# Karamanoğulları Beyliği

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Karamanoğulları Beyliği, https://tr.wikipedia.org/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi (CC-BY-SA-4.0)

![Bursa Kuşatması esnasında en geniş etki alanına ulaşmış olan Karamanlı Devleti (1413)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bd/Karamanids1413.jpg/1280px-Karamanids1413.jpg)
*Bursa Kuşatması esnasında en geniş etki alanına ulaşmış olan Karamanlı Devleti (1413) (Gökhan Kağan, CC0-1.0)*

- **Adı:** Karamanoğulları Devleti; Rûm Sultanlığı
- **Kendi dilindeki adı:** سلطنت روم; Salṭanat-ı Rūm
- **Tür:** Sultanlık (1332-1398, 1402-1474); Beylik (1250-1332, 1474-1487); Osmanlı vasal devleti (1398-1402)
- **Başkent:** Ermenek; Karaman; Konya; (1307-1468); Mut; (1352-1356); Ereğli; Silifke; (1474-1487)
- **Yaygın diller:** Farsça; Eski Anadolu Türkçesi; Karamanlıca
- **Resmî din:** Sünni İslam
- **Yönetim biçimi:** Irsî monarşi
- **Yönetici unvanı:** Sultan
- **Yönetici:** Karaman Bey (ilk); II. Mahmud (son)
- **Yönetici1 dönemi:** 1255-1263
- **Yönetici2 dönemi:** 1483-1487
- **Dönem:** Geç Orta Çağ
- **Kuruluş olayı:** Kuruluş
- **Kuruluş yılı:** 1255
- **Olay:** Mut Muharebesi; Türkçe'nin resmî dil oluşu; Alanya Kuşatması; Konya'nın Fethi; Frenkyazısı Muharebesi; 1413-1415 Osmanlı-Karamanlı Savaşı; Konya'nın İlhakı
- **Olay1 tarihi:** 1260
- **Olay2 tarihi:** 1277
- **Olay3 tarihi:** 1293
- **Olay4 tarihi:** 1308
- **Olay5 tarihi:** 1386
- **Olay6 tarihi:** 1413-1415
- **Olay7 tarihi:** 1468
- **Yıkılış olayı:** Devletin tamamen Osmanlı İmparatorluğu'na katılması
- **Yıkılış yılı:** 1487
- **Yüzölçümü istatistiği:** 146.000
- **Para birimi:** Akçe, Eşrefi, Mangır, Sikke, Dirhem
- **Ö:** Anadolu Selçuklu Devleti; Eşrefoğulları Beyliği; Eretna Devleti; Kilikya Ermeni Krallığı
- **Ö1 bayrağı:** Flag\_of\_Sultanate\_of\_Rum.svg
- **Ö3 bayrağı:** Eretna\_Beyliği\_Bayrağı.png
- **Ö21 bayrağı:** Flag of the Rubenid Dynasty.svg
- **A:** Osmanlı İmparatorluğu
- **A1 bayrağı:** Flag of the Ottoman Empire.svg
- **Günümüzdeki durumu:** Türkiye

**Karamanoğulları Devleti**, **Karamanoğulları Beyliği** veya **Karamanlı Devleti**[^1] (سلطنت روم veya امارت قرمان),[^2] [Anadolu Selçuklu Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_Sel%C3%A7uklu_Devleti)'nin yıkılış sürecinde [Güney Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz_B%C3%B6lgesi)'da kurulan [Anadolu Türk beyliklerinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_beylikleri) en güçlüsü ve en uzun ömürlülerinden biridir. [Oğuzların](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuzlar); [Afşar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Af%C5%9Far_boyu) veya [Salur boyu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salur_boyu)ndan Karamanlı aşiretine mensup [Türkmenler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_T%C3%BCrkmenleri) tarafından, [Nureddin Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nureddin_Bey) önderliğinde temelleri atılan ve [Kerimüddin Karaman Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kerim%C3%BCddin_Karaman_Bey) tarafından resmen kurulan devlet,[^3][^4][^5] yaklaşık olarak 1255-1487 yılları arasında varlığını sürdürdü.

İlk olarak [Ermenek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenek) bölgesi merkezli kurulan beylik statüsündeki devlet, [Selçuklu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uklu_Hanedan%C4%B1) otoritesinin çöküşü ve [Moğol İlhanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar) baskısının azalmasıyla birlikte [Konya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya) ve [Larende](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaman) merkezli büyük bir egemenlik alanı kurdu. [İç Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C3%A7_Anadolu_B%C3%B6lgesi)'yu [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'e bağlayan stratejik ticaret yollarını, [Alanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alanya) ve [Anamur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anamur) gibi önemli liman bölgelerini kontrol ederek [Kıbrıs Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ve [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) ile doğrudan ticari ilişkiler geliştirdi. Siyasi ve ekonomik olarak güçlenmesinin ardından [Anadolu Selçuklu Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_Sel%C3%A7uklu_Devleti)'nin meşru varisi olduğunu savundu. [Şemseddin I. Mehmed Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Flu_I._Mehmed) döneminde alınan kararla [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e) devletin [resmî dili](https://turkipedia.org/tr/wiki/Resm%C3%AE_dil) haline geldi. [Moğol baskısına](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Fol_istilalar%C4%B1) ve Selçuklu sarayındaki [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) etkisine karşı kültürel bir tepki niteliği taşıyan bu adım, Türk yazı dilinin Anadolu'daki idari ve edebi gelişimini doğrudan etkiledi.

Karamanoğulları, [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'daki Türk siyasi birliğini sağlamak konusunda [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin en büyük askeri ve siyasi rakibi oldu. Devlet, [Memlûk Sultanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) ve çeşitli Avrupalı devletlerle diplomatik ittifaklar kurarak nüfuzunu korumaya çalıştı. [Osmanlı Padişahı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fahlar%C4%B1_listesi) [Yıldırım Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Bayezid)'in 1398 yılındaki [Akçay Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C3%A7ay_Muharebesi) sonrasında Karamanlı sultanı [I. Alâeddin](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Al%C3%A2eddin_%28Karamano%C4%9Flu%29)'i mağlup etmesiyle devlet toprakları 1399-1402 yılları arasında tamamen Osmanlı kontrolüne girdi. 1402 yılındaki [Ankara Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_Muharebesi)'nin ardından [Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur) tarafından devletin toprakları yeniden [Karamanoğulları Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Hanedan%C4%B1)'na iade edildi. Karamanoğulları, kardeşlerin taht kavgalarıyla ülkeyi taksim etmelerinden ve [Fatih Sultan Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'in döneminde gerçekleştirilen seferlerle siyasi gücünü ve topraklarının büyük kısmını kaybetti. Devletin siyasi varlığı, 1487 yılında [II. Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Bayezid) tarafından topraklarının tamamen Osmanlı İmparatorluğu'na ilhak edilmesiyle kesin olarak son buldu.

Devletin askeri teşkilatı, büyük oranda Türkmen ve bazen Moğol aşiretlerinin [süvari](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCvari) birliklerine dayanmaktaydı. Siyasi faaliyetlerinin yanı sıra imar çalışmalarına da yer veren Karamanoğulları; Karaman, Konya, [Niğde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C4%9Fde) ve [Ermenek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenek) gibi merkezlerde mimari eserler inşa ettiler. [Hatuniye Medresesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatuniye_Medresesi_%28Karaman%29), [Aktekke Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aktekke_Camii) ve [Zinciriye Medresesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zinciriye_Medresesi_%28Aksaray%29) gibi yapılar, [Selçuklu mimari geleneğinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uklu_mimarisi) devamı niteliğindeki Karamanlı dönemi mimarisinin örnekleridir. Beylik dönemi boyunca bu merkezlerde edebi faaliyetler yürütüldü ve [tasavvuf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tasavvuf) kültürü varlığını sürdürdü.

