# Karakalpakça

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Karakalpak%C3%A7a
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Karakalpakça, https://tr.wikipedia.org/wiki/Karakalpak%C3%A7a (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f5/Karakalpak.svg/1280px-Karakalpak.svg.png)
* (Muhafiz-e-Pakistan, CC-BY-SA-4.0)*

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fe/KarakalpakMap.PNG)
* (Straughn at en.wikipedia, CC-BY-SA-3.0)*

- **Dilin adı:** Karakalpakça
- **Kendi dilindeki adı:** Қарақалпақ тили
- **Telaffuz:** Qaraqalpaq tili
- **Ülkeler:** Özbekistan
- **Kişi sayısı:** 410,410
- **Dönem:** 1993
- **Aile rengi:** Altay
- **Aile:** Türk dilleri; Kıpçak grubu
- **Resmi:** Karakalpakistan
- **Alfabe:** Kiril ve Latin alfabesi
- **İso:** -; kaa; kaa
- **Sil:** kaa

**Karakalpakça** (*Qaraqalpaq tili* / Қарақалпақ тили), [Türk dilleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_dilleri)nin [Kıpçak grubu](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1p%C3%A7ak_grubu)na bağlı bir dildir.[^1] Aynı gruba mensup olduğu [Kazakça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazak%C3%A7a) ile aralarında karşılıklı anlaşılabilirlik vardır.[^2][^3]

## Alfabe

Karakalpakça için Özbek-Latin alfabesi de kullanılır.[^4]

## Kazak alfabesiyle farkları

Kazak alfabesinde bulunan "Ii" harfi Karakalpak Kirilinde görünmemektedir. Ayrıca Karakalpaklar'ın Özbek latinine geçme eğilimleri vardır. Karakalpakça'da "Ii" yerine "Ии" vardır.

## Özellikler

- y\>j (c) olayı bu lehçede de görülebilir. **жазыўшы (jazıwşı)**- yazar, yazıcı
- [Eski Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_T%C3%BCrk%C3%A7e)'deki "[ğ](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%9E)"'lerin [y](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y)'ye dönüştüğü söylenebilir. Mesela eski Türkçe mastar eki olan "-ığ" Karakalpakça'da "-ıw" şeklindedir.
- [Özbekçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zbek%C3%A7e)'den [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a)-[Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) kelimeler almıştır.
- Çoğul eklerinde [Kazakça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazak%C3%A7a)daki gibi -lar, -ler'in dışında -dar, -der, -tar, -ter şekilleri yoktur. Yani Karakalpakçada bu ek sadece -lar, -ler şeklindedir. Örneğin Kazakçada "kendilerinin" anlamındaki "өздерінің (öz**d**eriniñ)" Karakalpakça'da "өзлериниң (öz**l**eriniñ)" şeklindedir.
- Bazı değişmeler Kazakçadan farklı olarak olmamıştır. Mesela Kazakçada "söylesetin" "konuşacak" anlamdadır. Mesela "söylesetin adam", "konuşacak, söyleşecek adam". Bu kelimedeki -tin kısmı [Eski Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_T%C3%BCrk%C3%A7e)'deki -tuğın şeklindeki ekten gelir. **Karakalpakçadaysa** bu ek değişmemiştir ve tek şekillidir: "söylesetuğın"
- Karakalpakça'da ş\>s değişmesi de vardır: söyleş-\>söyles- gibi...
- Karakalpakça'da ç\>ş değişmesi de görülür: qança\>qanşa...

Ayrıca [Vikipedi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vikipedi)'nin Karakalpakça sürümü de bulunmaktadır.

1 - bir 2 - eki 3 - üş 4 - tört 5 - bes 6 - altı 7 - jeti 8 - segiz 9 - toğız 10 - on 20 - cığırma 30 - otız 40 - qırıq 50 - eliv 60 - alpıs 70 - cetpis 80 - seksen 90 - toqsan 100 - jüz 1000 - mıñ

## Dış bağlantılar

- [Karakalpak vikipedi](http://kaa.wikipedia.org/wiki/Bas_bet)

[^1]: Johanson, Lars. Turkic: Cambridge Language Surveys. Cambridge University Press, 2021.
[^2]: Robbeets, Martine. The Oxford guide to the Transeurasian languages. Oxford University Press, 2020.
[^3]: Johanson, Lars. The Turkic languages. Routledge, 1998.
[^4]: Öztopçu, Kurtuluş. Dictionary of the Turkic languages : English, Azerbaijani, Kazakh, Kyrgyz, Tatar, Turkish, Turkmen, Uighur, Uzbek. Routledge, 1996.
