# Kamran Mirza

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kamran_Mirza
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kamran Mirza, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kamran_Mirza (CC-BY-SA-4.0)

![Hümayun'un 1553'te Kabil'deki asi kardeşi Kamran'ı yenmesinin tavsiri](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/6e/Humayun_finally_defeated_his_rebellious_brother_Kamran_in_Kabul_in_1553.jpg)
*Hümayun'un 1553'te Kabil'deki asi kardeşi Kamran'ı yenmesinin tavsiri (This painting was commissioned by Akbar c.1597, public-domain)*

- **Doğum tarihi:** 1512
- **Doğum yeri:** Kabul, Babür imparatorluğu (günümüz Afganistan)
- **Ölüm yeri:** Mekke, Osmanlı imparatorluğu (Günümüz Suudi Arabistan)
- **Ölüm tarihi:** 5 Ekim 1557 (45-47 yaşında)
- **Eşi:** Gulrukh Begum; Muhtarima Khanum; Hazara Begum; Mah Begum; Mihr Afroz Begaa; Daulat Bakht Aghacha; Mah Chuchak Begum
- **Çocukları:** Ibrahim Sultan Mirza; Abu-al-Qasim Mirza; Habiba Begum; Gulrukh Begum; Hajji Begum; Gulizar Begum; Aisha Sultan Begum
- **Hanedan:** Timur hanedanı
- **Babası:** Babür
- **Dini:** İslam
- **Hüküm süresi:** 1531- 23 Ekim 1553

**Kamran Mirza** (1509 – 5 (veya 6) Ekim 1557), [Babür İmparatorluğu'nun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bab%C3%BCrl%C3%BCler) kurucusu ve ilk Babür İmparatoru [Babur'un](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bab%C3%BCr) ikinci oğluydu. Kamran Mirza, [Kabil'de](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2bil) doğmuştur. Babür'un tahtını miras alacak olan Babür'ün en büyük oğlu [Hümâyun Şah'ın](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCm%C3%A2yun_%C5%9Eah) üvey kardeşiydi, Babür'ün üçüncü oğlu Askari'nin erkek kardeşiydi. [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) ve [Çağatay](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87a%C4%9Fatayca) dilinde yazılmış bir divan ona atfedilir.

## Babür Devri'nde

1525'ten itibaren babası Babür kuzey [Hindistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hindistan)'ı fethederken Kamran, kuzey kanadını korumak için [Kandehar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kandehar)'da kaldı. Babası 1530'da öldüğünde, yeni kurulan imparatorluğun kuzey kesiminden hâlâ sorumluydu. Babür tarihçisi [Ebü’l-Fazl el-Allâmî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eb%C3%BC%E2%80%99l-Fazl_el-All%C3%A2m%C3%AE)'ye göre Babür'ün Hümâyun'a söylediği son sözler, "kardeşlerinize hak etseler bile hiçbir şey yapmayın" idi.

## Hindistan'da

1538'de, Hümâyun [Bengal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bengal)'de savaşırken, Kamran ilk olarak 12.000 askerle birlikte Hindistan'a geçti. Kardeşi Hindal'ın Hümâyun'a karşı isyanını bastırmak için gelmiş gibi görünüyordu. Ancak Hümâyun'un yardım çağrılarına rağmen, Kamran ona hiçbir şekilde yardım teklif etmedi. Hümâyun, Chausa Savaşı'ndaki yenilgisinden döndükten sonra, Kamran, kendisi için iktidarı ele geçirmekle daha çok ilgilendiği için birliklerini Hümâyun'un komutası altına almayı reddetti. Hırsını ilerletme şansı görmeyen Kamran, [Lahor](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lahor)'a geri çekildi.

