# Kara Musa Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Musa_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kara Musa Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kara_Musa_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

- **Makam:** Osmanlı Sadrazamı
- **Dönembaşı:** 16 Eylül 1647
- **Dönemsonu:** 21 Eylül 1647
- **Hükümdar:** İbrahim
- **Öncegelen:** Nevesinli Salih Paşa
- **Sonragelen:** Hezarpare Ahmed Paşa
- **Doğum yeri:** Vikoč, Hersek Sancağı, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** 1649
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu

**Kara Musa Paşa** (d. [Vikoč](https://turkipedia.org/tr/wiki/Viko%C4%8D) – ö. 1649, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [İbrahim](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_%28Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fah%C4%B1%29) saltanatında 16 Eylül 1647 - 21 Eylül 1647 tarihleri arasında beş gün [sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam)lık yapmış [Boşnak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C5%9Fnaklar) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) komutanı ve devlet adamıdır.

## Hayatı

[Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Hersek Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hersek_Sanca%C4%9F%C4%B1)'ndaki [Vikoč](https://turkipedia.org/tr/wiki/Viko%C4%8D) kasabasında [Boşnak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C5%9Fnaklar) asıllı Vehabegović âilesine doğdu.[^1] [Enderun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ender%C3%BBn)'da eğitilmiştir.[^2] [IV. Murat](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Murad)'ın muhasipliği ve [silahdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silahtar)lığı görevlerinde bulundu.

Sultan [İbrahim](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim) döneminde Müsahibe Şekerpare Hatun ile nikahlandı. Kapıcıbaşı görevine getirildi. 1640'ta tersane emini; sonra sipahiler ağası; şehremini; kapıcıbaşı; bölük ağası; 1645'te [Yeniçeri Ağası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri_a%C4%9Fas%C4%B1) oldu. Aralık 1645'te vezir rütbesi verilerek [başdefterdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Defterdar) görevine tayin edildi.[^3]

[Kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) [Koca Musa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Musa_Pa%C5%9Fa) Eğriboz önünde Venediklilere karşı yaptığı deniz savaşında Öldükten sonra Ocak 1647'de kaptan-ı derya olarak tayin edildi. Fakat donanma ile yaptığı [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz) seferinde [Kandiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kandiye) kalesi kuşatmasını geciktirdiği ve herhangi bir başarı göstermediği nedeni ile bu görevden azledildi. Eşi Şekerpare Hatun Saray'da Sultan İbrahim üzerinde olan nüfuzunu kullanarak Kara Musa Paşa'nın cezalandırılmasını önledi.

Kaptan-ı deryalık azlinden hemen sonra Girit'ten dönmekte iken 16 Eylül 1647'de sadrazam [Nevesinli Salih Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nevesinli_Salih_Pa%C5%9Fa)'nın idamı edildi. Onun yerine İstanbul'a gelmekte olan Kara Musa Paşa sadrazam tayin edildi. Bu haber istanbul'a dönmekte olan donanmaya acele bildirildi. Sadaret mührü ise kapıcılar kethudası tarafından donanmaya deniz yolu ile gönderildi. Kara Musa Paşa İstanbul'da beklenirken [Hezarpare Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hezarp%C3%A2re_Ahmed_Pa%C5%9Fa) sedaret kaymakamlığı yapmaktaydı. Hazerpare Ahmet Paşa Sultan İbrahim'e tesir ederek Kara Musa Paşa'nın, tayininden 5 gün sonra, sadaret haberini almış ancak mührü henüz alamamış iken, 21 Eylül 1647 günü gıyaben azledilmesini sağladı. Sadrazamlık görevi [Hezarpare Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hezarp%C3%A2re_Ahmed_Pa%C5%9Fa)'ya asaleten verildi.[^4]

İstanbul'a sadrazam olduğu haberini öğrenmiş olarak dönmekle beraber mühr-ü hümayunu eline geçirmediği için Kara Musa Paşa birçok sadrazam listesinde bulunmamaktadır.

İstanbul'a eriştiğinde, sedaret makamına oturamadan, ikinci vezir olarak görevlendirildi. Aralık 1647'de [Bağdad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat) valiliğine gönderildi. Ocak 1649'da azledilerek İstanbul'a döndü. Yetişkin olmayan [IV. Mehmet](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Mehmed)'in naibi [Kösem Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6sem_Sultan), onun danışmanları ve sadrazam kararı ile 1649'da idam edildi.[^5]

![Resmo'daki Kara Musa Paşa Camii](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/K01_336_R%C3%A9thimno%2C_Kara_Musa_Pasa_Camii.jpg/1280px-K01_336_R%C3%A9thimno%2C_Kara_Musa_Pasa_Camii.jpg)
*Resmo'daki Kara Musa Paşa Camii (Falk2, CC-BY-SA-4.0)*

## Değerlendirme

Sicill-i Osmani onu cesur ve gayretliydi diyerek değerlendirmektedir.

Osmanlılar Ansiklopedisi şunları bildirir:[^6]

Cundiler ocağından yetiştiğinden gayet iyi bir silahşor ve ünlü bir pehlivandı. IV. Murad'ın mahir bir silahşor olarak yetişmesinde büyük tesiri olmuş; kendisiyle sık sık gürese tutuşarak IV. Murad'ı eğitmiştir.

## Dış bağlantılar

- Uluçam, Müjdat, "Musa Paşa (Kara)" (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, C.2 s.261, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Yayıncılık A.Ş. ISBN 975-08-0071-01.
- Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), *Sicill-i Osmani*, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.IV s.522 [http://archive.org/details/sicılliosmani01sruoft](http://archive.org/details/sicılliosmani01sruoft)
- Danışmend, İsmail Hami, (2011), *İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi 6 Cilt*, C.5 s.37, İstanbul:Doğu Kütüphanesi, ISBN 9789944397681
- Buz, Ayhan, (2009) *Osmanlı Sadrazamları*, İstanbul: Neden Kitap, ISBN 978-975-254-278-5, say..

[^1]: Bašagić, Safvet-beg. Znameniti Hrvati, Bošnjaci i Hercegovci u Turskoj Carevini. Matica Hrvatska, 1931, s. 52.
[^2]: Uluçam, Müjdat, "Musa Paşa (Kara)" (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, C.2 s.261, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Yayıncılık A.Ş. ISBN 975-08-0071-01
[^3]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.İV s.522 <http://archive.org/details/sicılliosmani01sruoft>
[^4]: Uluçam, Müjdat, "Musa Paşa (Kara)" (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, C.2 s.261, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Yayıncılık A.Ş. ISBN 975-08-0071-01
[^5]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.İV s.522 <http://archive.org/details/sicılliosmani01sruoft>
[^6]: Uluçam, Müjdat, "Musa Paşa (Kara)" (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, C.2 s.261, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Yayıncılık A.Ş. ISBN 975-08-0071-01
