# Karamanlıca

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamanl%C4%B1ca
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Karamanlıca, https://tr.wikipedia.org/wiki/Karamanl%C4%B1ca (CC-BY-SA-4.0)

![Bir evin kapısında bulunan Karamanlı Türkçesiyle yazı (MAΣAΛAΧ “Maşallah”), İncesu (Kayseri)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/34/Karamanlidika.jpg)
*Bir evin kapısında bulunan Karamanlı Türkçesiyle yazı (MAΣAΛAΧ “Maşallah”), İncesu (Kayseri) (tr:kullanıcı:katpatuka, public-domain)*

**Karamanlıca** ya da **Karamanlı Türkçesi** (Καραμανλήδικα *Karamanlídika*), [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) döneminde anadili [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e) olan [Anadolu Rumları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum) ([Karamanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamanl%C4%B1lar)) tarafından konuşulmuş olan [Orta Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C3%A7_Anadolu_B%C3%B6lgesi) [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e)sinin [Karamanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamanl%C4%B1lar) tarafından [Yunan alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunan_alfabesi) ile yazılmış bir biçimidir.

Bu ağzı konuşan [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum)lar dilde Türkleşmiş Rumlar olup; bazı tarihçilere göre ise [Selçuklu Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uklu_Hanedan%C4%B1) döneminde [Doğu Roma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile yakın ilişki sonucu vaftiz olmuş etnik Türklerdir. Osmanlı belgelerinde "Zımmiyân-ı Karaman" ya da "Karamaniyân" adıyla anılan bu Karamanlılar, [Yunan alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunan_alfabesi)ni kullanmış harfleriyle [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e) olarak yazmışlardır. 18. yüzyıldan başlayarak Türkiye ve Avrupa'da bazı kitaplar yayınlamışlardır.

Bir iddiaya göre Karamanlılar 11. yüzyılda Anadolu'da, özellikle Toros dağlarına Bizans tarafından yerleştirilen askerlerdi. Kurtuluş Savaşı döneminde Milli Mücadele yanlısı bir tutum sergilemişler fakat dinlerinden dolayı [Rum milletinden](https://turkipedia.org/tr/wiki/Millet-i_R%C3%BBm) sayılmışlardır. Şu anda çoğu 1926'daki nüfus mübadelesinden beri Yunanistan'da yaşamaktadır. Kullandıkları Helen alfabesi ile çeşitli eserler ortaya koymuşlar ayrıca bu alfabeyi çeşitli kitabelerde kullanmışlardır.[^1]

[Patrikhane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patrikhane) dahi buna karşı çıkmaz, kiliseye bağlı kaldıkları sürece Karamanlıca din kitapları yayımlanmasını olağan bulur. [Evangelinos Misailidis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evangelinos_Misailidis)'in 1851'de [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da yayınlamaya başladığı [Anatoli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anatoli) gazetesi Karamanlıcanın kök salmasına büyük bir katkıda bulunur. Misailidis, bol sayıda kitap da yayımlar. [Dilbilimci](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dilbilim)lere göre, [Karamanlıca Rumcadan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kapadokya_Rumcas%C4%B1) çok Türkçeye ayak uydurmuş ve Yunanların yayılmacı etkilerinden çok, bir arada uyumlu yaşamanın destekçisi olmuştur. Bu sebepten Tercüman-ı Hakikat, Misailidis'i "Fikr-i Osmani"yi yaymakta kimsenin kabına sığdıramadığı kişi olarak tanıtır.

## Tarih

Karamanlı Türkçesine dair bilgiler, [Evliya Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evliya_%C3%87elebi)'nin [Seyahatname](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyahatn%C3%A2me_%28Evliya_%C3%87elebi%29) adlı eserinde vardır. Evliya Çelebi'ye göre [Antalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antalya)'nın yirmi mahallesinden dördünde "*Urum keferesi*" sakindir, ancak bunlar [Rumca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanca) değil "*bâtıl Türk lisânı üzere kelimât ederler*" (IX, 64a). [Alanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alanya)'da da aynı durumla karşılaşırız: "*Ammâ aslâ Urum lisânı bilmeyüp bâtıl Türk lisânı bilürler*".[^2]

## Konuyla ilgili yayınlar

- [Evangelia Balta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evangelia_Balta), *Karamanlı Yazınsal Mirasının Ocaklarında Madencilik*, 2019, [Yapı Kredi Yayınları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yap%C4%B1_Kredi_Yay%C4%B1nlar%C4%B1).
- —, *19. Yüzyıl Osmanlıca ve Karamanlıca Yayınlarda Ezop’un Hayatı ve Masalları* (haz.), 2019, [Libra Kitap](https://turkipedia.org/tr/wiki/Libra_Kitap).
- —*Karamanlıca Kitaplar Çözümlemeli Bibliyografya Cilt I: 1718-1839* (Karamanlıdıka Bibliographie Analytique Tome I: 1718-1839), 2018, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
- —, *Gerçi Rum İsek de, Rumca Bilmez Türkçe Söyleriz: Karamanlılar ve Karamanlıca Edebiyat Üzerine Araştırmalar*, 2012, [Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_%C4%B0%C5%9F_Bankas%C4%B1_K%C3%BClt%C3%BCr_Yay%C4%B1nlar%C4%B1).

[^1]: Zuhal,KÜLTÜRAL,"GREK HARFLİ KARAMANLICA KİTABELERDEKİ ALINTI ÖĞELER ÜZERİNE ",Türkoloji Makaleleri <http://turkolojimakaleleri.page.tl/GREK-HARFL%26%23304%3B-KARAMANLICA-K%26%23304%3BTABELERDEK%26%23304%3B-ALINTI--Oe-%26%23286%3BELER--Ue-ZER%26%23304%3BNE.htm>
[^2]: Hayati Develi, Osmanlı'nın Dili, Kesit Yayınları, İstanbul 2010, s. 26. ISBN 978-605-4117-33-8
