# Kaplan Mustafa Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaplan_Mustafa_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Kaplan Mustafa Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kaplan_Mustafa_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) **Kaplan Mustafa Paşa** (ö. [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir), 1680), [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) devlet adamı ve asker. ## Devlet adamlığında yükselişi (1650-1666) [Enderun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ender%C3%BBn)'da yetişti ve *Silahtar-ı şehriyari* oldu. 1650'de Vezirlik unvanıyla 1666'ya kadar sırasıyla [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_%28eyalet%29), [Van](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van_%28eyalet%29), [Karaman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaman_%28eyalet%29) ve [Şam Beylerbeylikleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam_%28eyalet%29)nde bulundu.[^1] ## Birinci kaptan-ı deryalığı (1666-1672) [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Fazıl Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_F%C3%A2z%C4%B1l_Ahmed_Pa%C5%9Fa)'nın 1666 yılında [Kandiye Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kandiye_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1)'nı sonuçlandırmak üzere (3 yıllık) [Girit Seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/1645-1669_Osmanl%C4%B1-Venedik_Sava%C5%9F%C4%B1)'ne çıkması üzerine, [Kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) [Merzifonlu Kara Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Merzifonlu_Kara_Mustafa_Pa%C5%9Fa) Sadaret Kaymakamlığına getirilmesi üzerine Kaplan Mustafa Paşa da [Kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya)lığı devraldı. [Fazıl Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_F%C3%A2z%C4%B1l_Ahmed_Pa%C5%9Fa) 20 Mayıs 1666'da ordunun başında [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)'den [Mora](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora)'ya doğru yola çıkarken, Kaplan Mustafa Paşa da eşzamanlı olarak [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)yla [Ege Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi)'ne açıldı. Girit Seferi için ikmal iskeleleri olarak belirlenen [Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik), [Volos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Volos), [Eğriboz](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C4%9Friboz) ve [Benefşe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Benef%C5%9Fe)'den dört seferde [Girit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit)'e asker ve mühimmat taşıdı. Ardından 6-9 Kasım arasında [Termiş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Termi%C5%9F) (*Thermisia*) limanından aldığı [Fazıl Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_F%C3%A2z%C4%B1l_Ahmed_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Türk ordusunu 47 gemiyle salimen [Hanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hanya)'ya nakletti. Ardından 35 gemiyle [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a döndü.[^2] Kaplan Mustafa Paşa müteakip yıl da [Girit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit)'e nakliye görevini başarıyla sürdürdü. 70 [kadırga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1rga)dan müteşekkil [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)yla 6 Mayıs 1667'de [Hanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hanya)'ya gelerek asker ve ikmal malzemelerini karaya çıkaran Mustafa Paşa, [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep_%28eyalet%29) ve [Sivas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum_%28eyalet%29) eyalet askerlerini almak üzere 30 Mayıs'ta [Çeşme](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C5%9Fme)'ye gitti ve [Sivas Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum_%28eyalet%29) Halil Paşa komutasındaki bu birlikleri de yaz başında [Girit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit)'in doğusundaki [Estiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sitya) limanından karaya çıkardı. [Hanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hanya)'da demirleyen [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) Temmuz'da ([Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) işgalindeki) [Berre](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berre) adasını istila etti.[^3] Kasım ayında (yine 12 gemiyi [Hanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hanya)'da bırakarak) 58 gemiyle [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a döndü. 1668 ilkbaharında 50 [kadırga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1rga)'lık [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)yla yeniden [Ege Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi)'ne açılan Kaplan Mustafa Paşa 7 Mayıs'ta [Sakız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1) açıklarında [Lorenzo Corner](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lorenzo_Corner) komutasındaki [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) filosuyla karşılaştıysa da muharebeden kaçındı. Bununla birlikte, 15 Haziran 1668'de [Midilli açıklarındaki muharebe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli_Deniz_Muharebesi)de 20 parçalık [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)-[Malta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta_Egemen_Asker%C3%AE_D%C3%BCzeni) donanmasını yenilgiye uğrattı.[^4] [Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik)'ten asker takviyesi alarak 13 Temmuz'da büyük ölçekli mühimmat ve kuşatma malzemesiyle birlikte [Estiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sitya) limanından karaya çıkardı. Bir ay sonra ise [Şam Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam_%28eyalet%29) [Şeytan İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeytan_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa) ve [Tırhala Mutasarrıfı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C4%B1rhala_Sanca%C4%9F%C4%B1) Piri Paşa komutasındaki birliklerle birlikte ilave mühimmatı da [Girit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit)'e ulaştırdı.[^5] Ayrıca, [Hanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hanya) civarında kuvvet göstererek [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)lilerin batılı müttefiklerinden aldıkları asker takviyelerinin [Hanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hanya) civarına çıkmasına da engel oldu. 1669 yılında Kaplan Mustafa Paşa 21 Mayıs'ta 60 [kadırga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1rga)yla [Hanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hanya) limanına geldi ve ardından [Resmo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Resmo)'ya [yeniçeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri), işçi ve barut çıkardı. Şiddetli geçen muharebeler sonucunda [Kandiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kandiye) kalesi 5 Eylül'de teslim oldu. Kaplan Mustafa Paşa komutasındaki [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) 5 Mayıs 1670'te [Girit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit)'ten ayrılan [Fazıl Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_F%C3%A2z%C4%B1l_Ahmed_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Türk ordusunu anakaraya nakletti. Kaplan Mustafa Paşa Nisan 1672'de [kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya)lık görevini [Muş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mu%C5%9F) Mutasarrıfı [Köse Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6se_Ali_Pa%C5%9Fa)'ya devretti. ## Siyasi görevler (1672-1678) Kaplan Mustafa Paşa Nisan 1672'de [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep_%28eyalet%29), 1675'te ise [Diyarbakır Beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbekir_%28eyalet%29) yaptı. ## İkinci kaptan-ı deryalığı ve ölümü (1679-1680) Kaplan Mustafa Paşa 25 Kasım 1678'de Vezir [Kara İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa)'nın yerine ikinci kez [kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) oldu. Devam etmekte olan [Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1676-1681_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında 37 [kadırga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1rga)yla [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'e açılarak muhafaza görevi yürüttü. 1680 yılında ise aynı görevi [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'a açılarak icra etti. Sefer mevsimi bitiminde döndüğü [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)'de 5 Aralık 1680'de öldü. [^1]: "Sicill-i Osmanî", Mehmed Süreyya, 1996, c.IV, s. 52/53 [^2]: "Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi / Girit Seferi (1645-1669)", ATASE Yayınları, Ankara (1977), s.65-66 [^3]: "Naval wars in the Levant, 1559-1853", R.C. Anderson, Princeton University Press (1952), s.178 [^4]: "Tuhfe-i Mustafaviyye Fi Beyan-ı Kapudanan-ı Devlet-i Aliyye", Şehrizade Mehmed Said Efendi, (haz. Davut Adlığ), Efe Akademi Yayınları (2020), s.121 [^5]: "Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi / Girit Seferi (1645-1669)", ATASE Yayınları, Ankara (1977), s.73