## Tarihçe

### Köken

Devleti yöneten [Karamanoğulları Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Hanedan%C4%B1)'nın soyu, [Karamanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamanl%C4%B1_oyma%C4%9F%C4%B1) aşiretine dayanır. Karamanlı aşireti, [12. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/12._y%C3%BCzy%C4%B1l)da [Aral gölü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aral_G%C3%B6l%C3%BC)nün doğusunda, [Mâverâünnehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%A2ver%C3%A2%C3%BCnnehir) bölgesinde yaşayan bir [Oğuz](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuzlar) aşiretiyken [Moğol istilaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Fol_istilalar%C4%B1) sonucu göç edip [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan)'a gitti. Aşiretin Oğuzlardan; [Afşar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Af%C5%9Far_boyu)[^6] veya [Salur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salur_boyu) boyuna[^7] mensup olduğu düşünülür. Ayrıca aşiretin soyunun, [Ebulgazi Bahadır Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebu%27l-Gazi_Bahad%C4%B1r_Han)'ında [Şecere-i Terâkime](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eecere-i_Terakime) adlı kitabında da bahsettiği "Karaman" isimli, [Mangışlak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mang%C4%B1%C5%9Flak_Yar%C4%B1madas%C4%B1) yarımadasının içerisinde, [Selçuklu İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Sel%C3%A7uklu_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun kurulduğu sıralarda yaşam süren bir Türkmen beyinden geldiği söylenir.[^8]

### Karamanlıların Anadolu'ya göçü

Karamanlı tarihçisi [Şikârî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamann%C3%A2me)’ye göre muhtemelen [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan) ve [Arrân](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arran_%28Kafkasya%29)’da oturmakta olan Karamanlı aşireti, Moğol istilâsının buraya da sıçraması üzerine reisleri Hoca Saadeddin Bey ile [Sivas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas_%28il%29) yöresine gelmişler, [Baba İshak’ın isyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baba%C3%AE_Ayaklanmas%C4%B1)na katıldıktan sonra [Ermenek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenek)-[Mut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mut) yöresine yerleşmişlerdir. Bu yöre ile [Silifke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silifke), [Gülnar](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BClnar) ve [Anamur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anamur) bölgesi, [I. Alâeddin Keykubad](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Al%C3%A2eddin_Keykubad) zamanında Kamerüddin adında bir Bey tarafından 1225 yılında ele geçirilmişti. Karamanlı aşireti bu yöreye ilk geldiğinde önce Hoca Saadeddin'in reisliğindeydi sonra ise onun oğlu [Nureddin Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nureddin_Bey)'in önderliğine girmiştir. Fakat Nureddin Bey, dünyevi işleri sevmediğinden aşiretin yönetimini en büyük oğlu Karaman'a bırakmış ardından [Baba İlyas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baba_%C4%B0lyas)'ın müridi olup inzivaya çekilmiştir.

### Kuruluş ve Karaman Bey dönemi

![Nureddin Bey'den, Bedreddin Mahmud Bey'in ölümüne kadar Karamanoğulları toprakları (1221-1308)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/13/Karamano%C4%9Flu_geni%C5%9Flemesi_%281221-1308%29.png/1280px-Karamano%C4%9Flu_geni%C5%9Flemesi_%281221-1308%29.png)
*Nureddin Bey'den, Bedreddin Mahmud Bey'in ölümüne kadar Karamanoğulları toprakları (1221-1308) (Gökhan Kağan, CC0-1.0)*

Selçuklular’ın Moğollar karşısında [Sultanhanı Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultanhan%C4%B1_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda ikinci defa mağlûp olması üzerine ülke [II. İzzeddin Keykâvus](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._%C4%B0zzeddin_Keyk%C3%A2vus) ile [IV. Kılıç Arslan](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._K%C4%B1l%C4%B1%C3%A7_Arslan) arasında bölünmüş ve bu iki kardeşin taht kavgalarına da girişmesiyle, sınır bölgelerinde yaşayan [Türkmenler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_T%C3%BCrkmenleri)’e kayda değer ölçüde serbestlik ve önem kazandırmış, devlete adını veren [Karaman Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kerim%C3%BCddin_Karaman_Bey) de bu durumdan yararlanarak siyasî sahnede görünmüş ve yaklaşık 1255 yılı civarında özerk anlamda aşiretinin bulunduğu Ermenek-Mut havzasında hüküm sürmeye başlamıştır. 1261 yılında ise [IV. Kılıç Arslan](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._K%C4%B1l%C4%B1%C3%A7_Arslan) tahta geçince Karaman Bey'e isyan etmemesi ve devletin sınırlarını [Ermeniler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kilikya_Ermeni_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)e karşı daha iyi bir şekilde savunacağını düşünüp daha fazla serbestiyet tanınmıştır. Fakat [İbn Bibî](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0bn_B%C3%AEb%C3%AE)'nin dediğine göre Karaman Bey, tüm bunlara rağmen onlar yol keserek soygunculuğa başlamış, Sultan IV. Kılıç Arslan ise kızsa da Karaman'ın daha fazla isyan çıkarmasından korktuğu için bir şey yapamıyordu. Etrafındaki boylar ile birlikte sultan ilân edilen Karaman, Gülnar ve Silifke yöresindeki [Ermeni Krallığına](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kilikya_Ermeni_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) yönelik akınlar düzenlemiş, birçok kaleyi kuşatmaya almış ve bu faaliyetlerinden çoğunlukla başarıyla ayrılıyordu. Karaman Bey, [Mut Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mut_Muharebesi)nde Kilikyalı Ermenileri yenip bölgede hakimiyetini pekiştirerek onlardan 100 bin kadar filori sikke ve 1000 parça kumaş vergi almıştır. Şikarî'nin yazdığına göre; Karaman Bey, [Antalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antalya)'yı fethetmiş ve kalenin anahtarlarını Selçuklu başkenti [Konya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya)'ya gönderse de, onun kuvvetlenmesini hoş görmeyen Selçuklu Sultanının emriyle gizlice zehirletilerek öldürülmüştür. Rivayete göre ise Karaman Bey, [Kilikya Ermeni Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kilikya_Ermeni_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ile yapılan bir savaş sonucu şehit olmuştur.

