# Kırgızistan bayrağı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zistan_bayra%C4%9F%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kırgızistan bayrağı, https://tr.wikipedia.org/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zistan_bayra%C4%9F%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![Kırgızistan Bayrağı](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c7/Flag_of_Kyrgyzstan.svg/1280px-Flag_of_Kyrgyzstan.svg.png)
*Kırgızistan Bayrağı (Shakiev N.T., Primov U.B., public-domain)*

- **Kullanan:** Kırgızistan
- **Oran:** 3:5
- **Kullanımı:** Ulusal bayrak ve sancak

**Kırgızistan bayrağı** ([Kırgızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zca): Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик Туусу, latin harfleriyle: Kyrgyz Respublikasynyn Mamlekettik Tuusu), [Kırgızistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zistan)'ın [SSCB](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi)'den ayrıldıktan sonra 3 Mart 1992'de onayladığı ulusal [bayrak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bayrak)tır.

[Kızıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1l_%28anlam_ayr%C4%B1m%C4%B1%29) bayrağın üzerinde [sarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sar%C4%B1) bir [güneş](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCne%C5%9F) vardır. Güneşin 40 ışını, 40 [Kırgız](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zlar) boyunu belgiler. Güneşin içindeki yolların kesişimi, geleneksel Kırgız çadırının üstten görünümünü belgiler. Kızıl tüs (renk) ise barışı ve dürüstlüğü simgelemektedir.

## Tarihçe

Kırgız isyancılar, [1898 Andican ayaklanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/1898_Andican_ayaklanmas%C4%B1) sırasında ("Ulusal Kurtuluşun Beyaz Bayrağı" adı verilen) beyaz bayraklar taşıdılar.[^1] Daha sonra [1916 Orta Asya Ayaklanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/1916_Orta_Asya_Ayaklanmas%C4%B1) sırasında, [Cizzak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cizzak)'taki[^2] ayaklanmada ve Prebechakenska'ya yapılan saldırı sırasında tekrar kullanıldı.[^3]

![1992'den 26 Aralık 2023'e kadar kullanılan bayrak](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/State_flag_of_Kyrgyzstan.jpg/1280px-State_flag_of_Kyrgyzstan.jpg)
*1992'den 26 Aralık 2023'e kadar kullanılan bayrak (A.Savin, CC-BY-SA-4.0)*

[Sovyet yönetimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zistan_Sovyet_Sosyalist_Cumhuriyeti) altında, günümüz Kırgızistan'ıyla aynı adı taşıyan [Birlik Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi%27nin_cumhuriyetleri_listesi), [Sovyetler Birliği bayrağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi_bayra%C4%9F%C4%B1)ndan türetilen ve [Komünizm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kom%C3%BCnizm)i temsil eden ve 1953'te kabul edilen bir bayrak kullandı.[^4] [Sovyetler Birliği'nin dağılması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi%27nin_da%C4%9F%C4%B1lmas%C4%B1)ndan yaklaşık dört ay önce, 31 Ağustos 1991'de Kırgızistan bağımsızlığını ilan etti. Bununla birlikte Sovyetler Birliği dönemindeki bayrak, bağımsızlığın ilanından sonraki yedi ay boyunca ulusal bayrak statüsünü korudu.[^5] Kırgızistan'ın diğer yedi Sovyet sonrası devletle birlikte [Birleşmiş Milletler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birle%C5%9Fmi%C5%9F_Milletler)'e kabul edilmesinden bir gün sonra, 3 Mart 1992'de 2023 yılına kadar kullanılan bayrak kullanıldı.[^6]

2023'ün sonlarında, [Cogorku Keneş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cogorku_Kene%C5%9F)'te (Kırgızistan parlamentosu) dalgalı güneş ışınlarının, [Kırgız kültürü](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zistan_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC)nde "kararsız ve köle bir kişi" anlamına gelebilen [ayçiçeği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ay%C3%A7i%C3%A7e%C4%9Fi)ne benzerliği nedeniyle dalgalı güneş ışınlarını düzeltmeye yönelik bir tartışma başladı.[^7][^8] Tasarının ilk okuması 29 Kasım'da, ikinci ve üçüncü okumaları ise 20 Aralık'ta yapıldı.[^9][^10] Tasarı 22 Aralık'ta [Cumhurbaşkanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zistan_cumhurba%C5%9Fkan%C4%B1) [Sadır Caparov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sad%C4%B1r_Caparov) tarafından imzalanarak yasalaştı[^11] ve kanun 26 Aralık'ta resmen yayımlanarak yürürlüğe girdi.[^12]

## Tasarım

Bayrakta kullanılan renk tonları aşağıda verilmiştir.

