Kandiye Mütarekesi
Kandiye Mütarekesi, Girit'in Osmanlılar tarafından fethinin ardından 1645-1669 Osmanlı-Venedik Savaşı'nı sona erdiren 5 Eylül 1669 tarihli ateşkes (mütareke) antlaşması.
Anlaşmanın maddeleri
Antlaşmanın 18 maddesi şu şekildedir:[1]"Tarih-i Fazıl Ahmed Paşa / Feth-i Kandiye", Mühürdar Hüseyin Ağa, s.41
1- Kandiye kalesi bütün topları ve cephaneleri ile birlikte [Osmanlılara] teslim olunacaktır.
2- Kandiye'de bulunan gemi toplarının [Venedik'e] götürülmesine müsaade edilecektir.
3- İki tarafın tutsakları serbest bırakılacak, casuslar affedilecektir.
4- Akdeniz'deki Türk adalarına Venedikliler tecavüz etmeyecektir.
5- Türk gemilerinin Akdeniz'de zarara uğratılması halinde, Venedikliler zararı tazmin edecektir.
6- Venedik Elçisi Galata'da belli bir yerde ikamet edecek, öteki limanlarda ise birer balyos bulundurabilecektir.
7- Bu koşullar tamamen uygulanıncaya kadar taraflar üçer kişi rehin bırakacaktır.
8- Kandiye kalesindeki bütün birlikler bayrak ve ağırlıklarıyla kaleyi boşaltacaklardır. Halk, kasabayı terk etmekte ve kiliselerdeki kutsal eşyaları alıp götürmekte serbest olacaktır.
9- Halkın ve askerlerin gemilere bindirilmeleri için 12 gün süre verilecektir.
10- Bu süre zarfında Türklerden hiç kimse şehre girmeyecektir. [Tahliye için] verilen süre yetmezse uzatılabilecektir.
11- Venedikliler talepte bulunursa, ulaşım için Başkomutan [Fazıl Ahmed Paşa] Venedik kuvvetlerinin nakliyesine yardım edecektir.
12- Tahliye işlemleri tamamlanıncaya kadar ateşkes yürürlükte kalacak ve kaledeki her şey mevcut haliyle bırakılacaktır. Yer üstü ve yer altı askerî faaliyetlerine son verilecek; disipline azami önem gösterilerek mütareke koşullarına aykırı davrananlar düşman addolunacaktır.
13- Kale teslim edildikten sonra Venedik donanması, Standiya Adası'nda dilediği kadar kalabilecektir.
14- Kandiye kalesi ve bütün Girit Adası'nın tamamı Osmanlı Devleti'ne ait olacaktır. Yalnızca Karabusa, Suda ve Spinalonga kaleleri Venedik idaresinde bırakılacaktır.
15- Venediklilerin daha önce Dalmaçya ve Arnavutluk kıyılarında ele geçirdikleri yerler Venedik idaresinde kalacaktır.
16- Her iki taraf da mevcut durumda ellerinde bulundurdukları toprakları muhafaza edecek ve birbirlerine geri iade etmeyecektir.
17- Barışın tesis edilmesinden sonra ele geçirilen herhangi bir toprak parçası ise karşılıklı olarak iade edilecektir.
18- Barış şartlarının bir nüshası Türkçe, diğer nüshası ise İtalyanca olarak kaleme alınmış olup; İtalyanca metin Morosini, Türkçe metin ise Sadrazam Fazıl Ahmed Paşa tarafından mühürlenerek teati edilecektir.
Kaynakça
- 1."Tarih-i Fazıl Ahmed Paşa / Feth-i Kandiye", Mühürdar Hüseyin Ağa, s.41