# Kale-i Sultaniye

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kale-i_Sultaniye
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kale-i Sultaniye, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kale-i_Sultaniye (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/%C3%87anakkale%2C_Turkey._Cimenlik_Castle%2C_now_military_museum_-_panoramio.jpg/1280px-%C3%87anakkale%2C_Turkey._Cimenlik_Castle%2C_now_military_museum_-_panoramio.jpg)
* (Maarten Sepp, CC-BY-SA-3.0)*

- **Tamamlanma:** 1462
- **Konum ülke:** Türkiye
- **Konum şehir:** Çanakkale
- **Orijinal ad:** Kaleisultaniye

**Kale-i Sultaniye** (eski yazımıyla Kal'a-i Sultaniye) veya **Çimenlik Kalesi**, 1462[^1] yılında [Çanakkale Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Bo%C4%9Faz%C4%B1)'nın Asya kıyısına dikilen bir kaledir. Günümüzde müze olarak kullanılmaktadır.

## Tarihçe

1452'de Fatih Sultan Mehmet döneminde Çanakkale Boğazı'nın Asya tarafına dikilmiştir. Kalenin tam karşısında, Boğaz'ın Avrupa yakasında [Kilitbahir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kilitbahir_Kalesi) bulunmaktadır. Kale, 30 topla donatılarak Boğaz'ın 1.250 metrelik genişliği top menzili içine alındı. Kale 1551 yılında [Kanuni Sultan Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman) tarafından güçlendirildi. [Venedik'le](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) süregelen [Girit Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1645-1669_Osmanl%C4%B1-Venedik_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında yenilendi, [Napolyon Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napolyon_Sava%C5%9Flar%C4%B1) sırasında [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim) tarafından tekrar baştan aşağı yenilendi. Kale-i Sultaniye [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'na kadar Çanakkale Boğazı'nın savunulmasında kilit rol oynadı.[^2]

Deniz tarafı duvarları 19. yüzyıl sonlarında müstakhem bir duvar yerine bir sıra top mevzisi olarak yeniden inşa edildi. Bu nedenle kale, 1915'te İngiliz ve Fransız gemilerinin hedefi oldu. 18 Mart 1915'te İngiliz gemisi [Queen Elizabeth’ten](https://turkipedia.org/tr/wiki/HMS_Queen_Elizabeth_%281913%29) atılan ve kuzey sur duvarında açtığı 2 metrelik delik içinde patlamadan kalan top mermisi de hala düştüğü yerdedir.[^3][^4]

Günümüzde müze olarak hizmet vermektedir. Kale bahçesi ve park alanında Çanakkale Savaşları'nda kullanılmış değişik uluslara ait topların yanı sıra farklı dönemlerde kullanılmış toplar da sergilenmektedir.[^5]

## Kalenin yapısı

### Dış surlar

Çimenlik Kalesi, dış surlar ve iç kale olmak üzere iki kısımdan oluşur. Dış surlar, 11 metre yüksekliğinde, yer yer 8 metre kalınlığında olup 100'e 150 metrelik basit bir dikdörtgen plan üzerine kuruludur ve surlarda 9 adet burç bulunmaktadır.[^6][^7]

### Kale avlusu

Bahçede baruthane binası ile [Fatih](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) ve [Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz) dönemlerinde yapılmış ve kendi adlarıyla anılan iki adet cami yer almaktadır.[^8]

### İç kale

42'ye 48 metre ölçülerinde iç kalenin 9,5 metre kalınlığındaki duvarları 25 metre yüksekliğe erişmektedir. Üç katlı bu kalenin ilk katı iç avlunun yer seviyesinden 4 metre yukarıda olan [kâgir](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2gir_yap%C4%B1) bir zemine sahipken üstteki iki kat ahşaptı.[^9][^10]

[^1]: Arşivlenmiş kopya. <https://kvmgm.ktb.gov.tr/TR-133569/canakkale-cimenlik-kale-i-sultaniye-kalesi-restore-edil-.html>
[^2]: Nicolle, David. Osmanlı Kaleleri 1300-1810. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, s. 4,9,17,28-29,31,40,51,53.
[^3]: Nicolle, David. Osmanlı Kaleleri 1300-1810. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, s. 4,9,17,28-29,31,40,51,53.
[^4]: Çimenlik Kalesi - Çanakkale. <https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/canakkale/gezilecekyer/cimenlik-kalesi>
[^5]: Çimenlik Kalesi. <https://canakkalemuze.dzkk.tsk.tr/tr/cimenlik-kalesi>
[^6]: Nicolle, David. Osmanlı Kaleleri 1300-1810. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, s. 4,9,17,28-29,31,40,51,53.
[^7]: Çimenlik Kalesi - Çanakkale. <https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/canakkale/gezilecekyer/cimenlik-kalesi>
[^8]: Çimenlik Kalesi - Çanakkale. <https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/canakkale/gezilecekyer/cimenlik-kalesi>
[^9]: Nicolle, David. Osmanlı Kaleleri 1300-1810. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, s. 4,9,17,28-29,31,40,51,53.
[^10]: Çimenlik Kalesi - Çanakkale. <https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/canakkale/gezilecekyer/cimenlik-kalesi>
