# Kalgançı > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalgan%C3%A7%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Kalgançı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kalgan%C3%A7%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) **Kalgançı** – Türk ve Altay halk inancında [Kıyamet](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1yamet). “*Kalgançı Çağ*” da denir. ## Tanım ve içerik Bay Ülgen bütün canlıların öldüğünü, yeryüzünde kendisinden başka kimse kalmadığını görünce “kalkın ey ölüler”[^1] diye bağıracak, bu çağrı üstüne bütün ölüler yattıkları yerden kalkacaktır. “İnsanların yeniden dirilmesi” anlamına gelen “kalkancı çağ” (kalıcı çağ)[^2] budur. İnsanlar azalacak, kötülük artacak, Erlik Han dünyaya yaklaşacaktır. Sağış Günü (Hesap Günü) tabiri de kullanılır. Türk kültüründe aslında çok geniş olarak üzerinde durulmayan bu kavram, [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam) inancıyla hatta Hristiyanlık, [Maniheizm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maniheizm) ve [Budizm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budizm)in etkisiyle Kıyamet inancı büyük oranda şekillenmiştir. Örneğin Güneş'in batıdan doğacağı inancı İslam'ın etkisiyle ortaya çıkmıştır. Bazı lehçelerde Kirti Gün (Gerçek Gün) veya Uluğ Kün (Büyük Gün)[^3] adı verilir. ## Zamanın Sonu "Ahir Zaman" sözcüğü, Arapça kökenlidir ve farklı Türk halklarında yaklaşık aynı terimler olarak yer alır. Karakalpakça'da "Ahırğı Zaman"; Özbekçe'de "Ohır Zamon"; Çuvaşça'da "Ahar Samana"... Bu anlayışın kökeni İslam olmakla birlikte bir kaynağı da eski Türklerin mitolojik görüşleridir. Dede Korkut Kitabında, "Ahır zaman olup, kıyamet kopunca..." denilir.[^4] İnanışlardan birine göre, bir gün ayla güneş birleşecek, dünyayı yakıp kavuracaklardır. O zaman kıyamet kopacaktır. Bir başka inanışa göre de güneşin batından doğduğu gün, sular kabaracak ve her tarafı sular kaplayacaktır. Bunun ardından dünyanın üzeri dümdüz olacaktır.[^5] ## Etimoloji (Kal) kökünden türemiştir. Kalgamak fiilinden gelir. Kalkma, sıçrama anlamına gelir. Kalkmak kelimesi ile akrabadır. Moğolcada Halgah (Kalkah)[^6] fiili korkmak anlamına gelir ki, bu bağlamda düşünüldüğünde Korku Günü demek de olabilir. Bir başka görüş ise kalıcılık manası taşıdığı ve Kalıcı Zaman demek olduğudur. ## Dış bağlantılar - [Kalgançı Çak](http://elifnun.blogcu.com/kalganci-cak/4297518) - [Kalgançı Çağı - Türklerin Kıyamet Günü](https://web.archive.org/web/20120123172221/http://www.habercim.net/kalganci-cakson-kalan-cag-altay-turklerinin-kiyamet-yaziti.html) - [Altay Türklerinde Kıyamet Günü](http://www.kerimusta.net/viewtopic.php?f=176&t=4051) - [Türklerde Kıyamet Günü, Hasan Murat Çelik](http://iskenderkazazgunlugu.blogspot.com/2008/05/trklerde-kalan-akkyamet-gn.html) - [Altay Türklerinde Kıyamet Anlayışı, Saadet Çağatay](http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/12/840/10634.pdf,) - [Bilinen En Eski Türk Şiirleri](http://www.turkcuturanci.com/turkcu/siir/b-i-l-i-n-e-n-e-n-e-s-k-i-t-u-r-k-s-i-i-r-l-e-r-i/170/?imode) [^1]: Eski İnançların Güncel Yansımaları, Engin Bellisan. [^2]: Türk Felsefi Fikrinin Başlangıcı, Ayten Babayeva, Bakü, 1991. [^3]: Yaşayan Eski Türk İnançları, Hacettepe Üniversitesi - Bildiri. [^4]: Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük, Celal Beydili, Yurt Yayınevi (Sayfa - 31) [^5]: Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük, Celal Beydili, Yurt Yayınevi (Sayfa - 184) [^6]: Mongolian Dictionary, Andras Rajki, ("halgah").