# Kafkasya Türkmenleri

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya_T%C3%BCrkmenleri
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kafkasya Türkmenleri, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kafkasya_T%C3%BCrkmenleri (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/Location_of_Turkmensky_District_%28Stavropol_Krai%29.svg/1280px-Location_of_Turkmensky_District_%28Stavropol_Krai%29.svg.png)
* (Виктор В, CC-BY-SA-2.0)*

- **Grup:** Kafkasya Türkmenleri; (Türkmen, Түркмен)
- **Nüfus:** 13.900 (2002)
- **Bölge:** (Stavropol Krayı)
- **Diller:** Kafkasya Türkmencesi, Rusça
- **Dinler:** Sünni İslam
- **İlgili gruplar:** Türkmenler, Nogaylar, Kumıklar

**Kafkasya Türkmenleri** ya da **Kafkas Türkmenleri**, **Kafkasya Oğuzları**, **Hazar Ötesi Türkmenleri**, **Stavropol Türkmenleri** ([kendilerince](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya_T%C3%BCrkmencesi) *Türkmen, Түркмен, Türkpen*[^1]; [Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a) трухмены *truhmenı*, cтавропольские туркмены *stavropol'skiye turkmenı*, северокавказсккие туркмены *severokavkazskiye turkmenı*), [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)'da [Stavropol Krayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Stavropol_Kray%C4%B1)nın Turkmenskiy ile Neftekumskiy rayonlarında yaşayan [Türkmenler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenler)in bir kolu olan [Türk halkı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halklar%C4%B1). [Sünni](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCnnilik) [Müslüman](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman)dırlar.[^2]

## Tarih

Asılları [Mangışlak Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mang%C4%B1%C5%9Flak_Yar%C4%B1madas%C4%B1)ndan göç eden [Çovdur](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87avuldur_boyu), [İğdir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C4%9Fdir_boyu) ve [Söyüncacı](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%B6y%C3%BCncac%C4%B1) boylarından Türkmenistan Türkmenlerine dayanır.[^3] 17-18. yüzyılda [Kalmuk Moğolları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalmuklar) Aşağı Volga bölgesine gelerek hem buradaki [Nogaylar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nogaylar)ın Kuzey [Dağıstan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F%C4%B1stan)'a doğru inmelerine sebep olmuşlar hem de beraberinde bugünkü Kafkasya Türkmenlerinin atalarını oluşturan bir Türkmen kabilesi getirmişlerdir.[^4]

## Nüfus

2002 nüfus sayımına göre Kafkasya Türkmenleri ile [Astrahan Oblastı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Astrahan_Oblast%C4%B1)'na bağlı Atal (Атал) köyündeki İğdir boyundan [Atal Türkmenleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atal_T%C3%BCrkmenleri) (Аталың түркменлери) dahil Rusya'daki Türkmenlerin \[Туркмены (трухмены, тюрк с языком туркменским)\] toplam sayısı 33.053 kişidir.[^5]

Rusya'da 1897 yılında yapılan ilk genel nüfus sayımından iki yıl önce "[Rus İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)’nda Yaşayan Halkların Alfabetik Listesi" başlığıyla bir ön çalışma yapılmış. 1895 yılında [Petersburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Petersburg)’ta yayınlanan bu listede Rusya halklarının değişik yayınlarda yer alan ve farklı yıllara ait nüfus bilgileri derlenerek dilleri, dini inançları ve yaşadıkları bölgeyle ilgili kısa bilgiler verilmiştir. Buna göre Kafkasya Türkmenlerinin (Трухмяне) 1892 yılındaki nüfusu 19.000 kişidir.[^6]

[Rus İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)nun 1897 yılındaki [Stavropol Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Stavropol_Vilayeti) (kabaca günümüzdeki Stavropol Krayı) etnik nüfusu dağılımı:[^7]

![1897 yılındaki Stavropol Vilayeti etnik nüfus dağılımı](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4b/1897_Gov_Stavropol_ethno.jpg)
*1897 yılındaki Stavropol Vilayeti etnik nüfus dağılımı (Роман Днепр, CC-BY-SA-3.0)*

## Ayrıca bakınız

- [Atal Türkmenleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atal_T%C3%BCrkmenleri)
- [Azerbaycan Türkmenleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azeriler)
- [Türkmenistan Türkmenleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenler)
- [Türkiye Türkmenleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_T%C3%BCrkmenleri)

[^1]: Arşivlenmiş kopya. <http://www.eki.ee/books/redbook/trukhmens.shtml>
[^2]: Stavropol Türkmen Türkleri. <http://efrasyap.org/Icerik/IcerikDetay.aspx?IcerikID=739>
[^3]: Курбанов А. В. «Ставропольские туркмены. Историко-этнографические очерки.» СПб: Изд. отд. Языкового центра СПб ГУ, 1995.
[^4]: Peler, Gökçe Yükselen Abdurrazak, “Kafkasya’da Türk Lehçelerinin Fonksiyonları” . Kafkaslar El Kitabı. Karadeniz Araştırmaları Merkezi. <http://www.academia.edu/2490972/Kafkasyada_Turk_Lehcelerinin_Fonksiyonlari>
[^5]: Итоги Всероссийской переписи населения 2002 г. Том 4 — Национальный состав и владение языками, гражданство. Таблица «Национальный состав населения» (текст: в браузере <http://www.perepis2002.ru/ct/doc/TOM_04_01.xls>
[^6]: “Алфавитный список народов, обитающих в Российской Империи” , Демоскоп Weekly, № 187 - 188, 24 января - 6 февраля 2005 ve buradan alınma olarak: Papşu, Murat. Rusya İmparatorluğu’nda Yaşayan Halkların Alfabetik Listesinde Kafkasyalılar <http://www.demoscope.ru/weekly/2005/0187/perep04.php>
[^7]: Arşivlenmiş kopya. <http://www.eki.ee/books/redbook/trukhmens.shtml>
