# Kalecik Karası > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalecik_Karas%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Kalecik Karası, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kalecik_Karas%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) - **Rengi:** Siyah - **Tür adı:** Vitis vinifera Linné subsp. vinifera - **Bölgeler:** Kalecik - **Önemli şaraplar:** Ancyra, Chateau Kalecik, Kalebağ, Yakut - **Tehlikeler:** Asma biti - **Çiçek cinsiyeti:** Hermofrodit - **Vivc kimliği:** 5936 **Kalecik Karası**; [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara)'nın [Kalecik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalecik) ilçesi sınırları içerisinde yetişen ve [kırmızı şarap](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rm%C4%B1z%C4%B1_%C5%9Farap) üretiminde kullanılan bir [üzüm](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Cz%C3%BCm) çeşididir. Ankara haricinde [Denizli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Denizli), [Yozgat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yozgat_%28il%29) ve [Nevşehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nev%C5%9Fehir_%28il%29) bölgelerinde de üretimi yapılmasına karşın; [Kızılırmak](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1l%C4%B1rmak)'ın boydan boya geçerek yarattığı [mikroklima](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mikroiklim) ve deniz fosili bakımından zengin topraklar sayesinde en çok verim alınan yer Kalecik'tir.[^1] ## Tarihçe ![204x204pik](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/Kavakl%C4%B1dere_%C5%9Earaplar%C4%B1%2C_Ancyra%2C_Kalecik_Karas%C4%B1.jpg/1280px-Kavakl%C4%B1dere_%C5%9Earaplar%C4%B1%2C_Ancyra%2C_Kalecik_Karas%C4%B1.jpg) *204x204pik (Gargarapalvin, CC-BY-4.0)* [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)’nun en eski üzümlerinden birisi olan ve uzun yıllar boyunca [Türk şarabı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_%C5%9Farab%C4%B1)nın da en değerli üzümlerinden birisi olarak kabul edilen Kalecik Karası, adını üretildiği [Kalecik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalecik) ilçesinden almıştır. Bu üzümün yarattığı [katma değer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katma_de%C4%9Fer) ve ilçeye kazandırdığı para o kadar fazlaydı ki; [Ziraat Bankası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ziraat_Bankas%C4%B1)’nın ilk şubelerinden birisi de -[İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul), [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir), [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa) ve [Adana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adana) gibi zamanının büyük şehirlerinden sonra- Kalecik'te açılmıştı.[^2] Fakat o zamana kadar çoğunlukla gayrimüslim nüfus tarafından yürütülen [bağcılık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9F_%28tar%C4%B1m%29) ve [şarapçılık](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Earap%C3%A7%C4%B1l%C4%B1k) faaliyetleri, [Cumhuriyet'in ilanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye%27de_cumhuriyetin_ilan%C4%B1)ndan sonra [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) ve [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar) nüfusun giderek azalmasıyla orantılı olarak düşmüştü. Çöküşe geçen şarapçılığı canlandırmayı hedefleyen [TEKEL](https://turkipedia.org/tr/wiki/TEKEL) ise sahip olduğu ilk şarap tesislerinden birini Kalecik’e kurmuş; üzümü yerinde ve modern yöntemlerle işleyerek "*Kalebağ*" isimli sek ve tatlı şaraplar üretmeye başlamıştı. Merkezi [Çankaya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ankaya)’da bulunan bir diğer büyük şarap üreticisi [Kavaklıdere](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavakl%C4%B1dere_%C5%9Earaplar%C4%B1) de "*Yakut*" serisinin üretiminde Kalecik Karası üzümlerini kullanmaktaydı.