# Kısır (yemek) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1s%C4%B1r_(yemek) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Kısır (yemek), https://tr.wikipedia.org/wiki/K%C4%B1s%C4%B1r_%28yemek%29 (CC-BY-SA-4.0) ![Yeşil zeytin ve salatalık ile süslenmiş bir tabak kısır.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e6/Kisir.jpg/1280px-Kisir.jpg) *Yeşil zeytin ve salatalık ile süslenmiş bir tabak kısır. (Noumenon, CC-BY-SA-3.0)* - **Adı:** Kısır - **Ülke:** Türkiye - **Türü:** meze - **Malzemeler:** İnce bulgur, maydanoz, salça, nar ekşisi, zeytinyağı **Kısır**, [Türk mutfağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_mutfa%C4%9F%C4%B1)nda bulunan bulgur bazlı bir salatadır.[^1][^2] Ana malzemeleri ince öğütülmüş [bulgur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgur), [maydanoz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maydanoz) ve [salça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sal%C3%A7a)dır. Yaygın olarak kullanılan ilave malzemeler arasında soğan, sarımsak (bazı bölgelerde), [nar ekşisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nar_ek%C5%9Fisi), [zeytinyağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeytinya%C4%9F%C4%B1), [limon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Limon) suyu, [salatalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salatal%C4%B1k), [kornişon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korni%C5%9Fon) ve [baharat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baharat)lar yer alır. [Marul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marul) yapraklarıyla servis edilebilir. Domates salçası karışımından dolayı kırmızımsı bir renk alır. Oda sıcaklığında garnitür veya meze olarak servis edilir.[^3] ## Tarihçe ve gelişim Kısırın bugünkü formuyla mutfak literatürüne girişi nispeten yenidir. Yapılan araştırmalar, kısırın Osmanlı dönemi saray ve klasik ev mutfağında bugünkü adıyla veya formuyla yer almadığını göstermektedir. - **Osmanlı Dönemi kayıtları:** 19. yüzyılın önemli yemek kitaplarından [*Melceü’t-Tabbâhîn*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Melce%C3%BC%E2%80%99t-Tabb%C3%A2h%C3%AEn) ve Ali Eşref Dede'nin *Yemek Risalesi* gibi eserlerde bulgur bazlı soğuk salatalara dair tarifler bulunmamaktadır. Bulgur (veya düğü), bu dönemde ağırlıklı olarak çorba ve pilav gibi sıcak yemeklerde kullanılmıştır.[^4] - **Malzeme etkisi:** Kısırın en temel lezzet vericilerinden olan salçanın Türkçeye ve mutfak sözlüklerine (Şemseddin Sâmi'nin [*Kamûs-ı Türkî*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kam%C3%BBs-%C4%B1_T%C3%BCrk%C3%AE) eseri gibi) girişi 1900'lü yılların başını bulmuştur. Bu durum, kısırın bugünkü salçalı formunun Cumhuriyet dönemi ev mutfağında şekillendiği görüşünü desteklemektedir.[^5] - **Tabbule:** Kısırın, [Levant mutfağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam_mutfa%C4%9F%C4%B1)ndaki [Tabbule](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tabbule) salatasından esinlenilerek Anadolu'da yeniden yorumlandığı düşünülmektedir. Tabbule'nin ferah ve ot ağırlıklı yapısı, Anadolu mutfağında salça, baharat ve daha fazla bulgur eklenerek daha doyurucu bir forma dönüştürülmüştür.[^6] ## Etimoloji "Kısır" sözcüğü Eski Türkçe "kıs-" fiilinden türetilmiştir. İsmin kökenine dair bir teoriye göre, kökeni olan Tabbule tarifindeki yoğun yeşillik miktarının "kısılıp" yerine bulgur miktarının artırılması, yemeğin bu isimle anılmasına yol açmıştır.[^7] ## Popülerlik ve tanınırlık Otantik tarifleri, yemek eleştirmeni incelemelerini bir araya getiren, uluslararası üne sahip Taste Atlas internet sitesi dünya genelindeki en popüler salataları sıraladı ve Türkiye'den bu listeye sadece Kısır girdi.[^8] Sitede Kısır *"ince bulgur, domates, nane, sarımsak, maydanoz ve limon suyu veya ekşi nar ekşisi ile yapılan klasik bir Türk salatasıdır. Salataya genellikle daha baharatlı olması için kırmızı biber ve Limon suyu eklenir"* şeklinde tanımlanmıştır.[^9][^10] . [^1]: Ghillie Basan. Classic Turkish Cookery. I.B. Tauris Publishers, 1995, s. 51. [^2]: Jeanne Jacob. The World Cookbook. ABC-CLIO, 2014, s. 726. [^3]: BBC Good Food. [^4]: Mehmet Ali Bilgin. Tabbule’den Kısır’a: Anadolu’nun Yenilikçi Salata Hikâyesi. [^5]: Mehmet Ali Bilgin. Tabbule’den Kısır’a: Anadolu’nun Yenilikçi Salata Hikâyesi. [^6]: Mehmet Ali Bilgin. Tabbule’den Kısır’a: Anadolu’nun Yenilikçi Salata Hikâyesi. [^7]: Mehmet Ali Bilgin. Tabbule’den Kısır’a: Anadolu’nun Yenilikçi Salata Hikâyesi. [^8]: En popüler salatalar sıralamasında Türk mutfağı damgası. [^9]: Kısır. [^10]: Top 100 SALADS in the World.