# Kahire Kuşatması

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kahire Kuşatması, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kahire_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/96/Principal-Square-In-Grand-Cairo-With-Murad-Beys-Palace.jpg)
* (Luigi Mayer, public-domain)*

- **Çatışma:** Kahire Kuşatması
- **Parçası:** 1798-1802 Osmanlı-Fransız Savaşı
- **Tarih:** 13-27 Haziran 1801
- **Yer:** Kahire, Mısır, Osmanlı İmparatorluğu
- **Sonuç:** Osmanlı–İngiliz zaferi
- **Savaşan:** Birleşik Krallık; Osmanlı İmparatorluğu; Birinci Fransız Cumhuriyeti
- **Komutan:** John Hely-Hutchinson; Yusuf Paşa; Augustin Daniel Belliard
- **Güç:** 55-60.000; 14.000
- **Kayıp:** Düşük; 13.500 asker teslim

**Kahire Kuşatması**, [1798-1802 Osmanlı-Fransız Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1798-1802_Osmanl%C4%B1-Frans%C4%B1z_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda evre.

## Kuşatma öncesi

13 Haziran 1801'de [Kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) Kethüdası [Hüsrev Ağa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurtlar_Vadisi_karakterleri_listesi) komutasındaki Türk birlikleri ile [John Hely-Hutchinson](https://turkipedia.org/tr/wiki/John_Hely-Hutchinson) komutasındaki İngiliz birliklerinden oluşan Müttefik ordu [Nil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nil)'in batısından, [Bilbis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bilbeys)'ten [Nil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nil)'in dönemeç noktasına ilerleyen Sadrazam [Yusuf Ziya Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Ziy%C3%A2eddin_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Türk ordusu ise [Nil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nil)'in doğusundan gelerek [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'nin kuzeyinde Nil'in dönemeç yaptığı yerde nehir üzerinde birbirleriyle sandallarla irtibat kurdular. Yusuf Ziya Paşa komutasındaki Türk ordusu 13 Haziran'da Adiliye köyü yakınına kadar ilerledi ve [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'yi savunmak için Fransız ordusunun düzenlediği hatta çattı.[^1]

Müttefik ordu ise aynı gün İnbabe'yi ele geçirerek nehir kıyısında tahkimat yapmaya başladı, bir kısım kuvvetler ise [Gize](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gize)'yi kuşattı ve 21 Haziran'da zaptetti.[^2]

## Kuşatma

[Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'yi kuzeyden savunan [hisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kale)ların düşmesi Fransız ordusunu çok zor durumda bıraktı ve 20.000 Fransız askeri çok dar bir alana sıkıştı. Fransız komutan [Augustin Daniel Belliard](https://turkipedia.org/tr/wiki/Augustin_Daniel_Belliard) Kahire'yi savunma için büyük gayret gösterse de iki taraftan ateş altına alınmış olan Fransız ordusunun savaşma azmi kırılmaya başladı.

Bu nedenle General Beliard, 22 Haziran 1801'de[^3] bazı şartlarla Mısır'ın boşaltılması için bir kurul toplanmasını Müttefik ordu komutanlarına teklif etti.[^4][^5]

## Tahliye Şartnamesi

General Beliard'ın teklifi Müttefik komutanlarınca kabul edilince tahliye koşullarını görüşmek üzere bir kurul teşkil edildi. Buna göre; [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Yusuf Ziya Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Ziy%C3%A2eddin_Pa%C5%9Fa)'yı temsilen Sadaret Kapısı Kethüdası Osman Bey, [Kaptan-ı Derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) [Giritli Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Giritli_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa)'yı temsilen İshak Bey, İngiliz ordusunu temsilen General Johnhope, Fransızları temsilen ise General Modan, General Dongelo ve General Naderchef bu kurula delege olarak atandılar.[^6]

27 Haziran'a kadar süren toplantılarda Fransız heyeti içinde bulundukları kötü durumu Müttefiklerden bir nebze gizlemeyi başardılar. Buna mukabil, Müttefikler de ilave asker kaybetmeksizin [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'nin tahliye edilmesi ve bu sayede (direnmeye devam eden) [İskenderiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye)'nin de teslim olması gayesini güttüler.

27 Haziran 1801 tarihinde imzalanan [Kahire Şartnamesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire_%C5%9Eartnamesi)'yle Fransız ordusunun [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'yi tahliye ederek silahlarıyla birlikte [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa)'ya dönmeleri hususunda mutabakat sağlandı.[^7][^8]

## Kuşatma sonrası

Şartname koşulları uyarınca Fransız ordusu 9 Temmuz 1801'de [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'yi tahliye etmeye başladı ve bu işlem 10 Temmuzda tamamlandı.[^9]

11 Temmuz 1801 Cuma akşamı [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Yusuf Ziya Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Ziy%C3%A2eddin_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı ordusu üç yıllık Fransız işgalinin ardından [Kaptan-ı Derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) [Küçük Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BC%C3%A7%C3%BCk_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa), [Halep Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep_%28eyalet%29) İbrahim Paşa, [Diyarbekir Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbekir_%28eyalet%29) İbrahim Paşa, [Arnavut Tahir Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavut_Tahir_Pa%C5%9Fa) ve Yeniçeri ağaları, Kölemen Beyi İbrahim Bey komutasındaki birliklerle düzenli bir şekilde [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'ye girdi.

[^1]: "Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi, 1798-1802 Osmanlı-Fransız Harbi", ATASE Yayınları, Ankara (1987), s.101
[^2]: "British Victory in Egypt, 1801: The End of Napoleon's Conquest", Piers Mackesy, Routledge (2013), ISBN 9781134953578, s.187-190
[^3]: "History of the French Revolution: And of the Wars Resulting from that Memorable Event", John James McGregor (1828), c.7, s.156-173
[^4]: Başbakanlık Osmanlı Arşivi; Hatt-ı Hümayun Tasnifi, No. 7216
[^5]: "Cevdet Tarihi", c.7, s.125
[^6]: "Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi, 1798-1802 Osmanlı-Fransız Harbi", ATASE Yayınları, Ankara (1987), s.102
[^7]: "History of the French Revolution: And of the Wars Resulting from that Memorable Event", John James McGregor (1828), c.7, s.156-173
[^8]: "The French occupation of Egypt, 1798–1801", Darrell Dykstra, In: Daly MW, ed. The Cambridge History of Egypt. The Cambridge History of Egypt, Cambridge University Press (1998), s.113-138
[^9]: "Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi", ATASE Yayınları, c.3, Ks.5, s.412
