# Kız Kulesi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z_Kulesi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Kız Kulesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/K%C4%B1z_Kulesi (CC-BY-SA-4.0) - **Görüntü:** Istanbul Kız Kulesi (54511155871) (cropped).jpg - **Yapı türü:** Gözlem kulesi; Yayın kulesi - **Konum:** İstanbul Boğazı, İstanbul, Türkiye - **Başlama:** 1110 - **Tamamlanma:** 1725 - **Açılış:** 1725 - **İşletmeci:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Türkiye) - **Kat sayısı:** 5 - **Asansör sayısı:** 1 **Kız Kulesi**, [İstanbul Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Bo%C4%9Faz%C4%B1)'nın [Marmara Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marmara_Denizi)'ne yakın kısmında, [Üsküdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCdar) yakınlarında, [Salacak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salacak) açıklarında yer alan küçük adacık üzerinde inşa edilmiş yapıdır. ## Tarihçe ![Floransalı haritacı Cristoforo Buondelmonti'nin İstanbul Boğazı'nın Asya yakasında Üsküdar açıklarında, Haliç'in kuzeyinde Pera'yı, güneyinde Konstantinopolis'i ve sağda Kız Kulesi'ni denizde gösteren Konstantinopolis (1422) haritası.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/Map_of_Constantinople%2C_Buondelmonti.jpg/1280px-Map_of_Constantinople%2C_Buondelmonti.jpg) *Floransalı haritacı Cristoforo Buondelmonti'nin İstanbul Boğazı'nın Asya yakasında Üsküdar açıklarında, Haliç'in kuzeyinde Pera'yı, güneyinde Konstantinopolis'i ve sağda Kız Kulesi'ni denizde gösteren Konstantinopolis (1422) haritası. (Cristoforo Buondelmonti, public-domain)* Kyzikos'taki deniz zaferinden sonra, MÖ 408'de Atinalı general [Alkibiadis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alkibiadis), muhtemelen Karadeniz'den gelen gemiler için Üsküdar'ın önündeki küçük bir kaya üzerine özel bir istasyon inşa etti.[^1] [Üsküdar'ın](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCdar) sembolü hâline gelen kule, Üsküdar'da [Bizans](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) devrinden kalan tek eserdir. [MÖ 24](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%96_24) yıllarına kadar uzanan bir geçmişe sahiptir. 1110'da Bizans İmparatoru [I. Aleksios](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Aleksios), taş duvarla korunan ahşap bir kule inşa etti.[^2] Kuleden Konstantinopolis'teki Mangana semtinde (tarihî yarımadada bir mahalle) dikilmiş başka bir kuleye uzanan bir demir zincir gerildi.[^3] Adacık daha sonra su altı kalıntıları hâlâ görülebilen bir savunma duvarı ile Asya kıyısına bağlandı.[^4] 1453'te İstanbul'un Osmanlılar tarafından fethi sırasında, kulede Venedikli [Gabriele Trevisano](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gabriele_Trevisano) tarafından yönetilen bir Bizans garnizonu bulunuyordu.[^5] Daha sonra yapı, [Fatih Sultan Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) döneminde Osmanlı Türkleri tarafından gözetleme kulesi olarak kullanılmıştır.