### Şemseddin Mehmed Bey

Karaman Bey'in öldüğünü duyan IV. Kılıç Arslan, onun kardeşi Bunsuz'u ve diğer Karamanlı aşireti üyelerini Konya yakınlarındaki Gevele Kalesine hapsetmiştir. Fakat IV. Kılıç Arslan'da çok yaşamayıp, Moğollar tarafından öldürülmüş ve vezir [Muineddin Süleyman Pervane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mu%C3%AEn%C3%BCddin_S%C3%BCleyman), tahta eski sultanın 3 yaşındaki oğlu [III. Gıyâseddin Keyhüsrev](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._G%C4%B1y%C3%A2seddin_Keyh%C3%BCsrev)'i çıkararak devlete fiilen tamamen hakim olmuştur. Bu sırada Ali Bey dışında hapsedilen Karamanlı aşireti serbest bırakıldı. Ali Bey rehine olarak [Kayseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri)’de ikamete mecbur edildi. Bunsuz ise büyük bir ihtimalle eski sultan IV. Kılıç Arslan tarafından öldürüldü. Baskılara dayanamayan Selçukluların Beylerbeyi [Hatiroğlu Şerafeddin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatiro%C4%9Flu_%C5%9Eerafeddin), Moğollar’a karşı isyan edince Karamanoğulları da ona katıldılar. Bunun üzerine Karaman Bey'in en büyük oğlu [I. Mehmed Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Flu_I._Mehmed) Şemseddin unvanını alarak Karamanlı tahtına oturmuştur. Sahillere de hükmetmeye başlayan Mehmed Bey, [İçel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mersin_%28il%29) yöresini tamamen itaat altına aldı ve [Moğollar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar)’a karşı baskınlar ve akınlar düzenlemeye başladı. İsyankar Hatiroğlu'nunda öldürülmesinden sonra Karamanoğullarını bastırmak için gönderilen Bedreddin İbrahim'i de mağlup eden Karamanlıların ünü ve gücü giderek daha da arttı. [Memlük Sultanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) [I. Baybars](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Baybars)’ın Moğollar’ı yenerek Nisan 1277'de Kayseri’ye girdiğini duyan I. Mehmed Bey, derviş kılığında dolaşan [II. İzzeddin Keykâvus](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._%C4%B0zzeddin_Keyk%C3%A2vus)’un oğlu [Alâaddin Siyavuş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Al%C3%A2addin_Siyavu%C5%9F)’u yanına alarak Konya üzerine yürüdü. O sırada Konya’da sadece saltanat nâibi Emînüddin Mîkâil ile Sâhil Beyi Bahâeddin Mehmed bulunuyordu. Mehmed Bey’in amacı Alâaddin Siyavuş’u saltanata getirmekti. Ancak saltanat nâibinin onu tanımaması üzerine kuvvet kullanarak şehre zorla girdi. 14 Mayıs 1277 tarihinde şehre giren Karamanlılar, emîrlerin ve ileri gelenlerin evlerini yağmaladı. Bu arada saltanat nâibi ile Sâhil beyi öldürüldü. Ardından 4 gün sonra Alâaddin Siyavuş, törenle Selçuklu sultanı ilân edildi, I. Mehmed Bey de gönüllü olarak vezir oldu. Devlete bağlı olan görevlilerin Konya’ya gelmeleri için fermanlar çıkarıldı ve meşhur “divanda, dergâhta, bârgâhta, mecliste, meydanda hiç kimsenin Türkçe’den başka bir dil konuşmaması” fermanı yayınlandı. Batı uçlarının subaşıları olan Sâhib Ataoğulları, Tâceddin Hüseyin ve Nusretüddin Hasan’ın üzerine gelmekte olduğunu duyan I. Mehmed Bey onları [Akşehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C5%9Fehir)’de karşıladı. Yapılan savaşta Karamanlı beyi galip geldi ve [Sivrihisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivrihisar)’a kadar ilerledi, fakat Afyonkarahisar'a ilerlesede alınamadı, daha sonra Konya’ya döndü. I. Mehmed Bey’in asıl niyeti Moğollar’la savaşmak olduğu için [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum)’a gitmek olsada ordusundaki Moğol korkusu yüzünden bunu gerçekleştiremedi. O sırada Mehmed Bey, bir Moğol ordusunun gelmekte olduğunu öğrenince Konya'yı terk edip, Alâaddin Siyavuş’la birlikte Haziran 1277'de İçel'e çekildi. Aynı yılın sonbaharında Abaka Han’ın Karamanlılar üzerine gönderdiği ordu [Larende](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaman)’den geçerek İçel sahillerine kadar gitti. Bu sırada pek çok Türk öldürüldü veya esir alındı. Kış gelince [İlhanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar) Veziri [Şemseddin Cüveyni](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eemseddin_C%C3%BCveyni) ile kumandanı [Tokat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tokat_%28%C5%9Fehir%29) yakınındaki [Kazova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazova) kışlağına, III. Gıyâseddin Keyhusrev de Konya’ya döndü. Hava şartlarının uygun olması üzerine Selçuklu sultanı yanındaki Moğol birliğiyle İçel’e girdi. Onları takip eden Mehmed Bey, iki kardeşi ve amcasının oğluyla birlikte Moğol öncü birlikleri tarafından 1277 yılının Kasım'ında öldürüldü. Şemseddin Mehmed Bey, Karamanoğulları ve Selçuklular içinde Türk diline sahip çıkması ve Moğollar’a karşı istiklâl mücadelesini başlatmasıyla dikkati çeker. Şemseddin Mehmed Bey’in ölümüne çok sevinen kukla Selçuklu Sultanı III. Keyhüsrev hâkimiyet alanını tekrar denize kadar genişletti. Bu sırada Karamanlı Beyliği sınırlarındaki ele geçirilen birçok Türk öldürüldü.

### Güneri Bey

Vefat eden Şemseddin Mehmed Bey’in yerine Fahreddin unvanıyla tahta geçen kardeşi [Güneri Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCneri_Bey)’in ilk yıllarında Moğol ordusunun [İkinci Humus Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Humus_Muharebesi)nde Memlükler’e yenilmesi ve ardından Abaka Han’ın ölümüyle Anadolu’da karışıklıklar çıktı. Güneri Bey sık sık Konya taraflarına yağma akınları düzenlerken [Eşrefoğlu Süleyman Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C5%9Frefo%C4%9Flu_Seyfeddin_S%C3%BCleyman_Bey) de buraya ve [Akşehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C5%9Fehir)’e hücuma başladı. Bu Türkmen saldırılarını önleyemeyen Sultan III. Keyhüsrev, Abaka’nın halefi Sultan [Ahmed Teküder](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Tek%C3%BCder)’den yardım istedi. Teküder de kardeşi [Konkurtay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konkurtay)’ın kumandasında kalabalık bir orduyu Anadolu’ya gönderdi. Konya dolaylarında birçok Türk öldüren Moğollar daha sonra Karaman Beyliğine de girerek Ermenek ve Mut yörelerinde büyük katliam yaptılar, ormanları yaktılar, ele geçirdikleri kadın ve çocukları köle ve câriye gibi sattılar. Kongurtay’ın Karaman ülkesinde yaptığı zulümler [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti)’da derin üzüntü ve öfkeye sebep olmuştur. III. Gıyâseddin Keyhusrev’den sonra Selçuklu tahtına geçen [II. İzzeddin Keykâvus](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._%C4%B0zzeddin_Keyk%C3%A2vus)’un oğlu [II. Mesud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mesud), Konya’da kendisini güven içinde hissetmediğinden tahta Kayseri’de oturdu. III. Gıyâseddin Keyhüsrev’in annesi de bundan yararlanarak Keyhüsrev’in oğulları olan iki torununu Konya’da tahta çıkarmıştı. Ancak güçlüklerle karşılaşınca Güneri Bey’e [beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eyalet_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29), Eşrefoğlu Süleyman Bey’e de saltanat nâibliği teklifini gönderip onların desteğini sağlamak istedi. Onlar da askerleriyle Konya’ya geldiler ve Keyhüsrev’in oğulları 14 Mayıs 1285 tarihinde yeniden Selçuklu tahtına çıkarıldılar. Fakat çok geçmeden yeni İlhan [Argun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Argun_Han)’un emriyle bu çocukların hayatlarına son verildi. Güneri Bey 1286 yılında Lârende şehrini ele geçirdi ve ertesi yıl Haçlı kontrolündeki [Tarsus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tarsus) yöresinde tahribatta bulundu. Ayrıca İçel’in bir kısmını bu sıralar idare eden kardeşi ve müstakbel Karamanlı hükümdarı [Şehzade Mahmud Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bedreddin_Mahmud_Bey), Güneri Bey’e bağlıydı. Karamanoğulları’nın [Konya ovası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya_Ovas%C4%B1)ndaki faaliyetleri üzerine Argun Han’ın kardeşi [Geyhatu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Geyhatu_Han), Gıyâseddin II. Mesud ile emrindeki Selçuklu ve Moğol askerleriyle Karamanoğulları’nı cezalandırmasını istedi. Sultan Mesud, yanında [Sâhib Ata Fahreddin Ali](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%A2hib_Ata) olduğu halde 1287 yılında Karamanoğulları’nın üzerine yürüyerek Lârende ve çevresinde tahribat yaptıktan sonra geri döndü. Bir yıl sonra Güneri Bey ile Eşrefoğlu Süleyman Bey Selçuklu sultanına bağlılık bildirmek amacıyla Konya’ya geldiler. Güneri Bey ertesi yıl da kardeşi Şehzade Mahmud Bey ile birlikte tekrar Konya’ya geldi ve sultanın elini öptü. 1290 yılında Anadolu valisi tayin edilen Şehzade Geyhatu Konya’ya gelince kardeşi Şehzade Mahmud’la değerli armağanlar gönderen Güneri Bey’in böylece Moğollar’ın muhtemel bir yağma harekâtını da önlemek istediği anlaşılmaktadır. Argun Han’ın ölümünden sonra Anadolu’da tekrar karışıklıklar çıktı. Kayseri’de oturan Sultan II. Mesud, Karamanoğulları’nın Konya civarında yağma harekâtında bulunmaları üzerine İlhanlı tahtına çıkmış olan Geyhatu’dan yardım istedi. Kalabalık bir orduyla Anadolu seferine çıkan Geyhatu Han askerlerine Ereğli, Lârende ve civarını tahrip ettirmiş, erkekleri işkenceyle öldürtmüş, kadınları ve çocukları da esir almıştır. Geyhatu’nun Anadolu’dan ayrılmasından sonra harekete geçen Karamanoğulları Konya yöresini 1293 yılında tekrar yağmaladılar. Bu durumdan yararlanmak isteyen [Kıbrıs Kralı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) [II. Henry](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Henri_%28K%C4%B1br%C4%B1s_kral%C4%B1%29) 1293’te Alanya'yı Selçuklulardan ele geçirsede, Şehzade Mahmud Bey kumandanlığındaki Karamanoğulları şehri kurtardılar. Karamanoğulları’nın [Alâiye kolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Al%C3%A2iye_Beyli%C4%9Fi)nun tarihi bu seneden itibaren başlasa da hanedanın bu kolu hakkında kaynaklarda ayrıntılı bilgi bulunmamaktadır. [Gazan Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazan) zamanında Moğollar arasındaki iç mücadeleler yüzünden Orta Anadolu’nun batı kesiminde Moğol nüfuzu iyice azalmıştı. Anadolu Selçuklu Sultanı II. Mesud acizlikle Kayseri’de oturuyor, Konya Ahîlerden Ahmed Şah tarafından idare ediliyordu. O sıralarda Anadolu’daki Moğol kumandanlarından Baltu ve Sülemiş, Gazan Han’a isyan ettiler ve Karamanlılar’dan yardım istediler. Özellikle [Baycu Noyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baycu_Noyan)’ın torunu Sülemiş’in ayaklanmasına çok sayıda Karamanlı Türkmen katılmasına rağmen Gazan Han Karamanoğulları’na karşı herhangi bir harekette bulunmadı. Sülemiş’in isyanından kısa süre sonra 17 Nisan 1300 tarihinde Güneri Bey vefat etti. Cesur ve muktedir bir hükümdar olan Güneri, Moğol saldırılarına rağmen toparlanarak mücadelesini sürdürmüş yıkılmamış, gerek Selçuklu sultanına gerekse Moğollar’a kendisini kabul ettirmiştir. Bugün Karaman adıyla bilinen [Larende](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaman) ve [Ereğli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ere%C4%9Fli) şehirleri onun zamanında kalıcılıkla Karamanlı toprağı olmuş, muhtemelen [Hadim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hadim), [Taşkent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C5%9Fkent%2C_Konya) ve [Bozkır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozk%C4%B1r%2C_Konya) yöreleri de yine Güneri Bey zamanında Karamanlı Beyliği’nin sınırları içine alınmıştır. Alanya şehri de yine bu dönemde Karamanlı hakimiyetine girmiştir.

