# Kaşgar Muharebesi (1934)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C5%9Fgar_Muharebesi_(1934)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kaşgar Muharebesi (1934), https://tr.wikipedia.org/wiki/Ka%C5%9Fgar_Muharebesi_%281934%29 (CC-BY-SA-4.0)

- **Çatışma:** Kaşgar Muharebesi
- **Parçası:** Kumul İsyanı
- **Tarih:** Ocak-Şubat 1934
- **Yer:** Kaşgar, Sincan
- **Sonuç:** 36. Tümen zaferi
- **Savaşan:** Çin Cumhuriyeti (1912-1949); Birinci Doğu Türkistan Cumhuriyeti; Sincan eyalet hükûmeti
- **Komutan:** Ma Zhongying; Ma Zhancang; Ma Fuyuan; Ma Hushan; Nur Ahmetcan Buğra; Abdullah Buğra; Hoca Niyaz
- **Kayıp:** Az; 2.000-4.500; Ağır

**İkinci Kaşgar Muharebesi** , Ocak-Şubat 1934 tarihleri arasında [Kaşgar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C5%9Fgar)'da meydana gelen bir [muharebe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muharebe)dir. Emir [Abdullah Buğra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdullah_Bu%C4%9Fra) komutasındaki Türk Müslüman [Uygur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygurlar) ve [Kırgız](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zistan) savaşçılar ve diğer Türk ayrılıkçıları, General Ma Zhancang komutasındaki [Hui](https://turkipedia.org/tr/wiki/Huiler) ve [Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Han_%C3%87inlisi) Çin askerlerine altı günlük bir süre boyunca dört ayrı saldırı başlatarak onları Kaşgar'ın içine hapsettiler. [Hoca Niyaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hoca_Niyaz), 13 Ocak'ta Kaşgar surlarında beliren ve Çinli Müslümanlar tarafından sürüldüğü [Aksu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aksu_%28%C5%9Fehir%29)'dan 480 km bir yürüyüşün ardından saldırıya kendi [Kumul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kumul_%28%C5%9Fehir%29) Uygur savaşçılarıyla katıldı. Çinli Müslüman ve Çinli kuvvetler, Türk savaşçıları püskürterek ağır kayıplar verdiler.[^1]

36. Tümen'den General Ma Fuyuan daha sonra Kaşgar'da [Birinci Doğu Türkistan Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_T%C3%BCrkistan_%C4%B0sl%C3%A2m_Cumhuriyeti)'nin Uygur ve Kırgız isyancılarına saldırdı. Ma Zhancang'ı ve kapana kısılmış Çin birliklerini serbest bıraktı. Ma Zhancang ve Ma Fuyuan daha sonra kalan Türk savaşçıları yendi ve kovdu. Tahminlere göre, [Kızıl Katliamı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1l_Katliam%C4%B1)'nın intikamı için 2.000 ila 8.000 Uygur sivil öldürüldü.[^2] Nisan 1934'te General Ma Zhongying, [Iydgâh Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Iydg%C3%A2h_Camii)'nde şahsen bir konuşma yaparak Uygurlara [Nankin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nankin)'deki Çin Cumhuriyeti hükûmetine sadık olmalarını söyledi.[^3] [Birleşik Krallık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1k) konsolosluğundaki birkaç Birleşik Krallık vatandaşı, Mart 1934'te iki ayrı olayda 36. Tümen birlikleri tarafından öldürüldü.[^4] Çinli Müslümanlar "Tungan aşiretleri" olarak anılıyordu. İlk raporlar, 2.000 Uygur ve Birleşik Krallık konsolosluğunun birkaç üyesinin öldürüldüğüydü. Uygurlar, Yark ve [Hotan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotan_%28%C5%9Fehir%29)'dan birlikler ve Kırgız aşiretleriyle takviye edildi.[^5]

[^1]: AP. REPULSE REBELS AFTER SIX DAYS. Spokane Daily Chronicle, 1 Şubat 1934. <https://news.google.com/newspapers?id=H34SAAAAIBAJ&pg=4906,16349&dq=tungan&hl=en>
[^2]: Christian Tyler. Wild West China: the taming of Xinjiang. 2004, s. 116. <https://books.google.com/books?id=bEzNwgtiVQ0C&pg=PA280>
[^3]: James A. Millward. Eurasian Crossroads: A History of Xinjiang. 2007, s. 200. <https://books.google.com/books?id=8FVsWq31MtMC&q=ma+zhongying+id+kah+mosque+nanjing&pg=PA196>
[^4]: British documents on foreign affairs: reports and papers from the Foreign Office confidential print. From the First to the Second World War. Asia 1914-1939. China, April 1934-December 1935, Part 2, Volume 43. University Publications of America, 1996, s. 167. <https://books.google.com/books?id=AxGQAAAAMAAJ&q=tungans>
[^5]: The China monthly review, Volume 68. 1934, s. 287. <https://books.google.com/books?id=hYQTAAAAIAAJ&q=tungan>
