# Kanije Savunması

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kanije_Savunmas%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kanije Savunması, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kanije_Savunmas%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7f/Kanizsa_Battle_by_Hans_Rudolph_Miller.jpg)
* (Hans Rudolf Miller, public-domain)*

- **Çatışma:** Kanije Savunması
- **Parçası:** 1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşı
- **Tarih:** 9 Eylül 1601 - 18 Kasım 1601
- **Yer:** Kanije Kalesi
- **Bölge:** Kanije, Osmanlı İmparatorluğu
- **Sonuç:** Kesin Osmanlı zaferi
- **Savaşan:** 25px Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu; 25px Avusturya Arşidüklüğü; 25px Macaristan Krallığı; 25px Hırvatistan Krallığı; 25px İspanyol İmparatorluğu; 20px Papalık Devleti; 25px Malta Şövalyeleri; 22px Osmanlı İmparatorluğu
- **Komutan:** Arşidük II. Ferdinand; 22px Tiryaki Hasan Paşa
- **Güç:** 90.000-100.000 asker; 47 büyük savaş topu; 9.000 asker; 100 küçük savaş topu
- **Kayıp:** 76.000'den fazla ölü; 16.000 yaralı ve hasta; 3.000 garnizon kaybı, kale içindeki halk ile 9000 kayıp

**Kanije Savunması;** [1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1593-1606_Osmanl%C4%B1-Avusturya_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında, 1601 yılında [Kanije Kalesi'](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kanije)ni kuşatan [Habsburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Habsburg_Hanedan%C4%B1) ordusuna karşı [Osmanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından gerçekleştirilen savunma ve karşı taarruzdur. [Kuşatma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ku%C5%9Fatma) 73 gün sürmüş ve Osmanlıların zaferiyle sonuçlanmıştır.[^1]

## Kuşatma öncesi durum

1600 yılında [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu), [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) ile yapılan savaşta [Kanije Kalesi'ni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kanije) ele geçirmiştir.[^2] Daha sonra kalenin komutanlığına [Tiryaki Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiry%C3%A2k%C3%AE_Hasan_Pa%C5%9Fa) getirilmiştir. [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu) kalede yaklaşık 9.000 kişilik askerî kuvvetin yanı sıra [cephane](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BChimmat) ve erzak bırakarak bölgeden ayrılmıştır. Bunun üzerine [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) kuvvetleri 9 Eylül 1601'de [Kanije Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kanije) önlerine gelmiştir.

## Kuşatmanın gelişmesi

[Avusturya ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Silahl%C4%B1_Kuvvetleri), o dönemde 90.000 ile 100.000 arasında askere ve 47 büyük topa sahiptir.[^3] Avusturya ordusunda [Avusturyalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturyal%C4%B1lar)ın yanı sıra [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Denizci_cumhuriyetler), [İspanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [Malta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hospitalier_%C5%9E%C3%B6valyeleri) ve [Papalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Papal%C4%B1k_Devleti) askerleri de bulunmaktadır. [Osmanlı Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu)'nda ise yaklaşık 9.000 asker ile küçük çaplı 100 civarında top bulunmakta olup cephane ve erzak sınırlıdır. Haçlı birlikleri tarafından kuşatılan kalenin dış dünya ile bağlantısı tamamen kesilmiştir.

[Tiryaki Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiry%C3%A2k%C3%AE_Hasan_Pa%C5%9Fa), çatışmadan önce sadece [tüfek](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCfek) ile atış yaptırmıştır. [Haçlı Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ha%C3%A7l%C4%B1_Seferleri)'nun komutanı [Arşidük II. Ferdinand](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Ferdinand_%28Kutsal_Roma_imparatoru%29), Osmanlı ordusunun topu olmadığını varsayarak saldırıya geçmiştir. Osmanlı kale topçusu, bu saldırı karşısında bütün toplarını ateşleyerek Haçlı Ordusu'na kayıplar verdirmiştir.

Bunun ardından [Haçlı Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ha%C3%A7l%C4%B1_Seferleri), saldırılarını yoğunlaştırmıştır. Saldırılara karşı bir süre direnen [Tiryaki Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiry%C3%A2k%C3%AE_Hasan_Pa%C5%9Fa), Haçlıların moralini bozmayı hedefleyen psikolojik yöntemlere başvurarak onları çekilmeye zorlamıştır. Bunun için kalenin dışında ölen askerlerinin cebine gerçek dışı bilgiler içeren mektuplar koydurtmuştur. Bu mektupların içeriğinde genellikle kalede uzun bir süre daha dayanabilecek erzağın ve cephanenin bulunduğu ve destek güçlerin [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad) yakınında olduğuna dair yanıltıcı bilgiler bulunmaktadır.[^4]

Kuşatmanın ikinci ayına girildiğinde, kaledeki cephane büyük ölçüde azalmıştır. Kalan erzak ise ihtiyacı karşılayacak miktarda değildir. Kış mevsiminin yaklaşmasıyla birlikte kalenin savunması giderek güçleşmiştir. Bunun üzerine [Tiryaki Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiry%C3%A2k%C3%AE_Hasan_Pa%C5%9Fa) gece baskını ([huruç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Huru%C3%A7) hücumu) yapmaya karar vermiştir.

