dikildi. Usta taş kesiciler o günün tarihini yazdılar, böylece hatırlatıcı taş zamanın yüzüne bırakıldı.[^5] Keşfinden sonra Karsakpay yazıtı, 1936'da o zamanki [Leningrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sankt-Peterburg)'daki (bugünkü [St.Petersburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sankt-Peterburg), [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya) ) [Hermitage Müzesi'ne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermitaj_M%C3%BCzesi), bugün hala tutulduğu yere[^6] götürüldü.[^7]

## Bağlam

Yazıt, [Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur) ve 200.000 erkeğin, 1378'den 1395'e kadar süren [Altın Orda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1n_Orda_Devleti) hükümdarı [Toktamış](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toktam%C4%B1%C5%9F_Han)'la olan savaşını anlatıyor.[^8] Timur yazıtlarda okuyanların onu dua ederek hatırlamalarını ister.[^9]

### Tam metin

**Çağatayca metin:**:[^10] Tariq yettı yuz yıl toqsan üçintä qoy yaznıŋ ara ay Turannıŋ sultānı Timurbäg üç yuz miŋ çärig bilä Islām üçün Toqtamışqan bulğar qanıqa yurıdı Bu yergä yetip bälgü bolzun tep bu obanı qopardı Täŋri nısbat bergäy inşalla Täŋri ul kişikä rahmat qılğay bizni duā bıla yād qılğay

**Çeviri:**:[^11] yedi yüz doksan üç yazında, koyun yılının ortasındaki bahar ayında [Turan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turan) [Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultan)ı Timur bey üç yüz bin askerle yola çıktı [Islam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam) için [Bulgar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan) Hanı Toktamış Hana yürüdü. Bölgeye ulaşarak bu höyüğü bir anıt olarak inşa etti. İnşallah Tanrı adaleti sağlayacak. Tanrı ülke halkına merhamet edecek, evet bizi dua ile hatırlayacaklar. **Günümüz Çağataycası çevirisi:** *(Uluslararası Türk Akademisi tarafından)*[^12]

Tarıh /Qara ?/ yetı yüz toksan üçinte /Toqmaq orna-da ?/ qoy yıl yaznıŋ ara ay Turannıŋ sultanı Temür bek iki (üč ?) yüz mıŋ čerik bile Ismi üčün Toqtamıš qan bulğar qanığa yorıdı Bu yerge yetip belgü bolsun tep bu obanı qopardı Teŋrı nisfat bergeı insi-alla Teŋrı el kisige rahmat qılğay bız-nı duwa bıle yad qılğay

[^1]: Chemical-technological analysis of slags from the «Altynshoky» complex <https://chemistry-vestnik.ksu.kz/apart/2018-91-3/6.pdf>
[^2]: Emir Temir'in Yazıtı (Karsakpay //Аltın Şokı anıtı), 1391. Karsakpay Anıtı. Petersburg, Devlet Ermitaj Sergisi Karsakpay Anıtı. N.N.Poppe <http://atalarmirasi.org/tr/254-emir-temirin-yaz%C4%B1t%C4%B1-karsakpay-alt%C4%B1n-%C5%9Fok%C4%B1-an%C4%B1t%C4%B1-1391>
[^3]: Edward A. Allworth, (1950), The Modern Uzbeks: From the 14th Century to the Present, p. 215
[^4]: Grigoryev A.P., (2004), Historiography and source study of the history of the countries of Asia and Africa, p. 3-24
[^5]: Tizengauzen, V. G. (1941). Sbornik marerialov, otnosiashchikhsia k istorii Zolotoi Ordy [Collection of materials related to the history of the Golden Horde. (Vol. 2). Moscow; Leningrad: Publishing house of the Academy of Sciences of the USSR [in Russian].
[^6]: Soviet Oriental Studies, Vol. III. Academy of Sciences of USSR, 1945, s. 222.
[^7]: History of the Peoples of Uzbekistan. Academy of Sciences of Uzbek SSR, s. 355.
[^8]: Edward A. Allworth, (1950), The Modern Uzbeks: From the 14th Century to the Present, p. 215
[^9]: Paul Brummell, (2018), Kazakhstan, p. 203
[^10]: Silkroads World Heritage: A mysterious stone of Timur, 8 Nov 2016. <http://www.silkroads.org.cn/article-3163-1.html>
[^11]: Silkroads World Heritage: A mysterious stone of Timur, 8 Nov 2016. <http://www.silkroads.org.cn/article-3163-1.html>
[^12]: [2] Emir Temir'in Yazıtı (Karsakpay //Аltın Şokı anıtı), 1391. Karsakpay Anıtı. Petersburg, Devlet Ermitaj Sergisi Karsakpay Anıtı. N.N.Poppe <http://atalarmirasi.org/tr/254-emir-temirin-yaz%C4%B1t%C4%B1-karsakpay-alt%C4%B1n-%C5%9Fok%C4%B1-an%C4%B1t%C4%B1-1391>
