# Karı Çor Tigin Yazıtı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kar%C4%B1_%C3%87or_Tigin_Yaz%C4%B1t%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Karı Çor Tigin Yazıtı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kar%C4%B1_%C3%87or_Tigin_Yaz%C4%B1t%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

**Karı Çor Tigin Yazıtı** ya da **Xi'an Yazıtı**, 2010 yılında Zhang Du Yuan'lı bir köylü tarafından bulunmuş bir yazıttır. Bu köylü, bulduğu yazıtı [Xi'an](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eian)'daki bir pazarda satmaya çalışırken son anda Tang West Market Museum yetkilileri yazıtı fark etmiş ve yazıtı satın alarak müze envanterine kaydetmişlerdir. Karı Çor Tigin Yazıtı, [Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in)'in Shaanxi Eyaleti'nin merkezi; [Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in)'in tarihi başkentlerinden [Xi'an](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eian)'da bulunmuştur. Karı Çor Tigin Yazıtı ve [Karı Çor Tigin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kar%C4%B1_%C3%87or_Tigin)'in mezarına ait işlemeli taş, pek çok [Çince](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ince) yazıt ve arkeolojik envanterle birlikte [Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in)'in ilk özel müzesi olma özelliği taşıyan Tang West Market Museum'da sergilenmektedir.

## Yazıt

[Karı Çor Tigin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kar%C4%B1_%C3%87or_Tigin)'in anıt mezarına ait [granit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Granit)ten yapılmış kare biçiminde üzerinde bitkisel motifler bulunan işlemeli bir kapak taşı bulunmuştur. Yazıt [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler)-[Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in) ilişkilerini yansıtması ve iki dilli olması (bilingual) yönünden araştırmacılar tarafından önemli bir yazıt olarak görülmektedir.

## Yazıttaki Metinler

Karı Çor Tigin Yazıtı'nda [Orhun Alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_T%C3%BCrk_yaz%C4%B1s%C4%B1) ile yazılmış 17 satırlık [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e) metin bulunmaktadır. Bunun yanında yazıtta [Çince](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ince) metinler de mevcuttur. Yazıt genel anlamda iyi korunmuş olmasına rağmen yazıtın 1. ve 2. satırlarında bulunan iki sözcükte geride kalan tarihi süreçte kırılmalar meydana gelmiştir. Karı Çor Tigin Yazıtı'nın [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e) bölümünün okunma ve anlamlandırılmasını [Cengiz Alyılmaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cengiz_Aly%C4%B1lmaz) gerçekleştirirken, [Çince](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ince) bölümünün okunup anlamlandırılmasını ise Luo Xin yapmıştır.

## Yazıttaki Metinlerin Konusu

Yazıt, 794 yılının mayıs ayında [Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in)'de patlak veren bir ayaklanmayı bastırmak amacıyla [Xi'an](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eian)'a gelip [Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in) imparatorluk ordusuna sol kuvvetler komutanı olarak katılan bir [Uygur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygurlar) tigini olan [Karı Çor Tigin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kar%C4%B1_%C3%87or_Tigin) adına dikilmiştir. Yazıtın günümüz [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e)sine yapılan çevirisi şu şekildedir:

“Bu mezarda yatan kimdir? Bu mezar, titretici, korkutucu, heybetli Yaglakar Hanedanlığı'ndan birine aittir. Onun adı ve şeceresi şöyledir: Çabış Tigin'in oğlu; Kan Tutuk'un yeğeni; Bögü Bilge Tengri Kan'ın küçük kardeşi Karı Çor Tigin'in mezarı. Onun yuğ töreni Tabgaç (Çin) imparatoru tarafından yapıldı. Domuz yılının altıncı ayının yedisinde. (7 Haziran 795)”

## Yazıtın Boyutları

Karı Çor Tigin Yazıtı, 39 x 40 cm ölçülerinde [granit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Granit)ten yapılmış kare biçimindeki bir taşın sol tarafına, yukarıdan aşağıya doğru 29 cm'lik bir alana yazılmıştır. Yazıtın [Orhun Alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_T%C3%BCrk_yaz%C4%B1s%C4%B1) ile yazılmış bölümünün eni 4,5 – 5 cm arasında değişmektedir.

## Yazıtın Yazarı

Karı Çor Tigin Yazıtı, [Çin imparatoru](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tang_Hanedan%C4%B1) [Tai Tsung](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tai_Tsung)'un emriyle saray ustalarına yazdırılmıştır.

## Ayrıca bakınız

- [Karı Çor Tigin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kar%C4%B1_%C3%87or_Tigin)
- [Yaglakar uruğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yaglakar_uru%C4%9Fu)
- [Tang Ordusunda Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tang_ordusunda_T%C3%BCrkler)