# Kırım Seferi (1687) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Seferi_(1687) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Kırım Seferi (1687), https://tr.wikipedia.org/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Seferi_%281687%29 (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d3/History_of_Peter_I_%28Krekshin%29_-_Vasily_Golitsyn%27s_campaign.jpg/1280px-History_of_Peter_I_%28Krekshin%29_-_Vasily_Golitsyn%27s_campaign.jpg) * (P.N. Krekshin, public-domain)* - **Çatışma:** Kırım Seferi - **Parçası:** 1686-1700 Osmanlı-Rus Savaşı - **Tarih:** 18 Mayıs-28 Haziran 1687 - **Bölge:** Ukrayna - **Sonuç:** Osmanlı/Kırım zaferi - **Savaşan:** Rus İmparatorluğu; 20px Kazak Hetmanlığı; Osmanlı İmparatorluğu; Kırım Hanlığı - **Komutan:** Vasili Goliçin; 20px İvan Samoyloviç; I. Selim Giray - **Güç:** 140.000; 40.000-50.000 - **Kayıp:** ~20.000-30.000 ölü, yaralı ve esir, 30 top; Hafif **Kırım Seferi**, [1686-1700 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1686-1700_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda evre. [Vasili Goliçin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vasili_Goli%C3%A7in) komutasındaki [Rus ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya_%C3%87arl%C4%B1%C4%9F%C4%B1), [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na bağlı [Kırım Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nı ele geçirmek üzere icra ettiği kapsamlı seferde ağır kayıplara uğrayarak çekildi. ## Sefer öncesi ![Rus komutan Vasili Goliçin](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fd/Golytsin_GIM.jpg) *Rus komutan Vasili Goliçin (public-domain)* 1683 yılında Osmanlıların [II. Viyana Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Viyana_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1)'nda yenilgiye uğramasının ardından, [Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [Lehistan Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lehistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) arasındaki [Kutsal İttifak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_%C4%B0ttifak_%281684%29)'a 1684 yılında [Venedik Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti), 1686 yılında ise [Rusya Çarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya_%C3%87arl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) da katıldı. Bu nedenle, 1686 yılından itibaren [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) dört ayrı cephede dört ayrı hasmıyla savaşmak durumunda kaldı. Rus ordusunu oluşturacak birlikler [Sevsk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sevsk), [Kazan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazan), [Novgorod](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veliki_Novgorod) ve [Ryazan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ryazan)'dan gelerek 1687 Şubat-Nisan aylarında toplanmaya başladı.[^1] ## Sefer ve çatışmalar Knez [Vasili Goliçin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vasili_Goli%C3%A7in), komutasındaki 90.000 kişilik Rus ordusu 18 Mayıs 1687 tarihinde Rusya'nın güney savunma hattını teşkil eden Belgorod Hattı'ndan ayrılarak 2 Haziran'da Dinyeper'in doğu yakası [Kazak Hetmanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazak_Hetmanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) [İvan Samoyloviç](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0van_Samoylovi%C3%A7) komutasındaki 50.000 Kazak askeriyle birleşti. Rus ordusu ilk kez yüksek sayıda modern piyadeye sahipti ve ilk kez [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m)'a yönelik *fetih* amaçlı bir sefer icra ediyordu.[^2] Başkomutan Galiç'in yanı sıra, dört kolorduya A. S. Şein, V. D. Dolgorukii, M. G. Romodonovski ve L. R. Nepliuev komuta ediyordu. 