# Kırım Seferi (1624)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Seferi_(1624)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kırım Seferi (1624), https://tr.wikipedia.org/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Seferi_%281624%29 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/Theodosia_castle.JPG/1280px-Theodosia_castle.JPG)
* (Janmad, CC-BY-3.0)*

- **Çatışma:** Kırım Seferi
- **Tarih:** Mayıs-Ekim 1624
- **Yer:** Kefe
- **Bölge:** Kırım
- **Sonuç:** Kırım Hanlığı zaferi
- **Savaşan:** Osmanlı Devleti; Kırım Hanlığı
- **Komutan:** Topal Recep Paşa; Vezir Hasan Paşa; İbrahim Paşa; Canıbek Giray; III. Mehmed Giray
- **Güç:** 10.000 asker; 40-50 kadırga; 60-80.000 atlı
- **Kayıp:** Ağır; Hafif

**Kırım Seferi**, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun itaatsizlik gösteren bağlısı [Kırım Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) üzerine 1624 yılında icra ettiği askerî harekat.

## Harekât öncesi

[Kırım Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) [kalgay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalgay)larından [III. Mehmed Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Mehmed_Giray) 1623 yılında [Canıbek Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Can%C4%B1bek_Giray)'ı tahttan devirerek, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a rağmen hanlığını ilan etti ve [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m)'da kendisine karşı gördüğü çevreleri idam ederek büyük bir vahşet politikası uyguladı. Ardından, *Han soyunun, Osmanlı soyundan eski* olduğu hususunu siyasi müzakere konusu yaptı. 1623 yılında tahta çıkmış olan [IV. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Murad)'ın [cülûs](https://turkipedia.org/tr/wiki/C%C3%BCl%C3%BBs)unu tebrik etmek için [Moskova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moskova)'dan [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)'ya giden Rus elçilerini tutukladı ve getirdikleri hediyelere el koydu. Bu hareketiyle [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na karşı isyan etmiş oluyordu.[^1]

## Denizden harekât

[Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) bu isyan hareketi karşısında 1624 Mayıs'ında [III. Mehmed Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Mehmed_Giray)'ı azletti ve [Canıbek Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Can%C4%B1bek_Giray)'ı Han ilan etti. [Vezir Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vezir_Hasan_Pa%C5%9Fa) komutasındaki 10.000 askerlik Osmanlı birliği [Topal Recep Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topal_Recep_Pa%C5%9Fa) komutasındaki [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) tarafından [Kefe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kefe)'ye çıktı ve [Kefe Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kefe_%28eyalet%29) Mehmed Paşa'nın birlikleriyle birleşti. 22 Mayıs'ta [Canıbek Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Can%C4%B1bek_Giray) da [Kefe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kefe)'ye çıktı.[^2] Buna mukabil, [Mehmed Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Mehmed_Giray) bu orduyu başkent [Bahçesaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bah%C3%A7esaray)'a sokmayacağını ilan ettiği gibi, bir aylık ufak çarpışmalardan sonra ordusuyla [Kefe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kefe)'ye girdi. Serdar Vezir Hasan Paşa ile Kefe Beylerbeyi İbrahim Paşa hayatlarını kaybettikleri gibi birçok Osmanlı askeri de esir düştü.

[Kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) [Recep Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topal_Recep_Pa%C5%9Fa) [Mehmed Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Mehmed_Giray)'la müzakerelere girişerek [Kefe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kefe)'den çekilmesi ve esir Osmanlı askerlerini serbest bırakması karşılığında hanlığının tasdik edilmesi için [Divan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Divan) nezdinde tavassutta bulunmayı teklif etti. Mehmed Giray teklifi kabul ederek [Kefe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kefe)'yi tahliye etti ve Osmanlı askerlerini serbest bıraktı.[^3]

## Karadaki çarpışmalar

Mehmed Giray [Kefe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kefe)'yi boşaltırken [Kalgay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalgay) Yavuz Şahin Giray [Tuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna) deltası üzerindeki Osmanlı kalelerine taarruz etti. Buna mukabil, [Özi Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silistre_%28eyalet%29) Arslanoğlu Kantemir Mirza tarafından yenilgiye uğratıldı.

## Kazakların baskını

[Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)nın [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m) taraflarında olmasından istifade eden [Kazaklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazaklar_%28Slav%29) tarihlerindeki en cüretli saldırılarını yaptılar ve [İstanbul Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Bo%C4%9Faz%C4%B1)'na kadar sokuldular.[^4]

## Harekât sonrası

Bu vakalardan sonra Osmanlı başkenti Kırım meselesini bir süreliğine dondurdu. Nitekim, aynı yıl [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)'ın eline geçen [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)'ın geri alınmasına yönelik [sefer (1625-26)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281625-1626%29), [Abaza Paşa Ayaklanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abaza_isyanlar%C4%B1)'nın bastırılması (1626-1628) ve [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'de [Kazaklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazaklar_%28Slav%29)la mücadele ([Topal Recep Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topal_Recep_Pa%C5%9Fa)'nın [Karaharman Deniz Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaharman_Deniz_Muharebesi)'ndeki zaferine \[1625\] rağmen çarpışmalar devam etti) Osmanlıların ana odak noktalarını oluşturuyordu.

1628 yılında [Kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) [Çatalcalı Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87atalcal%C4%B1_Hasan_Pa%C5%9Fa) komutasındaki [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) [Kırım üzerine bir sefer](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Seferi_%281628%29) daha yaptı ve bu defa başarılı olarak [Canıbek Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Can%C4%B1bek_Giray)'ı yeniden Kırım tahtına oturttu.[^5]

1629 Nisan'ında tahtı geri almak için Küçük [Nogaylar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nogaylar), [Don Kazakları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Don_Kazaklar%C4%B1) ve [Zaporojya Kazakları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zaporojya_Kazaklar%C4%B1)nın desteğiyle [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m)'a yeniden taarruz eden [Mehmed Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Mehmed_Giray) Mayıs'taki muharebede yenildi ve öldürüldü.

[^1]: "Türkiye Tarihi", Yılmaz Öztuna, Hayat Kitapları, İstanbul (1966), c.9, s.8
[^2]: Nogaylar blogu, "Kırım İsyanı ve Kantemir Mirza". <https://nogai.blogspot.com/2012/01/kirim-isyani-ve-kantemir-mirza-1623.html>
[^3]: "Türkiye Tarihi", Yılmaz Öztuna, Hayat Kitapları, İstanbul (1966), c.9, s.9
[^4]: "Kırım Hanlığı Tarihi Üzerine Araştırmalar 1441-1700", Halil İnalcık, Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul (2014), s.201
[^5]: "83 Numaralı Mühimme Defteri", Başbakanlık Osmanlı Arşivleri Genel Müdürlüğü, Transkripsiyon, Ankara (2001), s. XV
