# Karadağlılar (Türk)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Karada%C4%9Fl%C4%B1lar_(T%C3%BCrk)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Karadağlılar (Türk), https://tr.wikipedia.org/wiki/Karada%C4%9Fl%C4%B1lar_%28T%C3%BCrk%29 (CC-BY-SA-4.0)

- **Grup:** Karadağlılar; Qaradağlılar
- **Diller:** Karadağ lehçesi
- **Dinler:** İslam (Şiilik)
- **İlgili gruplar:** Türk halkları
- **Toplam:** 75.000 ile 80.000 arası
- **Bölgeler:** İran ve Azerbaycan

**Karadağlılar** veya **Karacadağlılar,** ([Azerice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerice): Qaradağlılar, Qaracadağlılar, [Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a): карадагцы, караджадагцы) İran'ın *Türkmen Yatağı* denilen, [Aras Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aras)'nin güneyinde yer alan[^1] ve kendi kabile adını taşıyan [*Karadağ*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karada%C4%9F_%28%C4%B0ran%29) bölgesinde yaşayan Türk boyudur. *Karadağlı* ismi, *büyük dağ* veyahut *dağlık yer* anlamına gelen *Karadağ*[^2] kelimesinin sonuna "-lı" ekinin eklenmesiyle oluşmuş olup *dağlık yerde yaşayan* anlamına gelir. [Büyük Sovyet Ansiklopedisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Sovyet_Ansiklopedisi), Karadağlıları [Azeriler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azeriler)i oluşturan etnografik gruplardan biri olarak kabul etmektedir.[^3]

## Tarihçe

Bir görüşe göre Karadağlılar, [15.](https://turkipedia.org/tr/wiki/15._y%C3%BCzy%C4%B1l) ve [16. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/16._y%C3%BCzy%C4%B1l)da,[^4] [Safevi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) rejimi sırasında [Şahsevenler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eahsevenler) ve [Kızılbaşlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1lba%C5%9F) gibi [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_dilleri) konuşan kabileler ile [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'dan modern Azerbaycan bölgesine göç ederek bugünkü Azerbaycan halkının oluşumunu sağlamıştırlar.[^5] Karadağ bölgesine yerleştikten sonra çobanlıkla meşgul olmuşlardır. Silahlı olanları da çapulculuk ve haydutluk yapmış, ara sıra ticaret kervanlarına ve bazen de şehirlere hücum etmiştir.[^6][^7] Karadağ bölgesine yerleştikten sonra çobanlıkla meşgul olmuşlardır. Silahlı olanları da çapulculuk ve haydutluk yapmış, ara sıra ticaret kervanlarına ve bazen de şehirlere hücum etmiştir. Azerice Karadağ'ın lehçesini konuşuyorlar. Geleneksel olarak 7 kabilelere ayrılır. Bunlar karışık bir gruptur (karadağlılar, 1804-1813 ve 1826-1828 yılları arasında Rus-Pers savaşları sırasında Transkafkasya'dan Azerbaycan Türk yerlilerinin ve XIX yüzyılın sonlarından XX yüzyılın başlarına kadar uzanan Osmanlı Türklerinin bir karışımıdır.

Karadağlılar çoğunlukla Şii Müslümanlardır.

## Kültür

Karadağlıların yaşadığı Karadağ bölgesi dağlık olup, geçit vermez bir alandır. Buranın kuzeydoğusu, Şahsevenlerin göç yerlerinden biridir. Coğrafi durumunun elverişliliğinden dolayı eski feodal idare sistemi bir dereceye kadar muhafaza edilmiştir. Karadağlılar, çoğunlukla yerleşik olup, ırmak boylarında ve derelerde ziraatle meşguldürler. Bahçıvanlık ve ipekçilik de geliştirilmiştir. Yazları Kuzey Azerbaycan'a kayarlar.[^8]

Karadağlılar, kültür ve gelenek bakımından Şahsevenlerin âdeta ortağı sayılırlar ve aynı Şahsevenler gibi Azerice konuşmaktadırlar.[^9] Karadağ lehçesi, Azericenin en saf varyantı olarak bilinmektedir ve en çok İran'ın [Doğu Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Azerbaycan) eyaletinde yaygındır.[^10] İran'da bulunan Karadağlılar'a diğer Türk halkları gibi [Pehlevi Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pehlev%C3%AE_Hanedan%C4%B1) döneminde zorunlu olarak [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) öğretilmiştir.[^11]

[^1]: Nihat Çetinkaya. "Iğdır tarihi: tarih, yer adları ve bazı oymaklar üzerine". 1996, s. s. 312.
[^2]: Qara Qan. <http://www.azerbaijantoday.com/qaraqan/7.htm>
[^3]: Азербайджанцы. <http://slovari.yandex.ru/dict/bse/article/00001/18400.htm?text=%D0%90%D0%97%D0%95%D0%A0%D0%91%D0%90%D0%99%D0%94%D0%96%D0%90%D0%9D%D0%A6%D0%AB&encid=bse>
[^4]: История Востока. В 6 т. Т. 2. Восток в средние века.-ISBN 5-02-017711-3. 2002. <http://www.kulichki.com/~gumilev/HE2/he2510.htm>
[^5]: Алтайская семья языков. <http://randevu-zip.narod.ru/caucase/altai.htm>
[^6]: Алтайская семья языков. <http://randevu-zip.narod.ru/caucase/altai.htm>
[^7]: Mehmed Emin Resulzade. "İran Türkleri (Türk Yurdu ve Sebilürreşad'daki Yazıları)". 1993, s. s. 10.
[^8]: "Türk Dünyası El Kitabı". 1976, s. s. 1119.
[^9]: Nevzat Özkan. a.g.e., s. s. 77.
[^10]: Sonel Bosnalı. "İran Azerbaycan Türkçesi". 2007, s. s. 36.
[^11]: Hasan Celâl Güzel. "Genel Türk tarihi". 2002, s. c. 1, s. 169.
