# Karabalgasun Yazıtı > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Karabalgasun_Yaz%C4%B1t%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Karabalgasun Yazıtı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Karabalgasun_Yaz%C4%B1t%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) ![Alman araştırmacı Heikel tarafından 1892'de üretilmiş bir stel rekonstrüksyonu](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/22/Karabalgasun_inscription_-_Reconstruction_of_the_stele_Heikel_1892_plate_III.jpg) *Alman araştırmacı Heikel tarafından 1892'de üretilmiş bir stel rekonstrüksyonu (A. Heikel, public-domain)* **Karabalgasun Yazıtı** veya **Kitabesi**, MS 808-821 yılları arasında, 8. [Uygur Kağanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygur_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın hüküm sürmüş olduğu dönemde [Eski Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_T%C3%BCrk%C3%A7e), [Soğdca](https://turkipedia.org/tr/wiki/So%C4%9Fdca) ve [Çince](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ince) dillerinde yazılmış üçdilli bir [yazıt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yaz%C4%B1t). Kitabe, günümüz [Moğolistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Folistan) sınırları içerisinde bulunmakta olup konu açısından kağanın ve öncüllerinin askeri başarıları ile [Maniheizm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maniheizm) dinine geçişlerini ve desteklerini içermektedir. Yazıt, içerisinde bahsi geçen olayların pek çoğu sadece kendisinde bulunmasından ötürü "Uygur Kağanlığı tarihi ile [Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in) ve [Orta Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Asya)'da [Maniheizm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maniheizm) araştırmaları için en önemli kaynaklarından biri" olarak tanımlanmıştır.[^1] İlk yazıt parçaları 1889'de [Nikolay Yadrintsev](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nikolay_Yadrintsev) tarafından keşfedilmiş, iki yazıt parçası [Sankt-Peterburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sankt-Peterburg)'a getirilmiş ve Çince metinler 1891'de E. Koch tarafından yayımlanmıştır. 1890'da [Ivar Heikel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ivar_Heikel) siteyi ziyaret etmiş ve fotoğrafları 1892 yılında paylaşmıştır. Aynı sene Radloff yazıtın [frotaj](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frotaj)larını *Atlas* eserinde yer alan *XXXI-XXXV* numaralı resimlerde yayımlamıştır.[^2] [Granit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Granit) [stel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Stel)in yazıtı içeren parçaları kağanın sarayının kalıntılarının 500 metre uzağında, yer altına dağılmış bir biçimde bulunmuştur. [Wilhelm Radloff](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vasili_Radlov)'un oluşturmuş olduğu eski haritaya göre yazıt içeren parçaların bulunduğu bölge büyük bir bina kompleksinin avlusunu oluşturmaktaydı. 19. yüzyılın sonunda ve 20. yüzyılın başlarında siteye Avrupalılar ve Japonlar tarafından çeşitli keşif gezileri yapılmış olup, stelin parçası olduğu düşünülen y. 40 parça ele geçirilmiştir. Bu parçalardan y. 20 tanesinin yazıtı ihtiva ettiği kaydedilmiştir. 1990'larda bir Japon ekip tarafından taşlar üzerinde yapılan bir incelemede, üzerinde Çince karakterler bulunan birkaç parçanın kaybolmuş olduğu tespit edilmiştir. Bu parçaların nerede olduğu hâlâ bilinmemektedir.[^3][^4] [^1]: KARABALGASUN ii. The Inscription. [^2]: KARABALGASUN ii. The Inscription. [^3]: KARABALGASUN ii. The Inscription. [^4]: T. Moriyasu, Y. Yoshida, and A. Katayama, “Kara-Barugasun hibun” (Qara Balgasun Inscription), in Moriyasu and Ochir, pp. 209-27, plates 14a-14q.