# Karakilise Muharebesi (1918)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Karakilise_Muharebesi_(1918)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Karakilise Muharebesi (1918), https://tr.wikipedia.org/wiki/Karakilise_Muharebesi_%281918%29 (CC-BY-SA-4.0)

- **Çatışma:** Karakilise Muharebesi (1918)
- **Parçası:** Kafkasya Cephesi
- **Tarih:** 24-28 Mayıs 1918
- **Yer:** Karakilise, Ermenistan
- **Sonuç:** Osmanlı Zaferi
- **Savaşan:** Osmanlı İmparatorluğu; Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti
- **Komutan:** Yakup Şevki Paşa; Vehip Paşa; Kâzım Paşa; Tovmas Nazarbekyan; Garegin Njdeh; Andranik Ozanyan
- **Güç:** 12,000; 80 Topçu; 50 Mitralyöz; 6,000

**Karakilise Muharebesi** ([Ermenice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenice): Ղարաքիլիսայի ճակատամարտ *Gharakilisayi chakatamart,* [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e): *Karakilise Muharebesi* ya da *Karakilise Muharebeleri*), [1. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın [Kafkasya Cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya_Cephesi) sırasında Karakilise (şimdiki [Vanadzor](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vanadzor)) yakınlarında 25-28 Mayıs'ta meydana gelen bir muharebeydi.

## Olaylar

Sayıca az olmalarına rağmen Ermeni Askerler, Aralık 1917'de [Transkafkasya komiserliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Transkafkasya_Komiserli%C4%9Fi) ile imzalanan ateşkesi bozarak ilerleyen Osmanlı kuvvetlerini geri Püskürtmeyi başardılar. [Serdarabad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serdarabad_Muharebesi) ve [Baş Abaran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C5%9F_Abaran_Muharebesi)'da olduğu gibi burada da kazanılan zafer, [Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenistan_Demokratik_Cumhuriyeti)'nin ilerlemesinde etkili oldu.

Birkaç ay içinde [Erzincan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzincan), [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum), [Sarıkamış](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sar%C4%B1kam%C4%B1%C5%9F), [Kars](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars) ve [Gümrü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCmr%C3%BC) şehirleri işgal edildi. 20 Mayıs'ta Ağbulaq, Djrajur ve Kaltakhchi köylerini işgal ettiler. 21 Mayıs'ta Vorontsovka'yı işgal ettiler. Türk düzenli ordusunun baskısıyla Ermeni kuvvetleri geri çekiliyordu. İlerleyen Türk kuvvetlerinden biri [Erivan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erivan)'a, diğeri [Karakilise](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Kilise)'ye doğru hareket etti. İkinci kuvvetler yaklaşık 10 bin asker, 80 top ve 50 makineli tüfekten oluşuyordu. Ermeniler evlerini terk ederek güneye, Erivan ve [Sünik](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCnik)'e doğru ilerliyorlardı. [Garegin Njdeh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Garegin_Njdeh) Karakilisa'ya ulaştı ve mücadele için halkı Örgütlemeyi başardı. Ermeni kuvvetlerinin sayısı 80 top ve 50 makineli tüfekle 6 bine ulaştı. 25-28 Mayıs tarihlerinde 4 gün süren şiddetli çatışmanın ardından her iki taraf da ciddi kayıplar verdi. Osmanlı ordusu Karakilise'yi işgal edip 4.000 kişilik düşman ordusunun tamamını imha etmeyi başarsa da, artık Ermeni topraklarına girecek gücü kalmamıştı.[^1][^2]

[Vehip Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Vehip_Ka%C3%A7%C4%B1)'dan Üst Mertebelerine Ermenileri yenecek gücümüz yok. Karakilise'de üç gün süren çatışma, varlıkları tehlikede olduğu sürece savaşarak ölmeyi tercih edeceklerini gösteriyor. Ermenilerin 1.200.000 toplayabileceği güçle savaşa girmemeliyiz. [Gürcüler](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) de savaşa katılırsa ilerlemek imkansız hale gelir... Kısacası [Ermeniler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler)le ve Gürcülerle uzlaşmamız lazım.[^3]

[^1]: Hohanissian, Richard G. The Armenian People from Ancient to Modern Times. St. Martin's Press, 1997, s. 299.
[^2]: Walker, Christopher. ARMENIA: The Survival of a Nation. St. Martin's Press, 1980, s. 254. <https://archive.org/details/armeniasurvivalo0000walk/page/254>
[^3]: Reynolds, Michael. Shattering Empires: The Clash and Collapse of the Ottoman and Russian Empires, 1908-1918.. Cambridge University Press, 2011, s. 211. <https://archive.org/details/shatteringempire0000reyn>