# Karakurum-Altay Yönetimi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Karakurum-Altay_Y%C3%B6netimi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Karakurum-Altay Yönetimi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Karakurum-Altay_Y%C3%B6netimi (CC-BY-SA-4.0)

- **Yaygın adı:** Karakurum-Altay Yönetimi
- **Yönetim biçimi:** Cumhuriyet
- **Kuruluş yılı:** 12 Mart 1918
- **Yıkılış yılı:** Nisan 1920
- **Öncel:** Rus İmparatorluğu
- **Ardıl:** Oyrot Özerk Bölgesi; Tağlığ Şor Ulusal bölgesi
- **Başkent:** Ulala
- **Latd:** 41
- **Latm:** 07
- **LatNS:** N
- **Longd:** 25
- **Longm:** 25
- **LongEW:** E
- **Yaygın diller:** Altayca, Rusça
- **Din:** İslam
- **Yönetici:** Grigori Gurkin
- **Yönetici yılları:** 12 Mart 1918
- **Yönetici unvanı:** Başkan
- **Yüzölçümü:** 92600
- **Günümüzdeki durumu:** Altay Cumhuriyeti

**Karakurum-Altay Yönetimi** [Rus İç Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0%C3%A7_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında Altay halkının devlet oluşumudur. Temmuz 1917'de [Biysk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Biysk) şehrinde [Altay Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altaylar), [Kuznetsk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Leninsk-Kuznetski) şehrinde ise [Şor Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eorlar) [Teleüt Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tele%C3%BCtler) yerli halklar kongresi yapıldı. Kongre, [Altay Dağları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_Da%C4%9Flar%C4%B1)'nı ayrı bir idari birime ayırmaya karar verdi ve [Biysk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Biysk) şehrinde bulunan [Altay Dağı Duması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_Da%C4%9F%C4%B1_Dumas%C4%B1)'nı oluşturdu. [Altay Dağı Duması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_Da%C4%9F%C4%B1_Dumas%C4%B1) ayrı bir özerk yönetimin oluşturulmasına hazırlanması, milli eğitim, Altay tarihinin araştırılması konularını ele almıştır.

## Sivil hükümet

12 Mart 1918'de [Altay Dağı Duması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_Da%C4%9F%C4%B1_Dumas%C4%B1) bölgenin ayrı bir bağımsız yönetimin oluşturulmasını düşünülen [Altay Dağları Yerliler ve Köylüler Kurucu Kongresi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_Da%C4%9Flar%C4%B1_Yerliler_ve_K%C3%B6yl%C3%BCler_Kurucu_Kongresi)'ni topladı. Kongrede [Ulala](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gorno-Altaysk) şehrinde bağımsız yönetimin fiilen ilan edildi. Bağımsız yönetimin adını eski Moğol başkenti [Karakurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karakurum)'dan almıştır. Bu tarihi şehir Altaylarda yer almasa da Altay milliyetçileri bu ismi antik tarihine bir çağrı olarak görmüşlerdir. Ayrıca, cumhuriyetin başkenti olması gereken Altay'da yeni bir **Karakurum** şehri inşa edilmesi planlandı. Buna ithafen **Karakurum-Altay Yönetimi** oldu. Yürütme gücü, kongrede seçilen [Altay Türkü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altaylar) olan [Grigori Gurkin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Grigori_Gurkin) Başkan şeçildi.[^1]

[Rus İç Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0%C3%A7_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında iktidarın yokluğunda Altay yönetimi bağımsızlığını korudu. Aynı zamanda, Altaylar bölgesinde birkaç meclis vardı. 1918 baharında [Altay Yerli Tümeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_Yerli_T%C3%BCmeni) ile Bolşevik Askeri Konseyi arasında silahlı çatışmalar yaşandı. Aynı yılın Haziran-Temmuz aylarında, [Sibirya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya)'nın geri kalanında olduğu gibi bütün konseyler kaldırıldı. Karakurum-Altay Yönetimi gücü devam etti. Eylül 1918'de Karakurum-Altay Yönetimi [Sibirya Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya_Cumhuriyeti)'ne bağlandı ve daha sonra özerk ilçe olarak resmîleştirildi.