### Güneri Bey ile I. Alâeddin arasındaki dönem

![Ahmedî'nin İskendernâme eserinin 15. yüzyıl el yazmasında yer alan Karamanlı savaşçılarının tasviri (BnF Turc 309).](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Ahmedi-Iskender-name-BNF-295v_%28cropped%29.jpg/1280px-Ahmedi-Iskender-name-BNF-295v_%28cropped%29.jpg)
*Ahmedî'nin İskendernâme eserinin 15. yüzyıl el yazmasında yer alan Karamanlı savaşçılarının tasviri (BnF Turc 309). (public-domain)*

[14. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/14._y%C3%BCzy%C4%B1l)ın ilk yarısı kaynak yetersizliği yüzünden Karamanlı tarihinin en az bilinen dönemidir. Güneri Bey’den sonra beyliğin başına geçen kardeşi Bedreddin I. Mahmud Bey’in 1302 yılında [Ermenek Ulu Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenek_Ulu_Camii)’ni, [Balkusan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkusan%2C_Ermenek)’da babası ve kendisi için türbeler yaptırdığı bilinmektedir. Yine bu hükümdar zamanında Karamanoğulları, Moğol kumandanlarından Kazancuk’u [Toros dağları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toros_Da%C4%9Flar%C4%B1)nın geçitlerinde ağır bir yenilgiye uğratmışlardır. 1308 yılında Anadolu Selçuklu Devletine son vererek başkentleri olan Konya'yı hakimiyet alanına katmıştır. Fakat aynı yıl I. Mahmud öldü ve yine Konya, Karamanlı hakimiyetinden çıkmıştır. Yerine geçen oğlu [Yahşi Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yah%C5%9Fi_Han), Konya hâkimi Ahî Mustafa’yı öldürerek 1314 yılında şehri ele geçirdi. Ahî Mustafa muhtemelen [İlhanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar)’a vergi ödediği için İlhanlı Hükümdarı [Olcaytu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Olcaytu), Konya’nın Karamanoğulları eline geçmesine kayıtsız kalmadı ve [Emir Çoban](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_%C3%87oban)’dan şehrin geri alınmasını istedi. Emir Çoban üç bin askerle Anadolu’ya girince birçok bey tarafından karşılanmış, fakat Karamanoğulları’ndan kimse gitmemişti. Çoban’ın Konya’ya geldiği Aralık 1314 tarihlerinde Anadolu’da büyük kıtlık vardı. Emir Çoban Lârende’ye kaçmakta olan Yahşi Han'ı yakalattı, fakat öldürmedi. Konya’ya melik, şahne, âmil ve kâtipler tayin eden Emir Çoban, oğlu Demirtaş’ı Anadolu umumi valisi yaptıktan sonra İran’a döndü. Karamanoğulları çok geçmeden Konya’yı yeniden zaptettiler. Memlük kaynaklarına göre 1318 yılında Yahşi Han'ın kardeşi [I. İbrahim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Bedreddin_%C4%B0brahim_Bey)'in Memlük Sultanı ve kendi adına hutbe okuttuğu yazılmıştır. Buna göre Yahşi Bey'den sonra I. İbrahim, Bedreddin unvanıyla tahta çıkmıştır. Vali olan Demirtaş’ın başlıca amacı, Türkmen beylerini kendisine tâbi kılıp Anadolu’nun tek hâkimi olmaktı. 1320 ve 1323 yıllarında Konya’yı zapteden Demirtaş, Karamanoğlu Şehzade Musa ile Hamîdoğlu Dündar Bey’i esir aldı, fakat Şehzade Musa Bey’i hemen serbest bıraktı. Demirtaş, [Eşrefoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C5%9Frefo%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) ile [Hamîdoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamito%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) Beyliği’nin ana kolunu ortadan kaldırdığı halde Karamanlılar’a karşı oldukça dostane bir siyaset takip etti. Demirtaş’ın Mısır’a kaçmasından sonra kumandanları [Eretna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Al%C3%A2eddin_Eretna) ve Sungur Ağa, Lârende’ye gidip Bedreddin İbrâhim'e sığındılar. Bedreddin İbrâhim Bey’den itibaren Karamanlı Devleti'nin başkenti Lârende olmuş ve Bedreddin İbrâhim, burada bir [saray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saray) yaptırmıştır. Demirtaş’ın Anadolu’yu terkinden sonra harekete geçen Karamanlılar 1328 veya 1329 yıllarında Konya’yı, Gevele Kalesi’ni ve [Beyşehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bey%C5%9Fehir)’i ele geçirdiler. 1335 yılında Bedreddin İbrâhim'in hükümdar olarak Lârende’de, oğlu Şehzade Ahmed Bey'in ise Konya’da oturduğu anlaşılmaktadır. [İbn Battûta](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0bn_Battuta) Konya’yı ve Lârende’yi ziyaret ettiğini, Bedreddin İbrahim ile görüştüğünü söylerse de bunu şüpheyle karşılamak gerekir. Hacca giden [Şehzade Musa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_Musa), [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)’de Mısır Sultanı [I. Muhammed](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Muhammed_%28Meml%C3%BBk_sultan%C4%B1%29) ile görüştü, kendisine yapılan yüksek memuriyet teklifini kabul etmeyerek Anadolu’ya döndü ve Ermenek beyi oldu; hicri 740’ta (miladi 1339-40) burada Tolmedrese’yi yaptırdı ve Ocak 1345 tarihinde öldü. I. İbrâhim’in elçisi 1341 yılında Kahire’den dönerken yanında sultan ve halifenin gönderdiği sancaklarla altın ve gümüş para basmaya yarayan kalıpları getirmişti. Ancak Karamanlı paralarında Memlük sultanının da adı bulunacaktı. Bunu isteyen bizzat Bedreddin İbrâhim’di fakat bunun sebebi pek bilinmemektedir. 1340’lı yılların başında Bedreddin Mahmud Bey’in oğullarından [Şehzade Halil](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehzade_Halil), Beyşehir’den Konya’ya geldi. Daha sonra kardeşi Yahşi Bey ile mücadele etti. Yahşi Bey’in bu sırada öldürülmüş olması kuvvetle muhtemeldir. Bu konuda farklı tarihler verilirse de 1341-1342 yılları gerçeğe daha yakın görünmektedir. Halil'in Ermenek’te bir cami, Ermenek’in bazı köylerinde zâviyeler ve Lârende’de bir zâviye yaptırdığı bilinmektedir. Halil ayrıca Karamanlı Devletinde Sultan unvanını kullandığı tespit edilen en eski hükümdardır ve onun halefleriyle beraber Karamanoğulları, Sultanlığı benimsemeye başlamıştır. Sultan Halil muhtemelen 1344-1350 yılları arasında ölmüştür. Cömert bir hükümdar olan Bedreddin I. İbrâhim, Lârende ve Konya’da kuvvetli bir idare kurdu. Yerine geçen oğlu [Fahreddin Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fahreddin_Ahmed_Bey) hakkında pek az bilgi vardır. Ahmed, büyük bir ihtimalle Moğollar’la yapılan savaşların birinde ölmüştür. “eş-Şehîd” ibaresi bulunan mezar taşında ölüm tarihi 1349 olarak kayıtlıdır. Onun halefi olan kardeşi [Şemseddin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eemseddin_Bey) 1352'de öldü. Daha sonra Karamanlı Devleti’nin başına Halil’in oğullarından Seyfeddin Süleyman geçti. [Ebu Said Bahadır Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eb%C3%BB_Said_Bahad%C4%B1r)’ın ölümünün ardından Moğollar arasındaki iç mücadelelere rağmen Karamanoğulları’nın beyliğin sınırlarının genişletilmesi şöyle dursun Konya ve Beyşehir bile [Eretna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eretna_Beyli%C4%9Fi)lılara kaptırılmıştır ki bunun başlıca sebebi Karamanlılar arasındaki iç çekişmeler ve Karaman, Mehmed ve Güneri beyler gibi dirayetli hükümdarların iş başında olmayışıdır. Kaynaklarda iyi kalpli ve dindar bir hükümdar olduğu belirtilen Süleyman Bey bizzat akrabaları tarafından 1361 yılında öldürülmüştür. Ahî Mehmed veya Kalemiyye Zâviyesi’nde defnedilen Süleyman Bey’in kabri kardeşi Alâeddin Bey tarafından yaptırılmıştır. Suikastçılar aralarından Şehzade Kasım’ı tahta çıkardılarsa da çok geçmeden Süleyman'ın kardeşi [Şehzade Alâeddin Ali](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Al%C3%A2eddin_%28Karamano%C4%9Flu%29) duruma hâkim oldu. Lârende’ye hücum ederek âsileri yakaladı ve suikasta katılanların hepsini ölüm cezasına çarptırdı.