### Sembolizm

![Kırgız çadırının kubbe noktasının görünümü](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8c/Kyrgyz_flag_yurt_Tengri_symbol.jpg)
*Kırgız çadırının kubbe noktasının görünümü (https://www.flickr.com/people/ifl/, CC-BY-SA-2.0)*

Bayrağın renkleri ve sembolleri kültürel, politik ve bölgesel anlamlar taşır. Kırmızı alan "cesaret ve yiğitlik" anlamına gelir[^13] ve Kırgızistan'ın ulusal kahramanı [Manas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manas) tarafından kaldırıldığı iddia edilen amblemi ima eder.[^14][^15] [Güneş](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCne%C5%9F), barışı ve refahı temsil eder,[^16] 40 ışın Manas tarafından [Moğollar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Follar)a karşı savaşmak için birleştirilen boyların sayısını,[^17][^18] ve sahip olduğu takipçilerin sayısını gösterir.[^19][^20]

Güneşin merkezi, içeriden bakıldığında geleneksel bir Kırgız çadırının (yurt) tepesindeki çatının (tunduk) stilize edilmiş bir çizimini gösteriyor.[^21][^22][^23] Bu çadırlar günümüzde daha az kullanılsa da[^24] bayrağa dahil edilmesi, "yaşamın kökenini", "zaman ve mekanın birliğini" ve aynı zamanda insanların " ocağı ve evi" ve onların tarihini sembolize eder.[^25][^26]

### Değişiklik teklifi

2023'ün sonlarında, [Cogorku Keneş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cogorku_Kene%C5%9F)'te (Kırgızistan parlamentosu) dalgalı güneş ışınlarının, [Kırgız kültürü](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zistan_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC)nde "kararsız ve köle bir kişi" anlamına gelebilen [ayçiçeği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ay%C3%A7i%C3%A7e%C4%9Fi)ne benzerliği nedeniyle dalgalı güneş ışınlarını düzeltmeye yönelik bir tartışma başladı.[^27][^28] Tasarının ilk okuması 29 Kasım'da, ikinci ve üçüncü okumaları ise 20 Aralık'ta yapıldı.[^29][^30]

Bayrağın kırmızı rengi de pek çok eleştirinin kaynağı olmuştur. Bazıları bunun ülkenin çalkantılı tarihini çağrıştırdığını düşünürken diğerleri bunun ülkede [komünizm](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zya_Kom%C3%BCnist_Partisi)in kalıcı bir kalıntısı olduğu görüşünde.[^31]

## Ayrıca bakınız

- [Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zistan_Sovyet_Sosyalist_Cumhuriyeti_bayra%C4%9F%C4%B1)
- [Kırgızistan arması](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zistan_armas%C4%B1)

