# Karaçorlular > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara%C3%A7orlular > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Karaçorlular, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kara%C3%A7orlular (CC-BY-SA-4.0) - **Bölge:** Azerbaycan - **Diller:** Azerice; Kırmançi - **Dinler:** İslam; Şiilik - **Popyerler:** Azerbaycan; İran **Karaçorlular** (**Karaçor halkı**), [Azerbaycan'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan) yaşayan boylardan biridir. Pierre Oberlin[^1] ve [Mihrdad İzedi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihrdad_%C4%B0zedi)[^2] gibi Rusya ve İran kökenli kaynaklarda Karaçorlular [Kürt](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrtler) grubu olarak tanımlamaktadır. Bununla birlikte Azerbaycan ve Türkiye orijinli birçok çalışmada Ahmet Caferoğlu, Gıyaseddin Geybullayev[^3] ve Yusuf Halaçoğlu Karaçorluları İran Türklerinden bir halk olarak kabul etmiştir.[^4] Azerbaycan kaynaklarına göre Karaçorlular, [Hazarlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hazarlar)ın bir kolu olarak kabul edilmektedir. Bu görüşün dayanağı, Arap kaynaklarında Hazarların iki ana kola ayrılmış olarak zikredilmesidir: Beyaz Hazarlar ve Kara Hazarlar. Kara Hazarların, muhtemelen siyah saçlarından dolayı, "karaçur" adıyla da anıldıkları ileri sürülmektedir.[^5] Karaçorlular, [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'ın [Doğu Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Azerbaycan), [Erdebil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdebil) ve [Batı Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_Azerbaycan) eyaletlerinde yaşamaktadır. Karaçorlular, Kökenleri, Doğu Azerbaycan eyaletindeki Karadağ bölgesi ile Batı Azerbaycan ve Erdebil eyaletlerindeki [Şahseven](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eahsevenler) boylarına dayanmaktadır. Yerleşim alanları ağırlıklı olarak [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya)'nın [Zengezur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zengezur) bölgesinde yoğunlaşmaktadır. [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'nin [Tokat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tokat_%28il%29) ilinin [Zile](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zile) ilçesinde de Kürt Karaçorlu aileleri yaşamaktadır.[^6] ## Tarihi ### Karadağ [Türkmençay Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmen%C3%A7ay_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'na kadar Karaçorlu halkı [Karabağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaba%C4%9F)'da yaşamaktaydı. Jouannin'e göre, 1809 yılında Azerbaycan ve Karabağ'da, [Kura](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kura_Nehri) ve [Aras](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aras) nehirleri arasında yaşamaktaydılar. 1805 ve 1806 yıllarında [Kaçarları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C3%A7ar_Devleti) ziyaret eden Amédée Jaubert Karaçorlu halkını, Karabağ'da yaşayan en önemli Türkçe konuşan kabilelerden biri olarak tanımlamaktadır. İran askeri kayıtlarına göre, 1960'lı yıllarda Karaçorlu halkının yönetici hanedanı, yaklaşık yüz yıl önce Caferkulu Han Emir Tumar tarafından kurulmuştur. Caferkulu Han Emir Tumar'ın tek oğlu olan Surhay Han Emir Tumar'ın kendisinden önce ölmesi üzerine, halkın idaresi torununa geçmiştir. Rahidel Han'ın (1840–1841) hükümdarlığı döneminde, halk, şaha sundukları hizmetler karşılığında vergiden muaf tutulmuştur. 1868 yılında Rahidel Han, *sartip* (*tuğgeneral*) rütbesine terfi ettirilmiş, yirmi yıl sonra ise iki madalya ile ödüllendirilmiştir. Bu dönemde Karaçorlu halkı, [Karadağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karada%C4%9F_%28%C4%B0ran%29) bölgesinin en kalabalık topluluğu olup yaklaşık 4.000 haneden oluşmaktaydı. Sheil ise 1849 yılında, Karaçorlu halkının 2.500 çadırdan oluştuğunu kaydetmektedir. Bununla birlikte, Muzaffereddin Şah'ın saltanatı sırasında Karaçorlu halkı çeşitli isyanlara karışmış; bu gelişmelerin ardından topluluğun önemli bir kısmı [Miyanduab](https://turkipedia.org/tr/wiki/Miyanduab_%C5%9Fehristan%C4%B1), [Meraga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meraga), [Erdebil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdebil) ve [Halhal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halhal_%C5%9Fehristan%C4%B1) bölgelerine dağılmıştır. ### Horasan Kaçar devletinde Karaçor adını taşıyan birçok boy bulunmaktaydı. Jouannin, Karaçorların önemli bir kısmının [Horasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Horasan) ve diğer illerde yaşadığını iddia etmektedir. İran'ın merkezinde de küçük bir Karaçor topluluğu yaşamaktaydı. Hem Sheil'in hem de Kayhan'ın kitaplarında bu topluluklardan bahsedilmektedir. Kayhan'a göre sayıları 120 haneydi ve yazlık otlakları [Elburz Dağları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elburz_Da%C4%9Flar%C4%B1)'nda, kışlık karargahları ise Harvar bölgesindeydi. Horasan'ın Kuçan bölgesinde yaşayan Karaçorlar, 18. yüzyılın ilk yarısında birçok isyana karışmışlardı. [^1]: Oberlin, Pyer. The Tribes of Qaraca Dag: A Brief History. 1964, s. 77. [^2]: M. R. Izady: Khurasani Kurdish Exclave in the 19th Century. [^3]: Qeybullayev, Qiyasəddin. Azərbaycan Türklərinin Təşəkkülü Tarixindən. Azərnəşr, 1994. [^4]: Türk/Türklər Encyclopaediaislamica [^5]: Qubadlı. Etnolinqvistik məsələlərə dair (I hissə). BÜTÖV AZƏRBAYCAN OCAQLARI, 14 Şubat 2015. [^6]: Akın, Fatma. Tanzimat Döneminde Anadolu’da Konar-Göçer Aşiretler (1839-1876). 2020, s. 101.