[Beyaz Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyaz_Ordu)'nun başına [Aleksandr Kolçak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksandr_Kol%C3%A7ak) geçti ve ulusal hareketlerin hepsine düşman oldu. Başkan [Grigori Gurkin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Grigori_Gurkin) ve [Altay Yerli Tümeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_Yerli_T%C3%BCmeni) komutanı General [Aleksander Kaigorodov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksander_Kaigorodov) ayrılıkçılıktan tutuklandı.[^2] [Kızıl Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1l_Ordu) birlikleri bölgeye yaklaşınca sonra serbest bırakıldı.

## Askeri hükümet

![Ataman Aleksander Kaigorodov, Altay-Rus kökenli](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8b/Kaigorodov.jpg)
*Ataman Aleksander Kaigorodov, Altay-Rus kökenli (public-domain)*

Aralık 1919'da Bolşevikler başkent [Ulala](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gorno-Altaysk) şehrini ele geçirdiler. [Altay Yerli Tümeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_Yerli_T%C3%BCmeni) komutanı General [Aleksander Kaigorodov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksander_Kaigorodov) bağlı birlikler dağlara çekildi ve akeri bir hükûmet kurdular. Eylül 1921'de, Altaylar'da Sovyet karşıtı ayaklanmaların başlamasından sonra, [Aleksander Kaigorodov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksander_Kaigorodov) liderliğindeki dört yüz [Altay Yerli Tümeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_Yerli_T%C3%BCmeni) askeri bölgeye geri geldi. [Bolşevik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bol%C5%9Fevizm)lerle [Altay Yerli Tümeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_Yerli_T%C3%BCmeni) savaşlar [Aleksander Kaigorodov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksander_Kaigorodov) yakalnıp 16 nisan 1922'de idam edilmesiyle son buldu.[^3] bölgenin hakimiyeti [Bolşevik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bol%C5%9Fevizm)lere geçti. \[Bolşevikler 1 Haziran 1922 [Oyrot Özerk Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oyrot_%C3%96zerk_B%C3%B6lgesi)'ni kurdular. 12 Nisan 1926'da [Tağlığ Şor Ulusal bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C4%9Fl%C4%B1%C4%9F_%C5%9Eor_Ulusal_b%C3%B6lgesi)'ni kurdular ve bu bölgeyi [Kemerovo Oblastı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemerovo_Oblast%C4%B1)'na bağladılar.

\<gallery align="center" widths="150"\> Dosya:Jep-Cyy-Хан-Алтай.jpg|Altay Yerli Tümeni Bayrağı Dosya:Flag of the Confederated Republic of Altai.svg| Altay Dağları Yerliler ve Köylüler Kurucu Kongresi Bayrağı File:Confederated Republic of Altai (1921-1922).svg|Akeri Hükûmet Bayrağı \</gallery\>

## Dış bağlantılar

- [Timur B. Davletov, ALTAY CUMHURİYETİ ve ALTAY TÜRKLERİ](http://www.turansam.org/makale.php?id=25) (Türkiye Türkçesi)

[^1]: Znamenski, Andrei. Power of Myth: Popular ethnonationalism and Nationality Building in Mountain Altai, 1904-1922. Acta Slavica Iaponica, 2005, s. 44-47. <http://src-home.slav.hokudai.ac.jp/publictn/acta/22/znamenski.pdf>
[^2]: Smele, Jonathan D.. Historical Dictionary of the Russian Civil Wars, 1916-1926. Rowman & Littlefield, 19 Kasım 2015, s. 112-113. <https://books.google.com/books?id=QwquCgAAQBAJ>
[^3]: Красногорский район: история и современность. 2008. <http://bibl.rubtsovsk.ru/questions/get_file.pl?id=611>