[^1]: Sokol, Edward Dennis. The revolt of 1916 in Russian Central Asia. Johns Hopkins University Press, 2016.
[^2]: Sokol, Edward Dennis. The revolt of 1916 in Russian Central Asia. Johns Hopkins University Press, 2016.
[^3]: Ghostarchive. <https://ghostarchive.org/varchive/_OO-QkMyyWo>
[^4]: Britannica. <https://www.britannica.com/topic/flag-of-Kyrgyzstan>
[^5]: Britannica. <https://www.britannica.com/topic/flag-of-Kyrgyzstan>
[^6]: Complete Flags of the World. Dorling Kindersley Limited, 3 Kasım 2008. <https://books.google.com.tr/books?id=ZauSgqSl6ekC&pg=PA194&redir_esc=y>
[^7]: Спикер Жогорку Кенеша заявил, что флаг Кыргызстана будет изменен. 31 Ekim 2023. <https://rus.azattyk.org/a/32661945.html>
[^8]: Три варианта. Что хотят изменить во флаге Кыргызстана?. 26 Ekim 2023. <https://rus.azattyk.org/a/32654799.html>
[^9]: Kyrgyzstan moves to rid national flag of likeness to 'fickle' sunflower. Reuters, 29 Kasım 2023. <https://www.reuters.com/world/asia-pacific/kyrgyzstan-moves-rid-national-flag-likeness-fickle-sunflower-2023-11-29/>
[^10]: Парламент Киргизии одобрил изменение солнца на государственном флаге. 20 Aralık 2023. <https://www.kommersant.ru/doc/6412438>
[^11]: Osmonalieva, Baktygul. President signs law on new flag of Kyrgyzstan. 24.kg, 23 Aralık 2023. <https://24.kg/english/282923_President_signs_law_on_new_flag_of_Kyrgyzstan/>
[^12]: Закон об изменении флага вступил в силу в Кыргызстане. Kazinform, 26 Aralık 2023. <https://www.inform.kz/ru/zakon-ob-izmenenii-flaga-vstupil-v-silu-v-kirgizstane-d861a6>
[^13]: Arşivlenmiş kopya. <https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kyrgyzstan/>
[^14]: Meaning, History & Symbol. <https://www.britannica.com/topic/flag-of-Kyrgyzstan>
[^15]: World and Its Peoples. <https://books.google.com.tr/books?id=j894miuOqc4C&pg=PA629&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false>
[^16]: Arşivlenmiş kopya. <https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kyrgyzstan/>
[^17]: World and Its Peoples. <https://books.google.com.tr/books?id=j894miuOqc4C&pg=PA629&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false>
[^18]: Nationalism and Identity Construction in Central Asia. <https://books.google.com.tr/books?id=m4rpBQAAQBAJ&pg=PR18&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false>
[^19]: Meaning, History & Symbol. <https://www.britannica.com/topic/flag-of-Kyrgyzstan>
[^20]: Complete Flags of the World. <https://books.google.com.tr/books?id=ZauSgqSl6ekC&pg=PA194&redir_esc=y>
[^21]: Meaning, History & Symbol. <https://www.britannica.com/topic/flag-of-Kyrgyzstan>
[^22]: Complete Flags of the World. <https://books.google.com.tr/books?id=ZauSgqSl6ekC&pg=PA194&redir_esc=y>
[^23]: Peoples of Western Asia. <https://books.google.com.tr/books?id=gDLdfF7DyL0C&pg=PA254&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false>
[^24]: Meaning, History & Symbol. <https://www.britannica.com/topic/flag-of-Kyrgyzstan>
[^25]: Meaning, History & Symbol. <https://www.britannica.com/topic/flag-of-Kyrgyzstan>
[^26]: Complete Flags of the World. <https://books.google.com.tr/books?id=ZauSgqSl6ekC&pg=PA194&redir_esc=y>
[^27]: Спикер Жогорку Кенеша заявил, что флаг Кыргызстана будет изменен. 31 Ekim 2023. <https://rus.azattyk.org/a/32661945.html>
[^28]: Три варианта. Что хотят изменить во флаге Кыргызстана?. 26 Ekim 2023. <https://rus.azattyk.org/a/32654799.html>
[^29]: Kyrgyzstan moves to rid national flag of likeness to 'fickle' sunflower. Reuters, 29 Kasım 2023. <https://www.reuters.com/world/asia-pacific/kyrgyzstan-moves-rid-national-flag-likeness-fickle-sunflower-2023-11-29/>
[^30]: Парламент Киргизии одобрил изменение солнца на государственном флаге. 20 Aralık 2023. <https://www.kommersant.ru/doc/6412438>
[^31]: https://www.washingtontimes.com, The Washington Times. Fight rages over Kyrgyzstan’s flag. <https://www.washingtontimes.com/news/2012/mar/9/fight-rages-over-kyrgyzstan-flag/>
