# Kara Tatarlar

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Tatarlar
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kara Tatarlar, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kara_Tatarlar (CC-BY-SA-4.0)

**Kara Tatarlar** ya da **Kara Tatar** (Qarai, Qaray, Karai, Garai, Gharaei), köken olarak Altay dağları ile Karadeniz arasındaki coğrafyadan gelen, Tatar kökenli bir Türk[^1] veya Türkleşmiş Moğol[^2] halkıdır. Tarih metinlerde **Kerey** (Керей), **Kereit** (Кэрэйд)[^3] ve **Qara'i** (قرایی) gibi farklı isimlerle de anılırlar.

## Köken

Kara Tatarlar [Uygurlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygurlar), [Kırgızlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zlar), [Tatarlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarlar) ve bir miktar da [Moğollar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Follar) ile birlikte Anadolu'da karışarak ortaya çıkan bir Türk halkıdır.

## Kara Tatarların ortaya çıkışı

### 13. yüzyıldan 15. yüzyıla kadar

[Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'ya 13. ve 15. yüzyıl arasındaki dönemde, istila amaçlı olarak gelerek yerleşen bir kısım [Moğol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Follar) kabileleri ile onlarla birlikte gelen Orta Asya Türklerine halk arasında verilen isim. Kara Tatarlar sağ ve sol kol diye iki kola ayrılmışlardı. Sol kolu teşkil eden oymakların [Sivas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas), [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya), [Tokat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tokat_%28il%29), [Çorum](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87orum) yörelerinde yaşadıkları düşünülmektedir. [Konya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya), [Kayseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri) ve [Niğde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C4%9Fde) yörelerindeki oymaklar da sağ kolu meydana getirmiş olmalıdır. Kara Tatarlar'ın başında bulunan ailelerden başlıcaları Babuk oğulları ([Niğde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C4%9Fde) yöresinde), Samagar oğulları ([Aksaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aksaray) veya [Kayseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri) yöresinde), Savcı oğulları ([Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara) yöresinde), İsmâil Ağa ve oğlu ([Beyşehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bey%C5%9Fehir) yöresinde), Devlet Şah ([Ilgın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ilg%C4%B1n) yöresinde), Atabey (İshaklu yöresinde) ve Çavdaroğullarıdır ([Kütahya](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCtahya) yöresinde). Kara Tatarlar, Orta Anadolu'nun en verimli otlaklarına sahipti. [Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur), [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)’daki Kara Tatarlar’ın hepsini göçürmeyi başaramamıştı. Geride kalan oymaklar yine eskisi gibi [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara), [Çorum](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87orum), [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya), [Yozgat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yozgat) yöreleriyle [Karaman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaman)-ili’ndeki bazı yerlerde (Ilgın, Akşehir, İshaklı, Koçhisar, Aksaray) yaşıyorlardı. [Çelebi Sultan Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mehmed) tek başına [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tahtına geçtikten sonra 819 (1416) yılında [Samsun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samsun) seferinden dönerken [İskilip](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skilip) yöresinde pek çok Tatar obası görmüştü. [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) hükümdarı, sadakatlerinden emin olamadığı için bunların daha faydalı hizmetler görebileceklerine inandığı [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli) yakasına göç ettirilmesini emretmişti. Çoğu [Filibe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filibe) yöresinde yerleştirilen bu Tatarlar’ın başında Minnet Bey’in oğlu vardı.[^4]

Orta Asya Türkleri ve Türkleşmiş Müslüman [Moğollar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Follar)dan oluşan topluluğa [Selçuklu](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Sel%C3%A7uklu_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve [Osmanlı Dönemi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)nde **"Karatatar Türkmenleri" de denilmekteydi.**

Ayrıca 1402 [Ankara Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_Muharebesi)'nda Osmanlı ordusundaki, [Menteşeoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mente%C5%9Fe_Beyli%C4%9Fi), [Germiyanoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Germiyano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi), [Saruhanoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saruhano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) beyleri ve kuvvetleri ile birlikte saf değiştirerek [Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur)'un kazanmasında etkili oldular.

## Ayrıca bakınız

- [Tatarlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarlar)

[^1]: KARĀʾI. Encyclopaedia Iranica Online. <https://www.iranicaonline.org/articles/karai>
[^2]: Yağlı. Hülâgû Han’dan Emîr Timur’a Anadolu Tatarları. Türk Tarih Kurumu, 2022. <https://www.ttk.gov.tr/wp-content/uploads/2022/04/05-AliRizaYagli.pdf>
[^3]: KARĀʾI. Encyclopaedia Iranica Online. <https://www.iranicaonline.org/articles/karai>
[^4]: Tatarlar, TDV İslâm Ansiklopedisi, Faruk Sümer. <https://islamansiklopedisi.org.tr/tatarlar>
