# Kara Budun

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Budun
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kara Budun, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kara_Budun (CC-BY-SA-4.0)

**Kara Budun,** ([*Eski Türkçe*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_T%C3%BCrk%C3%A7e): **𐰴𐰺𐰀:𐰉𐰆𐰑𐰣**, kelimenin tam anlamıyla "**Kara Halk**"[^1]), Türk [kağanlarının](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C4%9Fanl%C4%B1k) sıradan halkına verilen bir isimdir. [Budun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Etnoloji) terimi, genel anlam itibarıyla bir halk kitlesini; aralarında dil, kültür ve [töre](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%B6re) birliği bulunan, soy ve boy yönünden de birbirine bağlı insan topluluğu anlamını ifade eder. [Budun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Etnoloji) teriminin, [Göktürk Kağanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)’nın; [Doğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_T%C3%BCrk_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ve [Batı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_T%C3%BCrk_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) olarak ikiye bölünmesinin ardından ortaya çıktığı düşünülmektedir. Aynı zamanda, **Beyler Budunu** (kimi zaman *Ak Budun*) "*soylular ve sıradan halk”* kitlesini ifade etmek için kullanılmıştır.[^2] Kara terimi, daha düşük veya öznel bir sosyal sınıfı belirtmek için kullanılırdı. 8. yüzyılda [Göktürk](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6kt%C3%BCrkler) ve [Uygur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygurlar) yazıtları ile [Yenisey Kırgızları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yenisey_K%C4%B1rg%C4%B1zlar%C4%B1)na ait [Öök Turan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96%C3%B6k_Turan_Yaz%C4%B1t%C4%B1) ve [Elegeş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elege%C5%9F_Yaz%C4%B1tlar%C4%B1) yazıtlarında, [bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bey)ler sınıfına dahil olmayan tüm sıradan halkı belirtmek için kara budun ifadesi kullanılmıştır.[^3][^4][^5]

[^1]: Joanna Bialek, (2018), Compounds and Compounding in Old Tibetan. Vol. 1: A Corpus Based Approach, p. 446
[^2]: Istvan Zimonyi, (2015), "Muslim Sources on the Magyars in the Second Half of the 9th Century: The Magyar Chapter of the Jayhānī Tradition . East Central and Eastern Europe in the Middle Ages, 450-1450, p. 132
[^3]: Peter B. Golden, (2003), Nomads and Their Neighbours in the Russian Steppe: Turks, Khazars and Qipchaqs, p. 106
[^4]: Uyuk Turan - A Database of Turkic Runiform Inscriptions. <https://www.runiform.lingfil.uu.se/wiki/Uyuk_Turan>
[^5]: Elegest I - A Database of Turkic Runiform Inscriptions. <https://www.runiform.lingfil.uu.se/wiki/Elegest_I>