## Hümayun ile rekabet

[Şir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eir_%C5%9Eah), Mayıs 1540'ta Kanauj savaşında Hümâyun'u yendi ve kuzey [Hindistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hindistan)'ın yeni hükümdarı oldu. [Hümayun'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCm%C3%A2yun_%C5%9Eah) [Hindistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hindistan)'ı terk etmesini emretti. Hümâyun [Kâbil](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2bil)'e geri döndü ama Kamran şehri kardeşine teslim etmek istemiyordu. Bu noktada Kamran, [Humayun'un](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCm%C3%A2yun_%C5%9Eah) arkasına geçti ve karşılığında Şir Şah'ı kendisine [Pencap](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pencap)'ı verirse desteklemeyi teklif etti. Teklifi reddedildi. Bu noktada [Humayun](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCm%C3%A2yun_%C5%9Eah), danışmanları tarafından kardeşini öldürmesi için teşvik edildi, ancak o reddetti.

Tahtını geri almak için bir dizi felaket girişiminden sonra, Hümâyun 1543'te [İndus'u](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ndus) geçti. Onu selamlamak yerine, Kamran küçük kardeşi Askari'yi onu yakalamak ve Kabil'e getirmek için gönderdi. Hümayun, kardeşinin pençelerinden kaçmayı başardı ve Pers hükümdarı I.Şah Tahmasp'a sığındı.

[Humayun](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCm%C3%A2yun_%C5%9Eah) [İran'dayken](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran), Kamran, kardeşini kendisine teslim ederse Şah'a [Kandehar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kandehar) şehrini teklif etti. [Şah I. Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Tahmasb), bu kardeşçe tartışmada Hümâyun'u tercih etti ve ona Kamran'ı yenmesi için birlikler sağladı.

## Kabil üzerinde çatışma

Hümayun, Kamran'ın saltanatı baskıcı olduğu ve şehir halkı ondan kurtulmak istediği için Kasım 1545'te [Kabil'e](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2bil) kansız bir devralma ile girmeyi başardı.

Kamran Kabil'i iki kez geri almayı başardı, ancak yönetim dönemleri çok sayıda zulümle ilgili olduğu için şehir sakinleri için nefret dolu bir figür olarak kaldı.

Kabil'den üçüncü ve son tahliyesinin ardından Kamran, 1552'de burada kardeşine karşı bir ittifak umuduyla Humayün'un düşmanı Afgan kralı İslam Şah'ın [Delhi'deki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Delhi) sarayına gitti ama bu teklifi reddedildi. İslam Şah onu tutukladı ve Kamran'ı Kabil'deki Humayun'a teslim etmek için güvenilir Danışmanı Hemu'yu görevlendirdi.

## Mimari

![Kamran ki Baradari](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ad/Baradari_of_kamran_mirza-_Ravi.jpg/1280px-Baradari_of_kamran_mirza-_Ravi.jpg)
*Kamran ki Baradari (Shaista bukhari, CC-BY-SA-3.0)*

Kamran için inşa edilen önemli bir mimari yapı bugün Lahor'da bulunmaktadır. Buna [Kamran ki Baradari](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kamran_ki_Baradari) denir. Bara Oniki ve dar kapılar anlamına gelir. Kamran ki baradari, [Ravi Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ravi_Nehri) kıyısında on İki Kapılı Bir binaydı. Nehir zamanla seyrini değiştirdi, bu da baradari'nin kıyıda değil, sularda bir ada olarak durmasına ve Bahçelerin bozulmasına neden oldu.

## Sürgün ve ölüm

Hümâyun, asi kardeşini öldürme baskısına direnmiş olsa da, onun hakkında bir şeyler yapılması gerektiğine ikna edildi, bu yüzden isteksizce onu kör etti. Hümâyun, kardeşini daha sonra onu 1557'de öldüğü [Mekke'ye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekke) [Hac](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac_%28%C4%B0slam%29) yapmak için gönderdi.

## Dış bağlantılar

- [''Divan'' el yazması](https://www.fihrist.org.uk/catalog/manuscript_8630) (www.fihrist.org.uk)