### I. Alâeddin

[I. Alâeddin](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Al%C3%A2eddin_%28Karamano%C4%9Flu%29)'in hangi yıl tahta oturduğu tartışmalı olsa da 1361 yılında tahtta olduğu kesindir. Tahtta geçen yeni hükümdar I. Alâeddin seleflerine kıyasla çok farklı bir hükümdar idi. Dönemi için iyi şartlarda eğitim almış, kültürlü ve ilme saygılı bir [alim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulema)di. Devlet içerisinde birçok alanda değişikliğe gitmiştir. I. Alâeddin, ilk olarak Kıbrıs Krallığı'nın korumasındaki Korikos'a sefer düzenlemiştir fakat destek aldığı Anadolu Beyliklerinin aniden geri çekilmesinden dolayı kuşatmayı kaldırmış ve Anadolu seferi düzenlemiştir. Bu sefer ile birlikte Karamanoğulları, Anadolu'nun iç kesimlerinde baskın bir güç olmuştur ve gücünün doruğuna ulaşmıştır. Maiyetine; [Konya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya), [Yeşilhisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ye%C5%9Filhisar), [Aksaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aksaray), [Ilgın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ilg%C4%B1n), [İshaklı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultanda%C4%9F%C4%B1) ve [Kayseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri) yörelerini katmıştır. Ayrıca [Beypazarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beypazar%C4%B1)'na kadarda uzamıştır. Bu fetihlerle beraber Anadolu'da kalıntı olarak kalan Moğol Emirleri, I. Alâeddin'e tabii olmuşlardır. Sultan I. Alâeddin, geleneksel Karamanlı-Memlük ittifakını bırakarak [Sultan Berkuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berkuk)’a karşı bağımsızlık savaşı açan [Ramazanoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ramazano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi)’nı destekledi. Aynı şekilde [Osmanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)’a karşı onların müttefiki olan [Kadı Burhâneddin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1_Burh%C3%A2neddin)’e karşı da düşmanca bir siyaset güttü. Karamanlı hükümdarlarından, "[Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bey)" unvanını kullanmayıp yalın halde daha fazla üstünlüğü bildiren "[Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultan)" "[Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eah)" ve "[Padişah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Padi%C5%9Fah)" gibi unvanları kullanan ve bunu çevresine kısmen de olsa kabul ettiren ilk kişilerden olup ayrıca [Anadolu Selçuklu sultanları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_Sel%C3%A7uklu_sultanlar%C4%B1_listesi)nın sahip olduğu *"Sultanü'r-Rûm"* unvanını da benimseyerek kendini Anadolu'nun sultanı ve Selçuklu'nun da devamı olarak görmüştür.[^9] Ayrıca I. Alâeddin'in, Osmanlıların Rumeli Fethilerini tebrik etmek amaçlı 1357 yılında yazdığı ve [Orhan Gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orhan_Gazi)'ye gönderdiği mektuplarla beraber ilk kez bu dönemde Osmanlı-Karamanlı ilişkileri iyi bir başlangıçla doğrudan sürmeye başlamıştır. Fakat I. Alâeddin Ali, Orhan Gazinin halefleri olan; [I. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Murad) ile [I. Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Bayezid) ile aynı ilişkiyi sürdürememiş, sonradan yükselen Osmanlılara karşı, tıpkı eskiden Osmanlıların Karamanlı üstünlüğünü dolaylı yoldan kabul ettiği gibi yerinde ve dostane bir siyaset izlemek yerine Osmanlılara düşmanca bir politikayla saldırması onu ölüme götürmüştür. Önce [Frenkyazısı Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frenkyaz%C4%B1s%C4%B1_Muharebesi)nde Sultan I. Murad'a kaybeden Sultan Alâeddin, sonra tekrar Osmanlı topraklarına saldırmış, akabinde [Akçay Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C3%A7ay_Muharebesi) gerçekleşmiş, bu sefer I. Bayezid tarafından Alâeddin yeniden bozguna uğratılmış ve savaş sonrasında ise yakalanarak 1398 yılında idam edilmiştir. Sultan I. Alâeddin, Şikarî'nin [Karamannâme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamann%C3%A2me)'sinde, kendi döneminin vakfiye kayıtlarında ve kitabelerce *Ebû'l-Feth* lakabıyla da anılmıştır ve modern tarihçilerinden bazıları da onun bu lakaba uygun olduğunu söyler.[^10]

### 1398-1402

I. Alâeddin'in ölümünden sonra Osmanlı sultanı I. Bayezid'in emriyle, Alâeddin'in karısı ve aynı zamanda Bayezid'in kız kardeşi olan [Melek Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nefise_Melek_Hatun)'u ve çocukları olan [Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/N%C3%A2s%C4%B1reddin_II._Mehmed) ile [Bengi Ali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Flu_II._Al%C3%A2eddin_Ali)'yi [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)'ya götürmüş ardından ise sanılanın aksine Karamanlı Devleti tamamen yıkılmamış, sadece İçel sahasına, yüksek ihtimalle Osmanlı vasalı durumuna düşmüş bir devlet olarak başında ölen hükümdar Alâeddin'in oğlu [Erhan](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCdavendigar_Erhan)'ın beyliğinde yaşamaya devam etmiştir. Bu döneme ait Karamanlı Devleti'nin yönetim yapısının ve içerisinin nasıl olduğu pek bilinmemekle beraber Erhan'ın hükümdarlığı da sadece bastırdığı paralardan bilinir ve kanıtlanabilir. 1402 yılına kadar süren vasaliyet dönemi Timur'un [Ankara Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_Muharebesi)nde Bayezid'i yenmesiyle sonlanmış ve Karamanlı Devleti bunu fırsat bilerek tekrar eski hakim olduğu topraklarda bağımsız halde nüfuzunu yaymaya başlamıştır.

