# Kalye > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalye > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Kalye, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kalye (CC-BY-SA-4.0) ![Kabak kalye](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a5/Kabak_kalye.jpg/1280px-Kabak_kalye.jpg) *Kabak kalye (E4024, CC-BY-SA-4.0)* - **Adı:** Kalye - **Ülke:** Türkiye - **Yaratıcısı:** Osmanlı mutfağı **Kalye** veya **kalliye (**[**Arapça**](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a)**: قلية)** yağda kavrulmuş etin içerisine çeşitli meyveler ve sebzeler katılarak yapılan yemeklere verilen addır. [Şirvânî'nin çevirisi Kitâbü't-Tabîh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kit%C3%A2b%C3%BC%27t-Tab%C3%AEh_%28Ba%C4%9Fd%C3%A2d%C3%AE%29) kitabında görülen kalye çeşitleri ekşi kalyeler, tatlı kalyeler ve içine ekşi ya da tatlı konulmayan kalyeler ([boranı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Boran%C4%B1)lar ve [kavurma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavurma)lar) olmak üzere otuz iki çeşittir.[^1] [Şirvânî'nin çevirisi Kitâbü't-Tabîh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kit%C3%A2b%C3%BC%27t-Tab%C3%AEh_%28Ba%C4%9Fd%C3%A2d%C3%AE%29) kitabında yumurta kullanılarak yapılan kalyeler; turunç kalyesi, borani kalyesi, altın kalyesi, nergis kalyesi, nücumiye kalyesi, menbuşe kalyesi, taze bakla kalyesi, yaz kalyesi, muhfiye kalyesi ve fındık kalyesidir.[^2] [Ferit Devellioğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ferit_Devellio%C4%9Flu)'nun, Osmanlıca Türkçe Ansiklopedik Lûgat: Eski ve Yeni Harflerle kitabında ve Priscilla Mary Işın'ın Osmanlı Mutfak Sözlüğü kitabında kalyenin yağda kavrulmuş, ufak doğranmış koyun veya tavuk etinin çeşitli sebzelerle ve meyvelerle pişirildiği yemeğe verilen isim olduğu yazılmıştır. Kabak, patlıcan, lahana, şalgam, bakla, elma, ıspanak gibi sebze ve meyvelerle yapılan kalyelerin 15. yüzyılda [Şirvânî'nin çevirisi Kitâbü't-Tabîh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kit%C3%A2b%C3%BC%27t-Tab%C3%AEh_%28Ba%C4%9Fd%C3%A2d%C3%AE%29) de yer aldığından bahsedilmiştir. [Ömer Lütfi Barkan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer_L%C3%BCtfi_Barkan)'ın Osmanlı Saraylarına ait Muhasebe Defterleri incelemesinde 1469 yılı Edirne sarayı mutfağı muhasebe kayıtlarında kalye için tavuk (makiyan) satın alındığı kaydedilmiştir. Padişah [III. Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Ahmed)'in dört oğlunun 1720'de gerçekleşen ve 15 gün süren sünnet şenliklerinde her kademedeki sofrayı süsleyen bir yemek olarak karşımıza çıkıyor.[^3] Kalye Arapça kalya sözcüğümüzden dilimize giren kalye için bazı kaynaklarda yağda kavrulduktan sonra etsiz pişmiş sebzeye denildiği yazılmıştır. Patlıcan, şalgam, kabak gibi sebzelerin yanı sıra ayva, erik gibi meyvelerinde kalyesi yapılmaktadır denilmektedir.[^4][^5][^6] Marianna Yerasimos'un yazdığı 500 yıllık Osmanlı yemek kültürü: günümüze uyarlanmış 99 Osmanlı yemeği: Osmanlı mutfağı yemek kitabında kalye tarifi için yalnızca sebze yemeği olmadığı etin kendi yağı ile kavrulma yöntemine ve bu yöntemle pişen yemeklere denildiğini yazmaktadır.[^7] [Kitâb-ı Me’kûlât](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kit%C3%A2b-%C4%B1_Me%E2%80%99k%C3%BBl%C3%A2t)'ta kalye vurmak tabiri kimi zaman eti kısa şeritler halinde doğramak anlamında kullanılmıştır.[^8] ## Yörelere göre çeşitleri ### Ayva Kalyesi Malzemesi; taze kuyruk yağı, et,ayva, tarçın, mastika, badem suyu, safran ve gül suyu olan çeşididir.[^9] ### Amasya Ayva Gallesi Malzemesi; ayva, koyun boyun eti, nohut, toz beyaz şeker ve sudur. Kalye kelimesi galle olarak geçmiştir.[^10] Amasya Ayva Gallesi 13.12.2022 [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tarihinde tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^11] ### Erzurum Ayva Yahnisi / Erzurum Ayva Kalyesi Erzurum Ayva Yahnisi / Erzurum Ayva Kalyesi 16.02.2023 [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tarihinde tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^12] [^1]: Çoban, Cezmi. 2. TURGUT REİS VE TÜRK DENİZCİLİK TARİHİ ULUSLARARASI SEMPOZYUMU CİLT: 1. Bodrum Belediyesi Kültür Yayınları, 1 Haziran 2015. [^2]: Osmanlı Mutfağında Yumurta ve Yumurtalı Yemekler. Haziran-2021 Cilt:6 No:1 Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi. [^3]: 1720 Şenliği’nde Yemek Üzerinden İfade Edilen Sosyal Hiyerarşileri Anlamak. Osmanlı Araştırmaları / The Journal of Ottoman Studies, L (2017), 117-152. [^4]: Oğuz, Burhan. Türkiye halkının kültür kökenleri: Giriş, beslenme teknikleri. 1976. [^5]: Öztekin, Özge. XVIII. yüzyıl divan şiirinde toplumsal hayatın izleri: divanlardan yansıyan görüntüler. Ürün Yayınları, 2006. [^6]: Kaplan, Hasan. Süleyman ve Divanı. DBY Yayınları, 27 Aralık 2021. [^7]: Yerasimos, Marianna. 500 yıllık Osmanlı yemek kültürü: günümüze uyarlanmış 99 Osmanlı yemeği: Osmanlı mutfağı. Boyut Yayınları, 2002. [^8]: Kitâb-ı Me’kûlât. İletişim Yayınları. [^9]: 17. YÜZYIL DİVANLARINDA ET VE ET YEMEKLERİ. TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi2017, Yıl:5, Sayı:10 Geliş Tarihi: 04.07.2017 Kabul Tarihi: 01.08.2017 Sayfa:203-217 ISSN: 2147-8872. [^10]: Media, Profcat Interactive. Home. [^11]: Amasya Ayva Gallesi. Türk Patent ve Marka Kurumu. [^12]: Erzurum Ayva Yahnisi / Erzurum Ayva Kalyesi. Türk Patent ve Marka Kurumu.