Kapan Camii

Kapan Camii veya Karaca İbrahim Bey Camii, Kırklareli ili Merkez ilçesi sınırları içerisinde bulunan tarihi bir Osmanlı dönemi camisidir.^{[1]Kapan Camii.}

Tarih

Kitabesi bulunmadığından kesin inşa tarihine dair net bir bilgi bulunmayan ve Karaca İbrahim Bey Vakfı'na ait olan caminin Hicri 1050 (Miladi 1640) yılından önce veya 1640 yılında^{[1]Kapan Camii.} inşa edildiği düşünülmektedir. Bu tarih daha önce cami avlusunda bulunan mezar taşları üzerindeki tarih dikkate alınarak Ali Rıza Dursunkaya tarafından da işaret edilmektedir.^{[2]Dursunkaya, Ali Rıza. Kırklareli Vilayetini Tarih, Coğrafya, Kültür ve Eski Eserleri Yönünden Tetkik Cilt 2. Yeşilyurt Basımevi, 1948.} Trakya Genel Müfettişlik Yüksek Mimarı B. Kemal Altan, yapının banisi olan Karaca İbrahim Bey'in Gelibolu'daki şehitler mezarlığında medfun bulunan Karaca Bey olduğunu belirtmektedir.^{[2]Dursunkaya, Ali Rıza. Kırklareli Vilayetini Tarih, Coğrafya, Kültür ve Eski Eserleri Yönünden Tetkik Cilt 2. Yeşilyurt Basımevi, 1948.} Balkan Savaşları sırasında Kırklareli'yi işgal eden Bulgar ordusu tarafından tahrip edilmiş,^{[3]Apa Kurtişoğlu, Gülay. Balkan Savaşları ve Edirne. Trakya Üniversitesi Yayınları, 2020, s. 255-289.} minaresinin bir kısmı yıkılarak üzerine haç asılmış ve kilise olarak kullanılmıştır. Caminin haziresindeki kabirler tahrip edilmiştir.^{[4]Yılmaz, Mehmet Emin. Kiliseye Çevrilen Türk Eserleri. YTB Yayınları, 2023, s. 770-773.}

Onarımlar

Cami Hicri 1314 (Miladi 1896) yılında Mutasarrıf Yanyalı Mustafa Neş'et Paşa tarafından yenilenmiş ve caminin yanına gelir getirmesi için vakıf dükkanları inşa edilmiştir.^{[2]Dursunkaya, Ali Rıza. Kırklareli Vilayetini Tarih, Coğrafya, Kültür ve Eski Eserleri Yönünden Tetkik Cilt 2. Yeşilyurt Basımevi, 1948.}

Balkan Savaşları'nda etrafındaki vakıf dükkanları ile birlikte tahrip olan yapı I. Dünya Savaşı sırasında Hicri 1334 (Miladi 1915) tarihinde tekrar tamir edilmiştir. Bu tamirat Müftü Baba ve o dönemde Askeri İnşaat Komisyonu Reisi olarak görev yapan Binbaşı Aziz Bey yardımıyla yapılmıştır. Caminin iç kapısı üzerine Müftü Baba tarafından yazılan tamir kitabesinin son iki mısrası Ali Rıza Dursunkaya tarafından aşağıdaki şekilde aktarılmaktadır:

"Taşı cevher düştü Tarih çıktı re'si hameden

Habbeza oldu Kapan camii mamuru metin

1336 Hicri"

Ayrıca bu onarım sırasında caminin yanına üç odalı ve bir salonlu bir fetvahane binası inşa edilmeye başlanmışsa da bu yapı ancak 1920 yılında, bölgedeki Jandarma Komutanı Binbaşı Hikmet Bey'in yardımları ile tamamlanabilmiştir.^{[2]Dursunkaya, Ali Rıza. Kırklareli Vilayetini Tarih, Coğrafya, Kültür ve Eski Eserleri Yönünden Tetkik Cilt 2. Yeşilyurt Basımevi, 1948.}

1958 yılındaki restorasyonu sırasında günümüze ulaşan minaresi inşa edilmiş, 2007-2009 yılları arasında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restore edilerek günümüzdeki görünümüne kavuşmuştur. Cami günümüzde kullanıma açıktır.^{[5]Kırklareli Tarihi Yapılar. T.C. Kırklareli Valiliği.}

Mimari

Kare planlı, üzeri marsilya kiremit kaplı dört mahyalı ahşap kırma çatı ile örtülü yapının duvarları iki sıra düzgün kesme taş ve iki sıra tuğla hatıllı almaşık duvar tekniği kullanılarak inşa edilmiştir. Yapının bitişiğindeki fetvahane (eski müftülük binası) sonradan eklenmiştir.^{[6]Kırklareli ve Geleneksel Evleri. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, 2016, s. 36.} Bu yapı günümüzde kadınlar mahfili olarak kullanılmaktadır ve camiye geçiş sağlamak için bu cephedeki pencere kapıya çevrilmiştir. Camideki ahşap kadınlar mahfili ve minberi özgün değildir. Düzgün kesme taş örgülü, tek şerefeli minare 1958 yılında onarım sırasında inşa edilmiştir.^{[1]Kapan Camii.}

Ayrıca bakınız

• Kırklareli'deki tarihi camiler listesi