140.000 kişilik ordu[^3] 100.000 at ve 20.000 vagonla [Dinyeper](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dinyeper)'in doğusuna geçtikten sonra sıcak bozkırda [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m) yarımadasına doğru ilerlemeye başladı. Bununla birlikte, Kırım ordusu Rus ordusunun geçeceği bozkırda [yakıp yıkma taktiği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yak%C4%B1p_y%C4%B1kma_takti%C4%9Fi) uyarınca[^4] suları zehirlemiş ve çayırları ateşe vermişti. Rus ordusunun ikmal açısından yaşadığı zorlukları gören [I. Selim Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim_Giray) 17 Haziran'da Kara Yılga civarında sayıca daha az olan ordusunu üçe ayırarak (*birine kendi, diğer ikisine oğulları Devlet Giray ve Azimet Giray komuta ediyordu*) Rus ordusuna taarruz etti. 17-18 Haziran'da meydana gelen şiddetli muharebede toparlanmakta zorluk çeken Rus ordusuna ağır kayıplar verdiren Kırım ordusu 30 top ve yaklaşık 1.000 esir almayı başardı. Buna rağmen Rus komutan Goliçin ordusunu [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m)'a doğru yürütse de, Rus ordusu ikmal açısından daha büyük güçlüklerle karşılaşmaya ve günde sadece 10 kilometre yol alabilmeye başladı. Yüksek sayıda asker ve atın ölümü 27 Haziran'da toplanan harp meclisinde geri dönüş kararının açılmasına yol açtı. Dönüş kararı alındığında Rus ordusu [Kırım Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m)'nın girişi [Perekop](https://turkipedia.org/tr/wiki/Perekop_K%C4%B1sta%C4%9F%C4%B1)'tan yaklaşık 210 kilometre uzaktaydı.[^5] 28 Haziran'da başlayan dönüş yolunda da Kırım atlılarının saldırılarına uğrayan Rus ordusu sefer boyunca 20.000 civarında ölü ve yaralı vermiş bir hâlde Rus topraklarına döndü.[^6] ## Sefer sonrası Rus ordusu, [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ve [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) kuvvetleriyle geçmiş yüzyıllardaki mücadelelerinde genellikle savunmada kalmış ve atlı birliklere göre savunma avantajı yüksek kasaba ya da tahkimatlara güvenmişti.[^7] 1687 yılındaki Kırım seferiyle ise ilk kez güneye doğru uzun mesafeli bir harekât icra etti, zira [Perekop](https://turkipedia.org/tr/wiki/Perekop_K%C4%B1sta%C4%9F%C4%B1)'a ulaşmak için Rus ordusunun ana merkezlerinden 500-600 kilometrelik bir yol katetmesi, dolayısıyla çok etkili bir ikmal organizasyonuna sahip olması gerekmekteydi. Ancak, bu organizasyona o tarihlerde henüz sahip olmayan Rusya Çarlığı[^8] bu ilk seferinde ağır kayıplar verdi. Bu yenilgi üzerine Rus Çarı 1689 yılında [ikinci bir sefer](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Seferi_%281689%29) daha düzenlediyse de bu defa daha büyük bir yenilgi aldı. [Rusya Çarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya_%C3%87arl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın 1687 yılındaki yenilgisi [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) açısından Kutsal İttifak'la devam eden savaşları açısından önemli bir zafer olmuşsa da, açılan yeni cephe nedeniyle Osmanlılar Kırım atlılarını ihtiyaç duydukları [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve [Lehistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lehistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) cephelerinde kullanamamıştı.[^9] Rus ordusu bu büyük başarısızlığında Kazak Hetmanı [İvan Samoyloviç](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0van_Samoylovi%C3%A7)'i de sorumlu tuttu ve adı geçeni azlederek 4 Ağustos 1687'de yerine [İvan Mazepa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0van_Mazepa)'yı getirdi.[^10] [^1]: "Regent of Russia (1654-1704), Lindsey Hughes, New Haven, Yale University Press (1990), s.198 [^2]: "Why Seventeenth-Century Muscovite Campaigns against Crimea fell short of what counted", Carol B. Stevens, Russian History (1992), c.19, say 1/4, s. 491 [^3]: "The Ukraine: a History The Ukraine, W. E. D. Allen, Cambridge (1940), s.176 [^4]: "Nomadic Empires: From Mongolia to the Danube", Gérard Chaliand, Transaction Publishers, New Jersey (2005), s.100 [^5]: "The Cambridge Illustrated Atlas of Warfare: Renaissance to Revolution, 1492-1792", Jeremy Black, Cambridge University Press (1996), c.2, s.36 [^6]: "Strategy and power in Russia (1600-1914), William Fuller, Free Press (1998), s.18 [^7]: "Why Seventeenth-Century Muscovite Campaigns against Crimea fell short of what counted", Carol B. Stevens, Russian History (1992), c.19, sy.1/4, s.500 [^8]: "The Cambridge Illustrated Atlas of Warfare: Renaissance to Revolution, 1492-1792", Jeremy Black, Cambridge University Press (1996), c.2, s.36 [^9]: I. Selim Giray'ın Hanlık Döneminde Osmanlı-Lehistan Savaşlarında Kırım Kuvvetleri (1671-1704), Muhammet Şen, Karadeniz Araştırmaları, Sy. 38 (Yaz, 2013), s.67 [^10]: "Rusya'nın Kırım'ı işgal teşebbüsleri karşısında Kırım Hanlığı kuvvetlerinin Perekop Zaferi (1689), Muhammet Şen, Ege Üniversitesi, Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü, s.509-510