# Kara El

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_El
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kara El, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kara_El (CC-BY-SA-4.0)

**Kara El** ([Sırpça](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rp%C3%A7a): *Црна рука / Crna Ruka*), asıl adı ([Sırpça](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rp%C3%A7a): *Уједињење или смрт / Ujedinjenje ili smrt*) **Birlik ya da Ölüm**, [20. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/20._y%C3%BCzy%C4%B1l)ın başlarında, [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan) dışında yaşayan Sırpların [Habsburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Habsburg_Hanedan%C4%B1) ve [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) egemenliğinden kurtulmasını sağlamak amacıyla mücadele eden gizli Sırp örgüt. [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya-Macaristan_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [arşidük](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ar%C5%9Fid%C3%BCk)ü [Franz Ferdinand](https://turkipedia.org/tr/wiki/Franz_Ferdinand)'ın ölümüyle sonuçlanan suikastı (1914) düzenleyerek [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın patlak vermesinde etkili olmuştur.

1911'de Albay [Dragutin Dimitriyeviç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dragutin_Dimitriyevi%C3%A7)'in kurduğu derneğin üyeleri, çoğunlukla subaylarla devlet görevlilerinden oluşuyordu. Merkezi [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad)'daydı. 1912-1913'teki [Balkan Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1)'ndan önce [Makedonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Makedonya)'da silahlı çeteler örgütledi, [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek)'da devrimci hücrelerden oluşan bir ağ kurdu. [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan)'da orduya egemen oldu ve memurları terör yoluyla sindirerek hükûmeti büyük ölçüde etkisi altına aldı. Gitgide güçlenerek hükûmetle boy ölçüşebilir duruma geldi. Sürgündeki Sırp ordusunun başkomutanı Prens Aleksandar, bu güçlü rakipten kurtulmak için 1917'de [Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik)'te Kara El önderlerini gerçekliği kuşkulu suçlamalarla mahkeme önüne çıkardı. Aralarında Dimitriyeviç'in de bulunduğu üç kişi idam edildi, 200'ü aşkın üyesi hapsedildi.