Kuşatmanın 73. gecesi (18 Kasım 1601), [Tiryaki Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiry%C3%A2k%C3%AE_Hasan_Pa%C5%9Fa) ve kurmayları Haçlılara bir gece baskını düzenlemiştir. Padişahtan beklenen yardımın geldiğini sanan [Arşidük II. Ferdinand](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Ferdinand_%28Kutsal_Roma_imparatoru%29) çok sayıdaki adamı ve muhafızları ile birlikte geri çekilmiştir. [Haçlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ha%C3%A7l%C4%B1_Seferleri) geride;

- 47 büyük top,
- 14.000 [tüfek](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCfek),
- 60.000 [çadır](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ad%C4%B1r),
- 15.000 [kazma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazma) [kürek](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrek)

ve erzağın yanı sıra [II. Ferdinand'ın](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Ferdinand_%28Kutsal_Roma_imparatoru%29) altın tahtını ve karargâh olarak kullandığı çadırını da geride bırakmıştır. Kuşatma [Osmanlıların](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) zaferi ile sonuçlanmıştır.[^5]

## Değerlendirme

Kanije Savunması, Osmanlı askerî tarihinde kale savunması bakımından öne çıkan kuşatmalardan biri olarak değerlendirilmektedir. Tiryaki Hasan Paşa'nın savunma sırasında uyguladığı yöntemler arasında mevcut cephane ve erzağın dikkatli kullanılması, kale topçusunun etkili biçimde değerlendirilmesi ve düşmanı yanıltmaya yönelik psikolojik unsurlar yer almaktadır. Kuşatmanın son aşamasında gerçekleştirilen huruç harekâtı, kuşatmanın Osmanlılar lehine sonuçlanmasında etkili olmuştur.[^6][^7]

## Bibliyografya

- H. Ziya Ersever, (1986), *Kanije savunması ve Tiryaki Hasan Paşa*, Ankara: Genelkurmay Basımevi,
- Namık Kemal, (1993), *Kanije*, İstanbul: Sebil Yayınevi, 1993, ISBN 975-7480-39-8.
- Kemal Erkan, (2008)*Tiryaki Hasan Paşa ve Kanije Müdafaası* İstanbul: Çamlıca Basım Yayın ISBN 9944-905-44-2. (Aslı: Târîh-i Tîr Hasan Paşa, Millet Kütüphanesi, Nr.: 187)
- M. Halistin Kukul, *Kanije Destanı*,, Türkiye Diyanet Vakfı, ISBN 975-389-082-6.
- Ali Osman Atak *Kanije Zaferi*, Damla Yayınevi, ISBN 978-975-381-320-4.
- Osmanlılar Albümü 2. Kitap, Akit
- Ufuk Seyar *Tulpar Kanije Savunması,* Cinius Yayınları, 2017 ***ISBN 6052960516***

[^1]: Kanije Savunması. Milli Savunma Bakanlığı elektronik arşivi. <https://www.msb.gov.tr/Content/Upload/Docs/askeritariharsiv/34_kanije_savunmasi_tiryaki_hasan.pdf>
[^2]: Kanije Savunması. Milli Savunma Bakanlığı elektronik arşivi. <https://www.msb.gov.tr/Content/Upload/Docs/askeritariharsiv/34_kanije_savunmasi_tiryaki_hasan.pdf>
[^3]: Kanije Savunması. Milli Savunma Bakanlığı elektronik arşivi. <https://www.msb.gov.tr/Content/Upload/Docs/askeritariharsiv/34_kanije_savunmasi_tiryaki_hasan.pdf>
[^4]: Ersever, H. Ziya. Kanije Savunması ve Tiryaki Hasan Paşa. Ankara: Genelkurmay Basımevi, 1986.
[^5]: Kanije Savunması. Milli Savunma Bakanlığı elektronik arşivi. <https://www.msb.gov.tr/Content/Upload/Docs/askeritariharsiv/34_kanije_savunmasi_tiryaki_hasan.pdf>
[^6]: Ersever, H. Ziya. Kanije Savunması ve Tiryaki Hasan Paşa. Ankara: Genelkurmay Basımevi, 1986.
[^7]: Yeşilbağ, Semih. Klasik Türk Edebiyatında Kanije Fetihnâmeleri ve Kanije Fetihnâmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 2023, s. 1024-1054. <https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3328916>
