# Kızıl Kale

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1l_Kale
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kızıl Kale, https://tr.wikipedia.org/wiki/K%C4%B1z%C4%B1l_Kale (CC-BY-SA-4.0)

- **Ülke:** Hindistan
- **Tür:** Kültürel
- **Kriter:** ii, iii, vi
- **ID:** 231
- **Bölge:** Asya-Pasifik
- **Yıl:** 2007

**Kızıl Kale**, [Hindistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hindistan)'daki [Delhi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Delhi) şehrinde yer alan tarihi bir kaledir. 1857'ye kadar, 200 yıllık bir süre boyunca, [Babür](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bab%C3%BCrl%C3%BCler) hanedanının imparatorlarının ana ikametgâhıydı. Delhi'nin merkezinde yer alır ve bir dizi müzeye ev sahipliği yapar. İmparatorları ve ailelerini barındırmaya ek olarak, Babür devletinin tören ve siyasi merkeziydi ve bölgeyi etkileyen olayların merkezinde yer almaktaydı.[^1]

1639 yılında beşinci Babür İmparatoru [Şah Cihan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eah_Cihan) tarafından, onun tahkim edilmiş başkenti Shahjahanabad Sarayı[^2] olarak inşa edilen Kızıl Kale, büyük bir kırmızı kumtaşı duvarıyla tanınmıştır ve İslam Şah Suri tarafından 1546'da inşa edilen eski Salimgarh Kalesine bitişiktir. İmparatorluk daireleri, Cennet Akımı (*Nahr-i-Bihisht*) olarak bilinen bir su kanalı ile birbirine bağlı bir dizi köşkten oluşur. Kale kompleksinin Şah Cihan yönetimi altındaki Babür yaratıcılığının zirvesini temsil ettiği kabul edilir ve saray İslami ilk örneklere göre planlanmış olmasına rağmen, her köşk, [Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve [Pers](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahameni%C5%9F_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) geleneklerinin kaynaşmasını yansıtan Babür yapılarına özgü mimari öğeleri içerir. Kızıl Kale'nin bahçe tasarımı da dahil olmak üzere yenilikçi mimari tarzı, [Delhi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Delhi), [Racastan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Racastan), [Pebcap](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pebcap), [Keşmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ke%C5%9Fmir), Braj, Rohilkhand ve diğer yerlerde inşa edilen daha sonraki binaları ve bahçeleri etkiledi.[^3]

[Nadir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah)'ın Babür İmparatorluğu'nu 1747'de işgalinde kaledeki sanat eserleri ve mücevherler yağmalandı. Kalenin mermer yapılarının çoğu daha sonra [İngilizler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngilizler) tarafından [1857 Hint Ayaklanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/1857_Hint_Ayaklanmas%C4%B1)'nı müteakiben takiben yok edildi.[^4] Kalelerin savunma duvarları büyük ölçüde kurtarılmış ve kale daha sonra bir garnizon olarak kullanılmıştı.[^5] Kızıl Kale, İngilizlerin [son Babür İmparatoru](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Bahad%C4%B1r_%C5%9Eah)'nu 1858 yılında [Yangon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yangon)'a sürgüne göndermeden önce tutuklu olarak tuttukları son yerdi.[^6]

Hindistan başbakanı, her yıl [Hindistan'ın Bağımsızlık Günü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9F%C4%B1ms%C4%B1zl%C4%B1k_G%C3%BCn%C3%BC_%28Hindistan%29)'nde (15 Ağustos), kale ana kapısında Hint "üç renk bayrağını" kaldırır ve surlardan ulusal bir konuşma yayınlar.[^7]

2007 yılında Kızıl Kale Kompleksi [UNESCO](https://turkipedia.org/tr/wiki/UNESCO) tarafından [Dünya Mirası](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCnya_Miras%C4%B1) olarak ilan edildi.[^8][^9]

[^1]: Red Fort Complex. UNESCO World Heritage Centre. <http://whc.unesco.org/en/list/231>
[^2]: N. L. Batra. Delhi's Red Fort by the Yamuna. Niyogi Books, Mayıs 2008. <https://books.google.com/books?id=wUMWAQAAMAAJ>
[^3]: Red Fort Complex. UNESCO World Heritage Centre. <http://whc.unesco.org/en/list/231>
[^4]: William Dalrymple. The Last Mughal. Penguin, 2007, s. 7. <https://archive.org/details/lastmughalfallof0000dalr_k4r9>
[^5]: William Dalrymple. The Last Mughal. Penguin, 2007, s. 7. <https://archive.org/details/lastmughalfallof0000dalr_k4r9>
[^6]: Gill, M. S.. Trials that Changed History: From Socrates to Saddam Hussein. Sarup & Sons, 2007, s. 297.
[^7]: Singh becomes third PM to hoist flag at Red Fort for 9th time. Business Standard, 15 Ağustos 2012. <http://www.business-standard.com/generalnews/news/singh-becomes-third-pm-to-hoist-flag-at-red-fort-for-9th-time/44355/>
[^8]: Red Fort Complex. UNESCO World Heritage Centre. <http://whc.unesco.org/en/list/231>
[^9]: Red Fort was designated a UNESCO World Heritage Site in 2007. <http://www.lonelyplanet.com/india/delhi/greater-delhi/activities/historical-heritage-tours/small-group-tour>
