# Kadri Cemilpaşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kadri_Cemilpa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Kadri Cemilpaşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kadri_Cemilpa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) ![Oturan soldan sağa: Mehmet Ferit Cemiloğlu, Vecdi Osman Cemiloğlu, Kadri Cemilpaşa, Fuat Kadri Jamil, Ekrem Cemilpaşa, Ayaktakiler soldan sağa: Mustafa Nüzhet Jamil'in bakıcısı, Mustafa Nüzhet Jamil, Bedri Jamil](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1b/Cemilpa%C5%9Fazade.jpg) *Oturan soldan sağa: Mehmet Ferit Cemiloğlu, Vecdi Osman Cemiloğlu, Kadri Cemilpaşa, Fuat Kadri Jamil, Ekrem Cemilpaşa, Ayaktakiler soldan sağa: Mustafa Nüzhet Jamil'in bakıcısı, Mustafa Nüzhet Jamil, Bedri Jamil (public-domain)* **Kadri Cemilpaşa** ya da **Kadri Cemil Paşa (Burc)**, **Cemilpaşazade Kadri**, **Zınar Silopi** ([Kürtçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrt%C3%A7e): ** قادری جهمیل پاشا** Qedrî Cemîl Paşa ya da Zinar Sîlopî; d. 1891 [Diyarbekir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r) - ö. 26 Kasım 1973 [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)), [Kürt](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrtler) asıllı Osmanlı ve sonradan Suriyeli siyaset adamı. 1891'de [Diyarbekir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r)'in önde gelen ailelerinden Cemilpaşazade Fuad Bey'in oğlu olarak doğmuştur. [Diyarbekir Askerî Rüştiyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbekir_Asker%C3%AE_R%C3%BC%C5%9Ftiyesi)'nden mezun olduktan sonra [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a gidip [İstanbul Sultanisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Erkek_Lisesi)'ni bitirmiştir. ## Kürt Talebe Hêvî Cemiyeti ![Kadri ve Ekrem Cemilpaşa, Kürt Talebe Hêvî Cemiyeti ile bağlantılı Kürt aydınları arasındadır.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2c/Kadri%2C_Haco%2C_Hamza%2C_Ekrem.jpg) *Kadri ve Ekrem Cemilpaşa, Kürt Talebe Hêvî Cemiyeti ile bağlantılı Kürt aydınları arasındadır. (public-domain)* 1911'de Ziraat Âli Mektebine ([Halkalı Ziraat Yüksek Okulu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Halkal%C4%B1_Y%C3%BCksek_Ziraat_Okulu)) kaydolmuştur. Bu dönemde amcası Ömer Cemilpaşa ve iki arkadaşları ile birlikte [Kürt Talebe Hêvî Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrt_Talebe_H%C3%AAv%C3%AE_Cemiyeti)'ni kurmuştur. Daha sonra öğrenim için [Lozan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lozan)'a gönderilmiş ve 1913'te amcazadesi [Ekrem Cemilpaşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ekrem_Cemilpa%C5%9Fa) ve arkadaşlarıyla Hêvî Cemiyeti'nin şubesini açmıştır. Ancak [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'ndan dolayı İsviçre'yle olan posta hizmetlerinin aksatıldığı için aileden gelen parası da ulaşmaz olmuştur. O yüzden İstanbul'a dönmek zorunda kalmıştır. Aslerlik Şubesine başvurup süvari yedek subay okuluna kabul edilmiştir. Dört aylık eğitimden sorna [Üçüncü Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/3._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29)'ya verilip [Şark Cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya_Cephesi)'nde savaşmıştır. [Ardı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ard%C4%B1) köyünde İkinci Süvari Fırkası kumandanı [Mürsel](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCrsel_Bak%C3%BC) tarafından [Hesenan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hasenan) ve [Cibran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cibran) aşiretlerinden oluşturulan İhtiyat livası'na gönderilmiştir. O birliği dağıtılınca Ahla'taki 23. Nizamiye Süvari Alayı'na gönderilmiştir. [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz) Bölgesinde faaliyetini sürdüren [Pontos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pontus_%28mitoloji%29)çu çeteleriyle mücadele ettikten sonra [Filistin Cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye-Filistin_Cephesi)'nde görevlendirilmiştir. Ancak [Amman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amman)'da [İngilzlere](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1k) [esir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sava%C5%9F_tutsa%C4%9F%C4%B1) düşerek bir buçuk yıl [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'da [İskenderiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye) Seydbeşir esir kampında kalmıştır. ## Sürgün 1925'te [Şeyh Said İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_Said_%C4%B0syan%C4%B1) esnasında diğer Cemilpaşazadeler ile birlikte tutuklanıp [İstiklal Mahkemesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stikl%C3%A2l_mahkemesi)'nde yargılanmıştır. Daha önce tartıştığı [Revanduz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Revandiz)'lu [Kürt](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrtler) [Ali Saip](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Saip_Ursava%C5%9F) mahkemenin yargıcı olmuştur. Bu mahkemede beraat edildiyse de bir süre sonra [Burdur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Burdur)'a sürgün edilmiştir. ## Hoybun 1929'de [Diyarbekir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r)'e döndükten sorna [Hoybun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hoybun) örgütüyle ilişiki kurmuş ve aynı yıl [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye)'ye [iltica](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1%C4%9F%C4%B1nma_hakk%C4%B1) etmiştir. Suriye'ye geçince Hoybun'a katılmış ve merkez yönetimine seçilmiştir. Bu dönemde Hoybun örgütü "Şimali Kürdistan'a bir taarruz harekâtı" planlamış ve Kadri Cemilpaşa "Dêrik-Mêrdîn" cephesinde görev almışsa da Fransız yönetimi Hoybun yöneticilerini Suriye'nin Kürt bölgelerınden Şam'da topladıkları için harekâta katılamamıştır. 1932'de Suriye'de kurulan Civata Arîkariyê Jibo Belengazên Kurd Li Cizîrê (Cezire Yoksul Kürtlere Yardım Derneği)'nin üyesi olmuştur. 1933'te [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye) vatandaşlığından çıkarılmıştır. 1937'de Fransız yönetiminin [Hıristiyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hristiyan)lar ve Kürtleri [Araplar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Araplar)a'a karşı kullanmak istediğinde buna yanaşmadığı için diğer Cemilpaşazadelerle birlikte Tüdmür'e sürülmüştür. 1934 ile 1939 yılları arasından Hoybun'un siyasi temsilciliğini yapmıştır. 1937'de Hoybun'un kurduğu "Civata Azadî û Yekîtiya Kurdan" (Kürtlerin Özgürlüğü ve Birliği Örgütü)'ın sorumlusu olmuştur. ## Mahabad [Mahabad Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahabad_Cumhuriyeti)'nin kurulması üzerine "Numayendê Hîzbê DKS \[Hîzba Demokrata Kurdî ya Suriyê\]" (Suriye Kürt Demokrat Partisi temsilcisi) sıfatıyla Mahabad'a gönderilmiştir. [Süleymaniye](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleymaniye) yolundan [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'a giren Kadri Cemilpaşa [Bukan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bukan)'da Kürt kökenli Irak ordusu subaylarından [Mustafa Hoşnav](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Ho%C5%9Fnav)'la karşılamış ve onunla birlikte [Mahabad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahabad)'a gitmiştir. Mahabad'da [İran Kürdistan Demokrat Partisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran_K%C3%BCrdistan%C4%B1_Demokratik_Partisi) (KDP-İ)'ne katılmış ve [Kadı Muhammed](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1_Muhammed)'in emriyle [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'deki [Sovyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi) Genel Konsolosuluğunu ziyaret ederek Mahabad Cumhuriyeti'nin isteklerini [Stalin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Josef_Stalin)'e bildirmek için yazılan metni teslim etmiştir. Ancak Mahabad Cumhuriyeti'nde herhangi görev verilmediği için kısa sürede Mahabad'ı terk etmiştir. 26 Kasım 1973'te Şam'da ölmüş ve Şam'da Heyy'ul Ekrad (Rukneddin) mahallesinin mezarlığına defnedilmiştir. Cemilpaşazade Kasım Bey'in kızı Cavide Hanım ile evli olup çocuğu yoktu. ## Eserler - Zınar Silopi, *Doza Kürdüstan*, Stewr, Beyrut, 1969. - Kadri Cemil Paşa (Haz.: Mehmet Bayrak), *Doza Kurdistan: Kürt Milletinin 60 Yıllık Esaretten Kurtuluş Savaşı Hatıraları*, İkinci basım, Öz-Ge Yayınları, Ankara, 1991.