# Kara Yusuf

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Yusuf
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kara Yusuf, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kara_Yusuf (CC-BY-SA-4.0)

![Kara Yusuf'un Teymuri elçisini kabulü](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/be/Qara_yusif_v%C9%99_el%C3%A7i.jpg)
*Kara Yusuf'un Teymuri elçisini kabulü (Təbriz Sənət məktəbində çəkilib., public-domain)*

- **Veraset:** Karakoyunlu Devletinin I. Sultanı
- **Hüküm süresi:** 1410-1420
- **Önce gelen:** Kara Mehmed
- **Sonra gelen:** Kara İskender
- **Veliaht:** Kara İskender
- **Çocukları:** Pir Budak, Emir İsfahan, Şahmuhammed, Ebu Seid, Kara İskender, Cihan Şah, İsfendiyar
- **Tam ismi:** Ebu Nasr Kara Yusuf Nuyan bin Muhammed
- **Hanedan:** Karakoyunlu Hanedanı
- **Babası:** Kara Mehmed
- **Doğum tarihi:** 1357
- **Doğum yeri:** Erciş
- **Ölüm tarihi:** 1420
- **Ölüm yeri:** Tebriz
- **Defin tarihi:** 1420
- **Defin yeri:** Erciş
- **Dini:** İslam

**Kara Yusuf** ([Azerice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerice): Qara Yusif; 1357, Erciş, Van - 1420, Ucan, Tebriz), 1388-1420 yılları arasında [Karakoyunlu Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karakoyunlular)'nin [hükümdarıdır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karakoyunlu_h%C3%BCk%C3%BCmdarlar%C4%B1_listesi).[^1]

## İlk yılları

Hayatının ilk yılları hakkında bilgi bulunmamaktadır. [Karakoyunlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karakoyunlular) hükümdarlarından [Kara Mehmed Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Mehmed)'in oğlu olup, babasının ölümünden sonra kardeşi [Mısır Hoca](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r_Hoca) Karakoyunlu hükümdarı seçilmiş ancak aynı yıl içerisinde Karakoyunlu beylerinin de desteğiyle Kara Yusuf devletin başına geçmiştir.

## Hükümdarlık dönemi

Kara Yusuf da hükümdarlığında [Celayirli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cel%C3%A2yir_Sultanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) hükümdarlarının hakimiyetini tanıyarak topraklarını yönetmiştir. Uzun süre Celayiri hakimiyetini kabul etmiştir. Azerbaycan ve çevresinde hüküm süren Kara Yusuf, [Akkoyunlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular) ile mücadeleye başladı. Erzincan emîri Mutahharten, Akkoyunlular üzerine yaptığı seferde yenilerek [Suşehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Su%C5%9Fehri)nde tutsak alındı.[^2] Halası Tatar Hatun'un hediye gönderdiği [Osman Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Y%C3%BCl%C3%BCk_Osman_Bey) tarafından serbest bırakıldı.[^3] Serbest kaldıktan sonra yeniden kuvvetlerini toparlayan Kara Yusuf, Celayiriler'in iç çekişmelerini değerlendirerek [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'e hakim oldu. Bu sırada [Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur) 1393'te Bağdat'ı ele geçirmiş, ertesi yılda Doğu Anadolu içlerine doğru harekete geçmiştir. Timur karşısında tutunamayan Kara Yusuf, sarp bölgelere çekilerek topraklarını Timur'a bıraktı. Ancak Timur'un çekilmesinde sonra Erzurum, Erciş'in de olduğu çoğu yerleşimi tekrar geri aldı.

[Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur)'un Azerbaycan, Anadolu, Irak ve Suriye üzerine yeniden harekâtı sırasında [Celayiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cel%C3%A2yir_Sultanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) hükümdarının yanında yer almış ancak Timur karşısında yenilgiye uğramıştır. 1400 yılında [Ahmed Celâyir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Cel%C3%A2yir) ile birlikte Memlûklüler'e sığınmak istese de sultanın kabul etmemesi üzerine [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) sultanı I. Bayezıd'a sığınmıştır. Yıldırım Bayezıd tarafından iyi karşılanan Kara Yusuf, Timur tarafından teslim edilmesi istese de Osmanlı sultanı bunu kabul etmemiş ve bu olay 1402 yılında gerçekleşen [Ankara Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_Muharebesi)nin sebeplerinden birisi olmuştur.

[Yıldırım Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Bayezid)'in 1402'de [Ankara Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_Muharebesi)'nda Timur'a yenilmesinin ardından Irak'ta Hille kentine geçerek [Irak-ı Arab](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak-%C4%B1_Arab) bölgesine hakim oldu. 1403'te müttefiki Ahmed Celayir'e ait Bağdat'ı ele geçirse de, Temmuz-Ağustos ayı gibi Timurlu ordusuna yenilmiş ve Suriye'ye kaçarak [Memlûk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) idaresindeki [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'a sığınmak zorunda kaldı.[^4] Ancak [Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur)'un talebi üzerine [Memlûk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) sultanının emriyle burada hapsedildi. Tutukluluk döneminde Ahmed Celayir ile yeniden anlaşmış, hatta bu dönemde doğan oğlu Pir Budak, Celayiri hükümdarı [Ahmed Celâyir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Cel%C3%A2yir) tarafından evlatlığa kabul edilmiştir.

