# Kapova Mağarası

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kapova_Ma%C4%9Faras%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kapova Mağarası, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kapova_Ma%C4%9Faras%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![Kapova Mağarası girişi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/35/%D0%9A%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B0_%D0%BF%D0%B5%D1%89%D0%B5%D1%80%D0%B0.jpg)
*Kapova Mağarası girişi (Муратов Витольд, CC-BY-SA-3.0)*

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/Russia_edcp_relief_location_map.jpg/1280px-Russia_edcp_relief_location_map.jpg)
* (Uwe Dedering, CC-BY-SA-3.0)*

- **Orijinalad:** Капова пещера
- **Orijinaladdili:** Başkurtça
- **Açıklama:** Kapova Mağarası
- **Konum:** Burzyansky
- **Bölge:** Başkurdistan, Rusya
- **Malzeme:** Kireç taşı
- **Devirler:** Paleolitik

**Şulkan Daş**[^1][^2][^3][^4] (Капова пещера, ayrıca **Kapova mağarası**, **Belskaya**[^5][^6] - [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)'ya bağlı [Başkurdistan'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C5%9Fkurdistan) bulunan bir [karst](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karst) [mağara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ma%C4%9Fara)sı . [Ağizel](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C4%9F%C4%B1zel_Nehri) Nehri kıyısında, Şulkan Taş Koruma Alanı ile aynı adı taşıyan bölgede yer almaktadır. Mağara [tarih öncesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tarih_%C3%B6ncesi) dönemine ait ([Paleolitik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_Ta%C5%9F_%C3%87a%C4%9F%C4%B1)) kaya resimleri ile ünlüdür.[^7]

## Toponimi

Şulkan Daş ismi [Başkurt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C5%9Fkurt%C3%A7a) kökenlidir. "Daş" taş, Şulkan çay anlamına gelmektedir. Mağaranın girişinin yakınında Şulkan Nehri vardır ve [Ağizel](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C4%9F%C4%B1zel_Nehri) ile birleşir. Şulkan, aynı zamanda Başkurt destanı olan [Ural Batır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ural_Han)'ın ana karakterinin kardeşidir. Diğer mağaranın adı Kapova'dan iki biçimdedir. Birincisi su damlası sesi ve ikincisi "kapişe" (tapınak). Mağaranın antik çağlarda tapınak olarak kullanıldığı düşünülmektedir.

## Coğrafya

3 km uzunluğunda ve 165 metre yüksekliğinde olan bu mağara, çok az kolu olan üç katlı bir sistemden oluşmaktadır.[^8] Mağara büyük bir salon, yeraltı gölleri ve nehirlerden oluşmaktadır. Üç hipsometrik seviyeden oluşan mağaranın düşük seviyesi Şulkan Nehri'dir ve bu mağarayı oluşturan nehirdir.[^9] Mağaranın yanında derin karst kökenli Şulkan Kanyonu bulunur. Nehrin uzunluğu 3 km'den fazladır. Bölgede çok sayıda karstik kaya ve [göl](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6l) bulunmaktadır.

Mağaranın girişi Sarykuskan dağının güney yamacında yer alır ve 30 metre yüksekliğinde bir kemer şeklindedir. Mağaranın girişinin solunda bir göl bulunur. Şulkan Nehri burada başlamaktadır. Gölün çapı 3 metre, derinliği 35 metredir. Aslında, bir göl değil, nehrin dikey bir parçasıdır. Gölün suyu içilemez ancak tedavi banyoları için kullanılır.[^10]

## Kaya resimleri

![Kaya resimleri](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/81/Kapova.png)
*Kaya resimleri (José-Manuel Benito, public-domain)*

Mağara [Paleolitik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_Ta%C5%9F_%C3%87a%C4%9F%C4%B1) kaya resimleriyle ünlüdür. Resimler erken Solutrean kültürü ile [erken Orta Çağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erken_Orta_%C3%87a%C4%9F) kültürü ile ilgilidir.[^11] Çizimler düz bir duvarda ve birinci kattaki Kaos Odası'nda bulunur.

[^1]: Заповедник Шульган-Таш // Официальный сайт <http://www.shulgan-tash.ru/cave-shulgan-tash-kapova/>
[^2]: Уникальные геологические объекты России // «Всероссийский научно-исследовательский геологический институт им. А. П. Карпинского» по заказу Федерального агентства по недропользованию <http://www.geomem.ru/mem_obj.php?id=590>
[^3]: Государственный природный заповедник «Шульган-Таш» // Туристский информационный портал Республики Башкортостан <http://www.ticrb.ru/pages.php?p=723>
[^4]: Комитет Республики Башкортостан по делам ЮНЕСКО. <http://unescorb.ru/ru/news/detail.php?ID=952>
[^5]: С. П. Меч. «Россия: учебник отечественной географии», 1895.
[^6]: Топографические карты ГГЦ. <http://loadmap.net/ru?qq=53.0419%2057.0687&z=15&s=-1&c=45&g=1>
[^7]: Ольга Червяцова Археологические исследования Официальный сайт государственного природного заповедника «Шульган-Таш» <http://www.shulgan-tash.ru/2009-12-08-08-26-17/archaeologicalresearches>
[^8]: В. С. Житенёв. Капова пещера — многослойный памятник археологии: предварительное сообщение // Первобытные древности Евразии. К 60-летию Алексея Николаевича Сорокина, 2012. <http://www.academia.edu/9304055/Prehistoric_Eurasia>
[^9]: В. С. Житенёв. Капова пещера — многослойный памятник археологии: предварительное сообщение // Первобытные древности Евразии. К 60-летию Алексея Николаевича Сорокина, 2012. <http://www.academia.edu/9304055/Prehistoric_Eurasia>
[^10]: Кудряшов И. К. Путеводитель по Каповой пещере Уфа, 1956
[^11]: Об ископаемых носорогах эласмотериях. Жегалло В.И и др. из Геологического музея им. В. И. Вернадского. 2002. <http://macroevolution.narod.ru/elasm.htm%7Cиздание=Новости>