### Nâsıreddin II. Mehmed

[Nâsıreddin II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/N%C3%A2s%C4%B1reddin_II._Mehmed), Osmanlı hükümdarı I. Bayezid'in bozguna uğramasının ardından esaretten kurtulup Karamanlı Devleti'nin başına geçmiştir. Kendini sultan ilan eden II. Mehmed, Osmanlı'nın [Fetret](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fetret_Devri)te olduğunu bilip babası gibi bir Anadolu Seferine çıkarak, önce [Hamitoğulları Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamito%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi)'ni topraklarına kattı. Ardındansa Memlükteki çatışmalardan faydalanarak [Tarsus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tarsus)'u ele geçirdi. Sonrasında sırasıyla [Afyonkarahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afyonkarahisar) ve Germiyan başkenti [Kütahya](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCtahya)'yı ele geçirip [Germiyan Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Germiyano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi)'ni dolaylı yoldan yönetmeye başladı. Ayrıca [Teke Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekeo%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) topraklarını da bağımsızlığının ilk senesinde direkt olarak ilhak etti. Tüm bunlardan sonra eski Osmanlı başkenti Bursa'ya yönelip muhasara altına almış fakat başarılı olamayıp [Osmanlı-Karamanlı Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1413-1415_Osmanl%C4%B1-Karaman_Sava%C5%9F%C4%B1)nın başlamasına sebep olmuştur. Osmanlılarla yapılan savaşta kaybeden II. Mehmed, onlardan ele geçirdiği tüm topraklara ek olarak; Beyşehir'ide Osmanlılara vermiştir. Bundan sonra doğu sınırındaki olaylarla ilgilenen II. Mehmed, Memlüklülere karşı bağımsızlık mücadelesi veren ve damadı olan [Ramazanoğlu II. İbrahim Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._%C4%B0br%C3%A2him_Bey_%28Ramazano%C4%9Flu%29)'i himayesine aldı. Daha önce kendisinin hakimiyeti altında bulunan [Tarsus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tarsus)'u geri isteyen II. Mehmed, red cevabını verdiği zaman Memlüklerin harekete geçeceğine ihtimal vermiyordu. Ancak [Şehzade İbrâhim](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._%C4%B0brahim_%28Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_beyi%29) kumandasında kalabalık bir Memlük ordusunun Karamanlı Devleti'ne yaklaşmakta olduğunu duyunca İçel’deki sarp dağlara çekildi ve babası II. Mehmed'e haber gönderdi. Karamanlı topraklarına giren Memlükler [Kayseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri)’yi işgal ettiler. Memlük kumandanı, 1419 yılında civarıyla birlikte bu şehri Dulkadiroğlu Nâsırüddin Muhammed’e, Karamanlı Devletini de II. Mehmed’in kardeşi Alâeddin Bengi Ali'ye vererek ülkesine döndü. Memlükler döner dönmez II. Mehmed, ülkesinin ova bölgesindeki topraklarına yeniden sahip oldu. Ancak Kayseri’yi almak için Dulkadirliler ile yaptığı savaşta yakalandı ve [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)’a gönderildi. Bu arada oğlu Şehzade Mustafa’yı kaybetti. Bunun üzerine harekete geçen kardeşi II. Alâeddin Ali Memlükler tarafından desteklenmesine rağmen Konya’yı bir türlü alamadı. Kale kumandanı Sungur Ağa, II. Mehmed’e sadık kalarak kaleyi cesurca savunmuştu. Öte yandan Mehmed’in oğullarından Şehzade İbrâhim de Osmanlı hükümdarı [I. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mehmed)’den yardım alarak babası adına, amcası II. Alâeddin Ali ile savaşmış ve onu [Niğde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C4%9Fde)’ye dönmeye mecbur bırakmıştı. 1421 yılında hürriyetine kavuşan II. Mehmed deniz yoluyla Anadolu'ya döndü ve zorlanmadan ülkesinin tamamına tekrar hâkim oldu. Tahta yeni geçmiş olan Osmanlı Padişahı [II. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Murad)’ın, amcası [Mustafa Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_%C3%87elebi_%28I._Bayezid%27in_o%C4%9Flu%29) ile uğraşmasından faydalanmak isteyen Nasıreddin II. Mehmed, Tekeoğlu Osman Bey'in teşvikiyle [Antalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antalya)’yı kuşattı. Ancak rivayete göre o sırada kaleden atılan bir top güllesinin isabetiyle 1423 yılında öldü. Oğulları tarafından naaşı [Larende](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaman)’ye götürüldü ve orada defnedildi. Memlük kaynaklarında Nasıreddin II. Mehmed’in ilim adamlarına saygılı olduğu, fakat sık sık ağır vergiler koymasından dolayı halk tarafından pek sevilmediği belirtilmektedir. II. Mehmed’in ölümünden sonra Niğde’de bulunan kardeşi II. Alâeddin Ali bütün Karamanlı mülkünün hâkimi olduysa da bu çok sürmedi. II. Murad’ın kız kardeşiyle evlenen ve ondan yardım alan II. Mehmed'in oğlu Şehzade İbrâhim amcasını ikinci defa yenerek tekrar Niğde’ye dönmeye mecbur bıraktı. Şehzade İbrâhim, amcasının ölümü üzerine Niğde’yi de hükmü altına aldı ve ardından kendini sultan ilan edip sorunsuz bir şekilde Karamanlı tahtına oturdu.

### II. İbrahim

![1450 yılında Doğu Akdeniz](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5d/Eastern_Mediterranean_1450_tr.png/1280px-Eastern_Mediterranean_1450_tr.png)
*1450 yılında Doğu Akdeniz (No machine-readable author provided. Kuara assumed (based on copyright claims)., CC-BY-SA-2.5)*

1423 yılında tahta oturan Sultan [Tacüddin II. İbrahim](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._%C4%B0brahim_%28Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_beyi%29)'in devleti hakkında büyük hedefleri vardı. Kendisi [Sırp](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rp_Despotlu%C4%9Fu) ve [Macar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281301-1526%29)lar ile bir ittifak antlaşması yaparak, Osmanlı yönetimindeki [Eğirdir](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C4%9Firdir) ve [Isparta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Isparta) gibi tüm Hamid sancağı topraklarını 1433 yılında ele geçirdi. Ancak [II. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Murad)'ın geldiğini duyduğunda topraklardan çekilerek barış istedi. 2 yıl sonra yapılan antlaşmada da Hamid sancağının bir Osmanlı mülkü olduğunu kabul etti. Aynı yıl doğuya yönelen İbrahim, [Memlüklü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) himayesinde olan [Dulkadiroğulları Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dulkadiro%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) ile savaş yapıp zafer kazanarak [Kayseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri), [Ürgüp](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Crg%C3%BCp), [Develi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Develi), [Yeşilhisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ye%C5%9Filhisar) ve [Uçhisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/U%C3%A7hisar%2C_Nev%C5%9Fehir) şehir ve kalelerini ülkesine kattı. II. İbrahim antlaşma yaptığı Osmanlılara karşı yinede düşmanlığını bırakamamıştı. Macarların 1442 yılında [Hermannstadt Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hermannstadt_Muharebesi)ni başlatmasıyla paralel olarak Karamanlılarda II. İbrahim'in emri ile Turgutoğlu Hasan Bey komutasında Osmanlı maiyetindeki [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara), [Beypazarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beypazar%C4%B1), [Kütahya](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCtahya), [Afyonkarahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afyonkarahisar), [Bolvadin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bolvadin) ve tüm Hamid sancağını işgal etti. Bu yağma harekâtına Osmanlılar’ın verdiği karşılık çok sert oldu. II. Murad, İbrahim’in yaptıkları hakkında Mısırlı âlimlerden de fetva alarak kalabalık bir orduyla Karamanlı Devletine girdi ve her tarafı yağmalattı. O sırada İbrahim, İçel’e çekilmişti. Veziri Server Ağa’yı göndererek barış istedi. Osmanlı padişahı Macarlar’ın Segedin Antlaşması’nı bozmaları sebebiyle onun bu isteğini kabul etti. Ağustos 1444’te yapılan anlaşmaya göre İbrahim, bundan böyle Osmanlılar’a karşı hiçbir tecavüzde bulunmamayı ve Osmanlı'nın bulunduğu çatışmalarda asker göndermeyi taahhüt ediyordu. Bu antlaşmadan sonra II. İbrahim ile Osmanlılar arasında herhangi bir pürüz çıkarmamıştır. 1448 yılında [Kıbrıs Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)’na ait önemli bir ticaret merkezi olan [Korikos Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korikos)’ni alan II. İbrahim, Konya’yı kendisine başkent yaptı ve buradaki Keykubad Sarayı’nda oturdu. II. İbrahim'in, Çelebi Mehmed'in kızından; [Pîr Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pir_Ahmed), [Kasım](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kas%C4%B1m_%28Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_beyi%29) ve Alâeddin adlarında oğulları olmuştur. İbrahim en çok ise annesi [cariye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cariye) kökenli olan büyük oğlu [İshak](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0shak_%28Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_beyi%29)'ı seviyordu ve hatta onu [veliaht](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veliaht) ilan etmişti. Ancak İbrahim’in ağır şekilde hastalanması üzerine Pîr Ahmed Konya’da hükümdarlığını ilân etti. Şehirde kalamayacağını anlayan İbrâhim, oğlu İshak ile kaçarken Gevele Kalesi’ne varmadan 1464 yılında yolda öldü, naaşı Lârende’ye götürülerek buradaki türbesine gömüldü. II. İbrahim, 40 yılı aşan süre ile Karamanlı tahtında en uzun süre oturan kişiydi. Karamanlı hükümdarlarının büyüklerinden olan Tâceddin II. İbrâhim, başta Lârende ve Konya’daki imaretler olmak üzere pek çok eser yaptırtmıştır. Âlimleri ve edipleri himaye eden II. İbrâhim, kendisiyle görüşen Fransız seyyahı [Bertrandon de la Broquiere](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bertrandon_de_la_Broquiere) tarafından "otuz iki yaşında yakışıklı bir hükümdar" olarak kaydedilmiştir.