[^6] İlk olarak Yunan döneminde bir mezara ev sahipliği yapan bu ada, Bizans döneminde inşa edilen ek bina ile gümrük istasyonu olarak kullanılmıştır. Osmanlı döneminde ise gösteri platformundan savunma kalesine, sürgün istasyonundan karantina odasına kadar birçok işlev yüklenmiştir. Asli görevi olan ve yüzyıllardan beri varlığı ile insanlara, geceleri ise geçen gemilere göz kırpan feneri ile yol gösterme işlevini hiç kaybetmemiştir. Bazı [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa)lı tarihçiler buraya *Leander Kulesi* derler. Kule hakkında pek çok rivayet bulunmaktadır. Antik Çağ'da arkla (küçük kale) ve damialis (dana yavrusu) adları ile anılan kule, bir ara da "Tour de Leandros" (Leandros'un Kulesi) ismi ile ünlenmiştir. Şimdi ise Kız Kulesi ismi ile bütünleşmiştir ve bu ismi ile anılmaktadır. Çok eski geçmişi olan Kız Kulesi, bir zamanlar Boğaz'dan geçen gemilerden vergi alınmak maksadı ile kullanılmıştır. Kule ile Avrupa yakası boyunca büyük bir zincir çekilmiş ve gemilerin Anadolu yakası ile Kız Kulesi arasından geçişine (O zamanlar gemi boyutları küçük olduğu için geçebilmekteydi.) izin verilmiştir. Bir süre sonra kule, zinciri taşıyamamış ve Avrupa yakasına doğru yıkılmıştır. Kuleden suyun içine bakıldığında yıkıntıları görülmektedir. Kule 1509 depreminde yıkılmış, yeniden inşa edilmiş ve 1721'de yanmıştır.[^7] Sadrazam [Damat İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2mad_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa) tarafından imar emri verilmiş ve yeni bina deniz feneri olarak kullanılmış; çevre surlar 1731 ve 1734 yıllarında onarılmıştır. Sonunda 1763'te kule daha dayanıklı taştan yeniden inşa edildi.[^8] 1829'dan itibaren karantina istasyonu olarak kullanılmış ve 1832'de Sultan [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud) tarafından yeniden restore edilmiştir.[^9] 1945'te, kuleyi yamama sırası liman yönetimine geldi.[^10] Daha sonra 1998'de tekrar restore edildi, kısa bir süre önce [James Bond](https://turkipedia.org/tr/wiki/James_Bond) filmi [Dünya Yetmez](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCnya_Yetmez)'de yer aldı. ### Restorasyon çalışmaları ![Kulenin 2022 yılına ait bir restorasyon hâlindeki görüntüsü](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/6a/Maiden%27s_Tower_under_construction_%2852505393321%29_%28cropped%29.jpg) *Kulenin 2022 yılına ait bir restorasyon hâlindeki görüntüsü (Joe Wallace from Oamaru, New Zealand, CC-BY-SA-2.0)* 1993 yılında kulenin özelleştirileceği konuşuldu. [Sunay Akın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sunay_Ak%C4%B1n), [Volkan Konak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Volkan_Konak), [Genco Erkal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Genco_Erkal), [Küçük İskender](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BC%C3%A7%C3%BCk_%C4%B0skender), [Savaş Ay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sava%C5%9F_Ay) ve [Joan Baez](https://turkipedia.org/tr/wiki/Joan_Baez) gibi isimler bunu protesto ettiler.[^11] Kule, 2000 yılında 49 yıllığına Hamoğlu Holding'e kiralandı.[^12] 17 Ağustos 1999 depremi ve Marmara Denizi'ndeki tsunamiden sonra kuleyi güçlendirmek için çelik destekler eklendi.[^13] Sarayburnu'ndaki eski Roma, Bizans ve Osmanlı başkentinin manzarasına sahip iç mekân bir kafe ve restorana dönüştürülmüştür.[^14] Özel tekneler gün boyunca kule ile kıyı arasında gidip gelmektedir.[^15] Kız Kulesi 2000 yılında restore edilerek restoran hâline dönüştürülmüştür.[^16] 2021 yılında[^17] [Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BClt%C3%BCr_ve_Turizm_Bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%28T%C3%BCrkiye%29) tarafından başlatılan restorasyon çalışmaları Mayıs 2023'te sona ermiştir.[^18] Restore edilen kule, 11 Mayıs 2023 tarihinde lazer gösterisiyle[^19] birlikte açıldı.