1405 yılı Ocak ayında Memluk sultanına isyan eden Şam valisi tarafından Ahmed Celayir ile birlikte serbest bırakıldıktan sonra eski topraklarına yeniden hakim olmaya başladı. 1406'da Timur'un oğlu Ebu Bekir Mirza'yı, 1408'de de [Serdrud](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serdrud)'da [Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur)'un oğlu [Miranşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Miran%C5%9Fah)'ı yendi ve Azerbaycan bölgesini ele geçirdi. Aynı yıl ilerleyişini sürdürerek [Sultaniye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultaniye%2C_Zencan) ve [Kazvin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazvin)'i topraklarına kattı. 1409'da [Mardin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mardin)'i ele geçirerek Mardin [Artukluları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Artuklu_Beyli%C4%9Fi)na son verdi. 1410'da [Erzincan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzincan) Kara Yusuf'un eline geçti.

Bu dönemde müttefiki [Ahmed Celâyir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Cel%C3%A2yir)'in kendisinden [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan)ı istemesiyle [Celayiriler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cel%C3%A2yir_Sultanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)le de mücadeleye başlamıştır. 1410 yılında Kara Yusuf'un [Erzincan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzincan) kuşatmasında olmasından faydalanan Ahmed Celâyirî, [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'i ele geçirdi. Bunun üzerine Kara Yusuf Tebriz'e harekete geçti ve şehrin yakınlarında yapılan savaşı kazandı. Ele geçirilen [Ahmed Celâyir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Cel%C3%A2yir)'in bir süre sonra öldürülmesiyle Irak-ı Arab olmak üzere Celayiri topraklarının büyük bölümü Karakoyunlular'ın eline geçti.[^5]

Bu başarılarından sonra oğlu 1411'de oğlu Pir Budak'ı hükümdar ilan etti. 1412'de Şirvan Şah, Şeki hakimi ile [Gürcistan Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın müttefik ordusunu imha etti. Daha sonra [Akkoyunlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular) ile mücadelesinde 1417 ve 1418'de [Kara Yülük Osman Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Y%C3%BCl%C3%BCk_Osman_Bey)'i mağlup etti. Memlükler'e sığınan Karayülük'ün kendisine verilmemesi üzerine Memlüklü şehirleri olan [Ayıntab](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gaziantep) ve [Birecik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birecik)'i yağmaladı. 1418 yılında oğlu Pir Budak ölmüş, kendisi de devletin topraklarını Akkoyunlu, Memlüklü ve Timurlular'a karşı korumaya devam etmiştir. Timurlu hükümdarı [Şahruh](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eahruh)'un kendisine itaat edilmesi yönündeki talebini reddetmesi üzerine savaş hazırlıklarına başladı.

## Ölümü

Timurlular'ın yeni hükümdarı [Şahruh](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eahruh)'un 1420-21 tarihli 1. Azerbaycan Seferinde onu karşılamak üzere harekete geçtiğinde hastalanan Kara Yusuf, Tebriz'in güneydoğusunda yer alan Ucan yakınlarında 13 Kasım 1420'de hayatını kaybetti. Naaşı Erciş'e getirilerek burada gömüldü.

[^1]: Alaaddin, AKÖZ. Karamanoğlu II.İbrahim Beyin Osmanlı Sultanı II.Murad’a Vermiş Olduğu Ahidname----The Ahidname Which was Given by Karamanoğlu İbrahim Bey II to the Otoman Sultan Murad II. 2005, s. 1. <http://dx.doi.org/10.1501/tarar_0000000236>
[^2]: Toksoy, A., "Akkoyunlular ve Erzincan (Uzun Hasan Devrine Kadar)", Türklük Bilimi Araştırmaları. URL:http://www.tubar.com.tr/TUBAR%20DOSYA/toksoy%20ahmet%20241-262.pdf . Erişim: 2017-03-22 <http://www.tubar.com.tr/TUBAR%20DOSYA/toksoy%20ahmet%20241-262.pdf>
[^3]: Toksoy, A., "Kitab-ı Diyarbekriyye’ye Göre Kara Yülük Osman Bey", Turkish Studies, Sayı:4/3, Yıl:Bahar 2009. URL:http://www.turkishstudies.net/Makaleler/1175398130_toksoyahmet1300.pdf . Erişim: 2017-03-23 <http://www.turkishstudies.net/Makaleler/1175398130_toksoyahmet1300.pdf>
[^4]: Aka, İ., "Şahruh'un Karakoyunlular Üzerine Seferleri", Tarih İncelemeleri Dergisi, 4.1 (1989). URL:http://egeweb2.ege.edu.tr/tid/dosyalar/IV_1989/TIDIV-1989-01.pdf . Erişim: 2017-03-22 <http://egeweb2.ege.edu.tr/tid/dosyalar/IV_1989/TIDIV-1989-01.pdf>
[^5]: Daş, A., "ANKARA SAVAŞI ÖNCESİ TİMUR İLE YILDIRIM BAYEZİD’İN MEKTUPLAŞMALARI", Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Sayı:15, Yıl:2014. URL:http://sutad.selcuk.edu.tr/sutad/article/view/253 . Erişim: 2017-03-17 <http://sutad.selcuk.edu.tr/sutad/article/view/253>