### Gerileme ve Yıkılış

II. İbrahim’in ölümünden sonra Karamanlı Devleti, Pîr Ahmed ile İshak arasında taksim edildi. Buna göre İshak merkezi [Silifke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silifke) olan İçel ile [Ermenek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenek) ve [Mut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mut) yörelerine, Pîr Ahmed ise ova bölgesine sahip oldu ve [Konya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya)’da oturdu. Ancak çok geçmeden İshak, [Akkoyunlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular) Hükümdarı [Uzun Hasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzun_Hasan)’dan yardım alarak Pîr Ahmed’in üzerine yürüdü. Pîr Ahmed de Osmanlı Sultanı [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)’e iltica etmek zorunda kaldı. Osmanlılar’ın yardımıyla 1465 yılında İshak’ı yenen Pîr Ahmed, Karamanlı Devleti’nin tamamını idaresi altına aldı. Uzun Hasan’a sığınan İshak ise aynı yıl öldü. Beylik sıfatına düşen Karamanlı Devleti'nin varlığına son vermeye kararlı olan Fâtih Sultan Mehmed bu maksatla birçok sefer yaptı. Osmanlı kuvvetleri 1468 Nisanında önce Gevele’yi, ardından Konya’yı aldı. Annesi de Karamanoğlu II. İbrahim'in kızı olan [Şehzade Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehzade_Mustafa_%28II._Mehmed%27in_o%C4%9Flu%29) buraya idareci olarak tayin edildi. Pîr Ahmed, mücadeleye devam etti ve Karamanlı Beyliği'ni sadece Toros Dağlarına hakim şekilde idaresi altında tuttu. Karamanlı kuvvetleri karşı saldırıları ile bazı yerleri yeniden ele geçirdi. Akkoyunlu tehdidinin ortadan kaldırılmasından sonra Karamanoğulları’nın elinde kalan dağlık bölgeler, Niğde ve Develi yöresiyle İç İl sahillerine yönelik Osmanlı seferi 1474’te başarıyla sonuçlandı ve Karamanlı Beyliği vasaliyet altına girdi. Pîr Ahmed’in kardeşi Kasım Bey, [II. Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Bayezid)’e tâbi olarak bir süre Silifke’de yaşadı. Kasım Bey’in 1483’te ölümünden sonra Karamanlı ileri gelenleri eski sultan II. İbrâhim’in kızının oğlu ve Karamanlı Devleti^'nin en başlarından beri tebaası olan [Turgutoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turguto%C4%9Flu_ailesi) ailesinden II. Mahmud’u, İçel’de beyleri yaptılarsa da onun [Osmanlı-Memlük savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Meml%C3%BBk_Sava%C5%9F%C4%B1)nda Memlüklerin tarafını tutmasından dolayı üzerine kuvvet gönderilince 1487 yılında [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep)’e giderek kayıplara karıştı. Böylece Karamanlı Devleti'nin arazisi tamamen [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na geçmiştir. Karamanlı Beyliği'nin ilhak edilmesinden yaklaşık 15 yıl sonra, Osmanlı il yazıcısı [tımar](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C4%B1mar_%28arazi%29)ların gelirlerini azalttığı için eski Karamanlı [sipahi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sipahi)leri isyan çıkardılar ve [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)’da yaşayan eski bey Kasım’ın yeğeni [Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_%28Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_beyi%29)’yı bey yaptılar. Ancak Mustafa, Osmanlı kuvvetlerine karşı koyamayınca Mısır’a gitti ve 1513'de orada öldü. Böylece Karamanlı Devleti tamamen ve kalıcılıkla sona ermiş oldu.

## İdare

Karamanlı Devleti, kuruluşundan yıkılışına kadar, bazen uygulanış biçimi değişmekle beraber [monarşiyle](https://turkipedia.org/tr/wiki/Monar%C5%9Fi) yönetilmiştir. Hükümdarlar kitabelerde ve resmî belgelerde "*es-sultânü’l-a‘zam, emîr-i a‘zam, hakan-ı az'am"* gibi Selçuklu hükümdarlarının kullandığı unvanları kullanmışlardır. Kökü [Hunlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eyung-nu)'a uzanan geleneğe göre ülke hanedanın ortak malı sayıldığından devletin başında bulunan sultan, kadınlar da dahil akrabalarına derecelerine göre dirlikler verirdi. Böylece kendisi merkezde otururken oğul, kardeş, amca ve yeğenler devletin diğer şehirlerini idare ederlerdi. Bu gelenek Karamanoğulları'nda devletin sonuna kadar sürmüştür. Başşehirdeki teşkilatının daha küçük örneği bu şehirlerde de vardı. Sultanın saraylarında avcıbaşı, [çaşnigîrbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87a%C5%9Fnigirba%C5%9F%C4%B1) (sofracıbaşı), çavuşlar (teşrifatçı), [kapıcıbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kap%C4%B1c%C4%B1ba%C5%9F%C4%B1) gibi görevliler bulunurdu.

Devlet işlerinin görüşüldüğü divanın başı [vezirdi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vezir). Vezir sadece idari ve siyasi işlere bakar, kumandanlık görevini yüklenmezdi. Bu görevi [subaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suba%C5%9F%C4%B1) veya [beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylerbeyi) üstlenirdi. Başkumandanlar genellikle [Turgutoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turguto%C4%9Flu_ailesi)'na mensup beylerden tayin edilirdi. Karamanoğulları hükümdarlarının hassa ordusu yoktu. Onların ordusu [tımarlı sipahi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sipahi)ler ile İç İl, Taş-ili ve buralara komşu yörelerde yaşayan oymakların birliklerinden teşekkül ederdi. [İshaklı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultanda%C4%9F%C4%B1), [Ilgın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ilg%C4%B1n), [Aksaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aksaray) ve [Niğde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C4%9Fde_%28il%29) yörelerinde oturan Moğol oymakları da XIV. yüzyılda yardımcı birlikler olarak Karamanlıların ordusunda yer almışlardır. Fakat Türkleşmiş olmalarına rağmen "ili günü incitmekten" vazgeçmeyen bu topluluklara pek güvenilmezdi.