[^3] 1960'lı yıllarda [İç Anadolu Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C3%A7_Anadolu_B%C3%B6lgesi)'nde yaşanan [asma biti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asma_biti) istilasından sonra [üzüm bağları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9F_%28tar%C4%B1m%29)nın kuruması sonucunda yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. 1980'lere gelindiğinde ise artık ekonomik getirisi fazla olmadığı gerekçesiyle neredeyse üretimi durmuş ve bulunamaz hale gelmişti. İlerleyen yıllarda [Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_%C3%9Cniversitesi_Ziraat_Fak%C3%BCltesi) ve [Kavaklıdere Şarapları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavakl%C4%B1dere_%C5%9Earaplar%C4%B1)'nın ortaklaşa yürüttüğü kurtarma ve [seleksiyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seleksiyon_%28genetik_algoritma%29) çalışmaları sayesinde tekrar dünya şarap literatürüne giren üzüm,[^4] 2006 yılında [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından [coğrafi işaret](https://turkipedia.org/tr/wiki/Co%C4%9Frafi_i%C5%9Faret) olarak tescillenmiştir.[^5] Ayrıca; 2019'dan beri her yıl Kalecik'te *Uluslararası Kalecik Karası Üzüm Festivali* düzenlenmektedir.[^6] ## Özellikleri Kalecik Karası, dikildikten en az 3 yıl sonra meyve vermeye başlayan bir üzüm çeşididir. Genel olarak bu türün asmaları Nisan ayında sürmeye başlayıp Mayıs ayının sonlarına doğru çiçeklenir. Haziran ayının ikinci haftasında oluşmaya başlayan meyvelerin olgunlaşma dönemi ise [Eylül](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eyl%C3%BCl) ayının ortalarına (*orta mevsim*) denk düşer. Taneleri siyaha yakın mavi renkli olup orta büyüklüktedir. Çekirdekli ve kendine özgü bir aroması olan üzümün, salkımları sık, kanatlı konik biçiminde ve ortalama 150 gram ağırlığındadır. Karışık-kısa budama yapılır.[^7][^8] Orta Anadolu'da yetişen en kaliteli kırmızı şaraplık üzüm çeşitlerinden biri olan Kalecik Karası, Türkiye'ye özgü olmasıyla bilinir. ## Ticari değer [Ankara Ticaret Odası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_Ticaret_Odas%C4%B1)'nın 2018 yılı verilerine göre başta [Belçika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bel%C3%A7ika) ve [Birleşik Krallık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1k) olmak üzere pek çok ülkeye milyonlarca dolarlık şarap ihracatı gerçekleştirildiği belirtilmiş; [uluslararası ticaret](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uluslararas%C4%B1_ticaret)te Kalecik Karası'nın [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa)'nın [Bordeaux](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bordeaux) şehrinde yetişen üzümlerle eşdeğer kalitede görüldüğü açıklanmıştır.[^9][^10] ## Ayrıca bakınız - [Türk şarabı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_%C5%9Farab%C4%B1) [^1]: Kemal Can OCAK : Geçmişten Günümüze Kalecik Karası. 22 Temmuz 2020. [^2]: Kalecik Ziraat Bankası sandığından çalınmış olan para. Kalecik Belediyesi Kültür Yayınları, 1 Mayıs 2016, s. 157. [^3]: Yalçın, Mehmet. Kalecik Karası aslına dönüyor. T24, 21 Ekim 2018. [^4]: Bağış, Levon. Unutulmayacak üzüm Kalecik Karası. Agos Gazetesi, 8 Kasım 2017. [^5]: Coğrafi İşaret Tescil Belgesi. Türk Patent Enstitüsü, 6 Nisan 2006. [^6]: Kalecik'te üzüm festivali düzenlenecek. 3 Eylül 2019. [^7]: Ülgener, Tuğba Kıymet. Kalecik Koşullarında Üç Farklı Anaç Üzerine Aşılı Olarak Yetiştirilen Kalecik Karası Üzüm Çeşidinde Terbiye ve Budama Şiddeti Kombinasyonlarının Gelişme, Ürün Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkileri. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2010. [^8]: Sofralık ve Şaraplık Üzüm Çeşitleri. Isparta İl Tarım ve Orman Müdürlüğü. [^9]: ATO, yabancı temsilcilere Kalecik karası üzümünü tanıttı. Milliyet, 15 Eylül 2019. [^10]: Kalecik karası Bordeaux üzümüne eş değer. Hürriyet, 16 Eylül 2019.