# Karekin Pastırmacıyan

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Karekin_Past%C4%B1rmac%C4%B1yan
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Karekin Pastırmacıyan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Karekin_Past%C4%B1rmac%C4%B1yan (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/49/Karekin_Pastermadjian-1.jpg)
* (Boğos Tarkulyan, public-domain)*

- **Yerli isim:** Գարեգին Փաստրմաճեան
- **Yerli isim dil:** Ermenice
- **Makam:** Meclis-i Mebûsan; 3. Dönem Mebusu; Ermenistan'ın ABD büyükelçisi
- **Dönembaşı:** 17 Aralık 1908; 1918
- **Dönemsonu:** 18 Ocak 1912; 1920
- **Seçim bölgesi:** 1908 – Erzurum
- **Öncegelen:** Makam yeni oluşturuldu
- **Sonragelen:** Makam kaldırıldı
- **Doğum yeri:** Erzurum, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** Cenevre, İsviçre
- **Vatandaşlığı:** Osmanlı İmparatorluğu; Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti
- **Öğrenim:** Sanasaryan Koleji
- **Milliyeti:** Osmanlı Ermenisi

**Pastırmacıyan Karekin Efendi** ya da **Armen Karo** (Գարեգին Պասդրմաճեան *Garegin Basdırmacıyan*; 9 Şubat 1872 - 23 Mart 1923), [Ermeni Devrimci Federasyonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_Devrimci_Federasyonu) (Taşnak) liderlerinden, 1896 [Osmanlı Bankası Baskını](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Bankas%C4%B1_Bask%C4%B1n%C4%B1) elebaşı, [1908-1912](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan_3._d%C3%B6nem_mebuslar%C4%B1_listesi) dönemi [Meclis-i Mebûsan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan) [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum) mebusu, [Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenistan_Demokratik_Cumhuriyeti)'nin ABD elçisidir.

Karekin Pastırmacıyan Efendi 1872 yılında [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum)'da doğdu. Babası Harutün Pastırmacıyan, dedesi ise Haçadur Efendi'ydi. 1894 yılında Fransa'daki Nancy Üniversitesinde Ziraat mühendisliği bölümünde okudu. O sıra [Ermeni Devrimci Federasyonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_Devrimci_Federasyonu)'na katıldı. 1895 yılında Zeytun Ermeni isyanlarına katılmak için [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ne geri döndü. O dönemde kendine gerilla adı olarak Armen Karo adını aldı. 1896 yılında [Hayig Tirâkyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hayig_Tir%C3%A2kyan)'la birlikte [Osmanlı Bankası Baskını](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Bankas%C4%B1_Bask%C4%B1n%C4%B1)'nı planladı. Baskın sırasında [Papken Süni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Papken_S%C3%BCni) ölünce baskının liderliğini üstlendi. Rusya ve Fransa'nın arabuluculuğuyla baskın sona erdi ve yargılanmadan serbest bırakılarak eylemci arkadaşlarıyla birlikte [Marsilya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marsilya)'ya getirildi. Fransa Hükûmeti bu kişilerin Fransa'da kalmalarına izin vermeyince [İsviçre](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0svi%C3%A7re)'ye gitti. 1900 yılında Cenevre Üniversitesi'nde doktorasını tamamladı ve [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis)'e gitti.

24 Temmuz 1908 tarihinde [İkinci Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet)'in ilanı üzerine [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum)'daki Taşnaklı Ermeniler Pastırmacıyan'a telgraf çekerek yeni kurulan [1908-1912 Osmanlı Meclis-i Mebusanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan_3._d%C3%B6nem_mebuslar%C4%B1_listesi)'nda Erzurum'u temsil etmesini istediler. 4 yıl İstanbul'da bu görevi yaptıktan sonra tekrar [Doğu Anadolu Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Anadolu_B%C3%B6lgesi)'ne geri döndü. 1914 yılının Ağustos ayında [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum)'da toplanan [Ermeni Kongresi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum_Ermeni_Kongresi)'ne katıldı. [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın başlaması üzerine diğer Taşnaklı arkadaşlarıyla birlikte Rusya'nın yanında Osmanlı Devleti'ne karşı [Ermeni Gönüllü Tugayları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_G%C3%B6n%C3%BCll%C3%BC_Tugaylar%C4%B1)'nı örgütledi. 1915 yazında [Van Ermeni İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van_%C4%B0syan%C4%B1_%281915%29)'na katıldı.

Karekin Pastırmacıyan 1918 yılında yeni kurulan [Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenistan_Demokratik_Cumhuriyeti)'nin ABD elçisi tayin edildi. 1923 yılında [Cenevre](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cenevre)'deyken [kalp hastalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kardiyovask%C3%BCler_hastal%C4%B1k)ndan öldü.[^1]

[^1]: Time Dergisi vefat ilanı. <http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,715264,00.html>