Vergi işlerine [defterdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Defterdar) bakardı. Karamanlılarda Osmanlılar'daki gibi [şer'î](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeriat) ve [örfî](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96rf%2C_%C3%82det_ve_Te%C3%A2m%C3%BCl) olmak üzere iki türlü vergi toplanırdı. [Kazaskerin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazasker) yetkisi geniş olup hemen bütün arazi meseleleriyle o ilgilenirdi. Şehirlerde bulunan [kadılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1) sadece hukukî işlerle değil Osmanlılarda da olduğu gibi idari işlerle de meşgul olurlardı. Selçuklularda da görüldüğü gibi kırsal kesimdeki bütün topraklar devlete aitti. Buralarda dirlik sistemi uygulanırdı. Sultan, yakınlarına ve bazı yüksek rütbeli görevlilere mülk olarak da toprak verirdi. Bunların birçoğu topraklarının gelirlerinin önemli bir kısmını yaptırdıkları [cami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cami), [medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medrese), [kervansaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kervansaray) gibi tesislere vakfederlerdi.[^11]

## Ekonomi

Karamanlı ülkesinin geniş ova bölgesinde çiftçilik yapılır ve en fazla buğday, arpa ve yulaf ekilirdi. Bu topraklarda pamuk ziraatı da yapılırdı. Ova bölgesinde bol miktarda koyun (Karaman koyunu) ve aynı ovada yaşayan Türk oymakları tarafından asil atlar yetiştirilirdi. [Mısırlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1rl%C4%B1lar) tarihçi [İbn Fazlullah el-Ömerî](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0bn_fazullah), [Marco Polo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marco_Polo) tarafından "güzel atlar" olarak nitelenen Karaman atlarının Arap atlarından üstün olduğunu ileri sürmüştür. Bu atları yetiştirenlere "atçeken" denirdi. Köylerde ve Türk oymakları arasında Karaman halısı diye anılan güzel halılarla kadifeler dokunurdu. Frenk kadifesinden ayırmak için bunlara Türk kadifesi adı verilirdi.

[Bertrandon de la Broquière](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bertrandon_de_la_Broquiere) zengin, bayındır ve güzel bir ülke olarak nitelediği Karamanlıların Larende (Karaman) ve Konya gibi büyük şehirlerinin önemli alışveriş merkezleri olduğunu belirtmektedir. [Kıbrıs Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na, [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) ve [Cenevizliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti)'e, Osmanlılar'a, [Memlük Sultanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti)'na satılan ihraç maddeleri arasında buğday, yün, deri, halı ve at başta gelirdi. Aynı şekilde bu ülkelerle ticari ilişkilerde olurdu.[^12]

Günümüze Karamanlı sultanlarına ait çok sayıda gümüş ve bakır sikke ulaşmıştır. Bunlardan II. İbrahim, Memlüklerle yaptığı mücadelenin ardından ilk kez [altın para](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C5%9Frefi) bastırmıştır.[^13]

## Mimari

![II. İbrahim'in imaretinden getirilen çinili mihrap, İstanbul'da bulunan Çinili Köşk'te sergilenmektedir.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ea/Tiled_mihrab_niche_in_coloured_glaze-technique%2C_from_Karamanoglu%2C_in_Tiled_Kiosk_collection_istanbul.jpg/1280px-Tiled_mihrab_niche_in_coloured_glaze-technique%2C_from_Karamanoglu%2C_in_Tiled_Kiosk_collection_istanbul.jpg)
*II. İbrahim'in imaretinden getirilen çinili mihrap, İstanbul'da bulunan Çinili Köşk'te sergilenmektedir. (Mustafa-trit20, CC-BY-SA-4.0)*

Bunlardan en önemlileri;

- [Tol Medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tol_Medrese) (Ermenek) (1339)
- Hasbey Medresesi (1421)
- Şerafettin Camisi (13. yüzyıl)
- Taşkınpaşa Külliyesi (1350)[^14]
- İçeriçumra Karamanoğlu İbrahim Bey Camii (Cami-i Kebir) (muhtemelen II. İbrahim devri)[^15]
- İnce Minare (Dar-ül Hadis) Medresesi (1258-1279)
- [Hatuniye Medresesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatuniye_Medresesi_%28Karaman%29)
- [Zinciriye Medresesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zinciriye_Medresesi_%28Aksaray%29)
- [Aksaray Ulu Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aksaray_Ulu_Camii) (Karamanoğlu Camii)
- [Bor Ulu Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bor_Ulu_Camii)
- [Ak Medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak_Medrese_%28Ni%C4%9Fde%29) - II. Alâeddin Ali tarafından 1409 yılında yaptırılmıştır. Adını kapısındaki beyaz mermerden alır. Selçuklu mimari tarzının çok güzel bir örneğidir. Ali Bey Medresesi de denir. 1936'da restore edildikten sonra arkeoloji müzesi olarak kullanılmaktadır. Giriş kapısı, geometrik motiflerle süslüdür.

## Kültür

![Sultan Halil için hazırlanan Türkçe Kur'an-ı Kerim'den bir sayfa.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/95/Page_from_the_Qur%27an_manuscript_%28MMK_12%29.jpg/1280px-Page_from_the_Qur%27an_manuscript_%28MMK_12%29.jpg)
*Sultan Halil için hazırlanan Türkçe Kur'an-ı Kerim'den bir sayfa. (Copied by Ismail ibn Yusuf and illuminated by Yaqub ibn Ghazi al-Qunawi, public-domain)*

I. Mehmed, 13 Mayıs 1277 tarihinde düzenlediği divan toplantısının ardından yayımladığı bir fermanla, [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'da Türkçeyi resmî dil ilan etmiştir. Zamanla devletin dili [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) olmuştur.

[Sultan Halil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Al%C3%A2eddin_Halil_Mirza_Bey)'e sunulmak amacıyla iki ciltlik Türkçe [Kur'an-ı Kerim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kur%27an) hazırlanmıştır. Bu [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) sahasında kaleme alınmış ilk Türkçe mealli Kur'an-ı Kerim çalışması olarak kabul edilmektedir.[^16]

I. Alaeddin Ali, iyi tahsil görmüş bir hükümdar olup Yârcânî mahlaslı bir şaire [şehnâme](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehn%C3%A2me) tarzında Farsça [Karamannâme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamann%C3%A2me) adında bir tarih yazdırmıştır. Bu eser XVI. yüzyıl başlarında Ahmed Şikarî tarafından mensur olarak Türkçe'ye çevrilmiştir. Karamanlıların tarihiyle ilgili yegane kaynak olan bir eserdir.

## Ayrıca bakınız

- [Karamanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamanl%C4%B1lar) (Ortodoks)
- [Karamanlıca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamanl%C4%B1ca)

[^1]: Öztuna, Yılmaz. Devletler ve Hanedanlar (1074-1990) Cilt : II. Kültür Bakanlığı Yayınları, 1989.
[^2]: Ünalan, Sıddık. KARAMANOĞLU BEYLİĞİ’NİN SOSYAL-KÜLTÜREL VE DİNÎ HAYATI. 1 Haziran 2017, s. 117-152. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/firatilahiyat/article/915789>
[^3]: Arşivlenmiş kopya. <https://islamansiklopedisi.org.tr/avsar>
[^4]: Mesut Koman, Konya Halkevi Kültür Dergisi (Mecmuası), Konya, 1936, Sayı: 2, Sayfa: 123
[^5]: Avşarlar ve Karamanoğulları. <http://www.avsarobasi.com/avsarlarin-kurduklari-devletler/karamanogullari.html>
[^6]: Karamanoğulları Tarihi. Bilal Gök, 2022.
[^7]: Türkiyat Mecmuası I. Köprülüzâde Mehmed Fuad, 1925.
[^8]: Karamanoğulları Tarihi. Bilal Gök, 2022.
[^9]: Halil İnalcık, Devlet-i 'Aliyye: Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar I (İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2009), s. 58
[^10]: Ahmed Şikari. Karamanname.
[^11]: TDV İslam Ansiklopedisi : KARAMANOĞULLARI. Faruk Sümer, 2001. <https://islamansiklopedisi.org.tr/karamanogullari>
[^12]: TDV İslam Ansiklopedisi : KARAMANOĞULLARI. Faruk Sümer, 2001. <https://islamansiklopedisi.org.tr/karamanogullari>
[^13]: Hüsnü Öztürk, Haluk Perk. Karamanoğulları Beyliği Sikkeleri. 2013.
[^14]: Ayşe Denknalbant. Taşkın Paşa Külliyesi. TDV İslâm Ansiklopedisi, 2011. <https://islamansiklopedisi.org.tr/taskin-pasa-kulliyesi>
[^15]: İçeri Çumra İbrahim Bey Ulucami - Karamandan, 04 Nis 2026 <https://www.karamandan.com/makale/27748588/mukremin-kizilca/iceri-cumra-ibrahim-bey-ulucami>
[^16]: Halil Bey'e Yazılan Kur'an-ı Kerim. Mükremin Kızılca, 17 Ocak 2025. <https://www.karamandan.com/amp/makale/23415220/mukremin-kizilca/halil-beye-yazilan-kuran-i-kerim>