[^20] ## Mimarisi Bugün görülen kulenin temelleri ve alt katın önemli kısımları, [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) devri yapısıdır. Kulenin etrafındaki sahanlık geniş kaplanmıştır. Üstündeki madalyon hâlindeki bir mermer levhada, kuleye şimdiki şeklini veren Sultan [II. Mahmud'un](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud), hattat Rasim'in kaleminden çıkmış 1832 tarihli bir [tuğra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tu%C4%9Fra)sı vardır. Kulenin [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC) tarafı daha genişçe olup burada bir de [sarnıç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sarn%C4%B1%C3%A7) vardır. [Evliya Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evliya_%C3%87elebi) kuleyi "Deniz içinde karadan bir ok atımı uzak, dört köşe, sanatkârane yapılmış bir yüksek kuledir. Yüksekliği tam 80 (seksen) [arşın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ar%C5%9F%C4%B1n)dır. Sath-ı mesehası iki yüz adımdır. İki taraftan kapısı vardır." sözleriyle tarif etmiştir. ## Konumu [Karadeniz'in](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz) [Marmara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marmara_Denizi) ile birleştiği yerde, [Salacak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salacak) açıklarında küçük bir ada üzerinde kurulmuştur. Kız Kulesi'ne ulaşım, Salacak ve [Ortaköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ortak%C3%B6y%2C_Be%C5%9Fikta%C5%9F)'den sandallarla yapılmaktadır. ## Kültürel etkileri ![10 liralık banknotun arka yüzündeki Kız Kulesi (1966–1981).](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a1/10_Old_TL_reverse.jpg) *10 liralık banknotun arka yüzündeki Kız Kulesi (1966–1981). (http://www.banknotes.it/Ricerca\_03.asp?ID=2180&Side=r, public-domain)* 1966-1981 yılları arasında tedavülde kalan 10 [Türk lirası](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_liras%C4%B1) banknotlarının arka yüzünde, Kız Kulesi'nin bir tasviri yer alıyordu. Kulenin 1/25 ölçülerindeki [maket](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maket)i, [Miniatürk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Miniat%C3%BCrk)'te sergilenmektedir.[^21] ## Dış bağlantılar - [Uzaydan Kız Kulesi](http://www.google.com/maps?f=q&source=s_q&hl=en&geocode=&q=k%C4%B1z+kulesi&sll=41.032298,29.045362&sspn=0.028618,0.054588&ie=UTF8&ll=41.021096,29.004443&spn=0.003578,0.006824&t=h&z=17) [^1]: Müller-Wiener (1976), p. 334 [^2]: Müller-Wiener (1976), p. 334 [^3]: Müller-Wiener (1976), p. 334 [^4]: Müller-Wiener (1976), p. 334 [^5]: Müller-Wiener (1976), p. 334 [^6]: Müller-Wiener (1976), p. 334 [^7]: Müller-Wiener (1976), p. 334 [^8]: Müller-Wiener (1976), p. 334 [^9]: Müller-Wiener (1976), p. 334 [^10]: Müller-Wiener (1976), p. 334 [^11]: Odatv. Sunay Akın 30 yıl öncesini paylaştı. 12 Eylül 2022. [^12]: Kız Kulesi'nin 49 yıllık nikahı. 22 Haziran 2000. [^13]: Maiden's Tower official website: Restoration. [^14]: Maiden's Tower official website: Photo gallery. [^15]: Maiden's Tower official website: Timetable of boat transfers to the tower. [^16]: Kız Kulesi sanat merkezi oluyor. [^17]: 'Kız Kulesi Restorasyonu' projesinde yer alan mimar Prof. Dr. Zeynep Ahunbay Cumhuriyet'e konuştu: 'Özüne saygı duyulacak'. [^18]: Kız Kulesi'nde sona doğru. 15 Nisan 2023. [^19]: DHA. Vatandaşlar akın etti: Kız Kulesi'nde açılışa özel ışık gösterisi. [^20]: Restorasyonu tamamlanan Kız Kulesi kulesi açıldı. [^21]: Kız Kulesi.