# Karameryem Muharebesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Karameryem_Muharebesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Karameryem Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Karameryem_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0)

- **Çatışma:** Karameryem Muharebesi
- **Parçası:** Göyçay Muharebesi & Kafkasya Cephesi
- **Tarih:** 16–30 Haziran 1918; (24 gün)
- **Yer:** Karameryem, Göyçay, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti; (günümüzde Azerbaycan'da)
- **Sonuç:** Osmanlı–Azerbaycan zaferi
- **Savaşan:** Osmanlı İmparatorluğu; Azerbaycan; Bakü Komünü; Ermeni Devrimci Federasyonu
- **Komutan:** Nuri Paşa; Aliağa Şıhlinski; Rüştü Bey; Stepan Şaumyan; Hamazasp Srvandztyan
- **Birlik:** Kafkas İslam Ordusu; Azerbaycan Millî Ordusu; Ermeni Devrimci Federasyonu
- **Güç:** 2,000; ?

**Karamaryan Muharebesi** ya da Qaraməryəm Muharebesi (Azerice: *Qaraməryəm döyüşləri*), [Stepan Şaumyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Stepan_%C5%9Eaumyan) liderliğindeki [Bakü Halk Komiserleri Sovyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/26_Bak%C3%BC_Komiseri) ile [Nuri Killigil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nuri_Killigil) liderliğindeki [Kafkas İslam Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkas_%C4%B0slam_Ordusu) arasında gerçekleşmiştir.[^1]

## Muharebe

### Karameryem'in İşgali

[Daşnak savaşçıları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_Devrimci_Federasyonu) tarafından desteklenen Bolşevik Ordusu: [Azeriler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azeriler), [Gürcüler](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) ve [Dağıstanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F%C4%B1stan)lardan oluşan bir gruba saldırı başlattı. Bölgede Türk askeri desteğinin olmaması nedeniyle, savunan birlikler düzensiz bir savaşta geri çekilmek zorunda kaldı. Sonuç olarak Bolşevik-Daşnak birlikleri [Karameryem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karameryem)'i başarıyla ele geçirdi. İlk zafer Bolşevik-Daşnak birliklerine bölgede stratejik bir konum kazandırdı ve bölgede daha sonraki çatışmalar için zemin hazırladı.[^2]

### Kafkas İslam Ordusunun Tepkisi

Karameryem'in Bolşevik-Daşnak kuvvetleri tarafından ele geçirilmesinin ardından Kafkas İslam Ordusu yeniden toparlanarak ve karşı saldırıya geçerek tepki verdi. Ordu komutanı Nuri Paşa, Müslüman Kolordu Komutanı [Aliağa Şıhlinski](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alia%C4%9Fa_%C5%9E%C4%B1hlinski) ve 5. Kafkas Tümeni Kurmay Başkanı Rüşdü Bey'in de aralarında bulunduğu ordu komutanları, cephedeki durumu değerlendirerek güçlerini tam olarak kullanmak için bir plan hazırladılar.bölgedeki stratejik konum ve bölgedeki diğer çatışmalar için zemin hazırladı.

Bakü'ye yönelik başarılı saldırılar düzenlemek için gerekli önlemler alındı. Yerel komutanlara Azerbaycanlılardan silahlı gruplar oluşturmaları ve bunları [Göyçay](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6k%C3%A7ay) civarına göndermeleri talimatı verildi. Ayrıca [Ağdaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C4%9Fda%C5%9F)'tan 2.000 kişilik silahlı bir grubun[^3] Göyçay'a doğru hareket etmesi emredildi. Operasyonları desteklemek için [Gence](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gence)'den 46. ve 26. alaylar, toplar, dağ topları ve makineli tüfekler de dahil olmak üzere takviye birlikler gönderildi.

Karşı saldırı hazırlıkları 27 Haziran'a kadar devam etti. Ancak Bolşevik-Daşnak kuvvetleri savaş hazırlık planından 26 Haziran'da haberdar oldu. Bolşevik ordusunun üç taburu 27 Haziran sabahı erken saatlerde Göyçay-Karameryem'e ulaştı ve kuzeyden 10. ve 13. alayların kanatlarına bir saldırı başlattı.

Buna karşılık Kafkas İslam Ordusu, Azerbaycanlı gönüllü kuvvetlere düşmanın kanatlarına ve arkasına saldırılar düzenlemeleri ve geri çekilmelerini önlemek için Ağsu-Karameryem yolunu kesmeleri emrini verdi. Süvari birliği ve Ağdaş'tan gelen ek gönüllüler sağ kanattaki 13. Alay'a yardım etmek üzere gönderildi.

Sonuç olarak Bolşevik-Daşnak kuvvetlerinin Bigr'e doğru ilerleyişi öğleden sonra saat 3 civarında durduruldu. Ayrıca 10. Kafkas Alayı cephesinde bir karşı saldırı fırsatı doğdu. Bu fırsatı değerlendiren 5. Kafkas Tümeni Komutanlığı, saat 18.00'de her iki alaya da karşı taarruz emri verdi. 10. Alay, düşman kuvvetlerini 3 kilometre kadar geri püskürtmeyi başardı. Ancak gecenin yaklaşması nedeniyle alay önceki mevzilerine geri dönme emri aldı.

Savaş 29 Haziran'da da devam etti ve Kafkas İslam Ordusu önemli başarılar elde etti.[^4] 10. ve 13. alaylar ilk anlardan itibaren inisiyatifi ele geçirerek düşman direnişini tamamen bozguna uğrattı. Muharebelerin sonunda Karameryem'in batı kısmı tamamen İslam Ordusu'nun kontrolüne geçerken, doğu kısmı kısmen onların kontrolünde kaldı.[^5]

[^1]: (Nuru Paşa 1999)
[^2]: Геополитическое соперничество в Каспийском регионе и Азербайджан : с древнейших врёмен до конца XX века. 2001. <https://books.google.com.tr/books?id=xKUiAQAAIAAJ&newbks=0&printsec=frontcover&dq=Qaraməryəm+döyüşləri&q=Qaraməryəm+döyüşləri&hl=fr&redir_esc=y>
[^3]: Istorii͡a i eë problemy. <https://books.google.com.tr/books?id=nxIjAQAAIAAJ&newbks=0&printsec=frontcover&dq=Qaraməryəm+döyüşləri&q=Qaraməryəm+döyüşləri&hl=fr&redir_esc=y>
[^4]: Täkläli, Minaxanım. Qafqaz İslam ordusunun xronologiyası. Nurlar, 2008, s. 46. <https://books.google.com.tr/books?id=GRMtAQAAIAAJ&newbks=0&printsec=frontcover&dq=Qaraməryəm+döyüşləri&q=Qaraməryəm+döyüşləri&hl=fr&redir_esc=y>
[^5]: Cümhuriyyät dövrü mätbuatında Qafqaz İslam Ordusu. Nurlar, s. 31-32. <https://books.google.com.tr/books?id=kmwsAQAAIAAJ&newbks=0&printsec=frontcover&dq=Qaraməryəm+1918&q=Qaraməryəm+1918&hl=fr&redir_esc=y>
