# Kırım Halk Cumhuriyeti > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Halk_Cumhuriyeti > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Kırım Halk Cumhuriyeti, https://tr.wikipedia.org/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Halk_Cumhuriyeti (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Crimea_%28orthographic_projection%29.svg/1280px-Crimea_%28orthographic_projection%29.svg.png) * (The Emirr , Spesh531, CC-BY-SA-3.0)* ![Тамга](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/Giray_tamga_grayscale.svg/1280px-Giray_tamga_grayscale.svg.png) *Тамга (Devlet Geray, public-domain)* - **Kendi dilindeki adı:** Qırım Halq Cumhuriyeti - **Tam adı:** Kırım Halk Cumhuriyeti - **Yönetim biçimi:** Parlamenter Cumhuriyet - **Kuruluş yılı:** 1917 - **Yıkılış yılı:** 1918 - **Öncel:** Rusya İmparatorluğu - **Ardıl:** Taurida Sosyalist Sovyet Cumhuriyeti - **Başkent:** Bahçesaray - **National anthem:** Ant etkenmen - **Yaygın diller:** Kırım Tatarcası - **Din:** İslâm - **Yönetici:** Numan Çelebicihan - **Yönetici yılları:** 1917-1918 - **Yönetici unvanı:** Cumhurbaşkanı - **İstatistik yılı:** 1917 - **Yüzölçümü:** 26860 - **Nüfus:** 749.800 **Kırım Halk Cumhuriyeti** ([Kırım Tatarca](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Tatarcas%C4%B1): Qırım Halq Cumhuriyeti, [Ukraynaca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ukraynaca): Кримська Народна Республіка), 26 Aralık 1917 tarihinde Kırım Tatar Millî Kurultayı'nın ilan ettiği cumhuriyettir. 23 Şubat 1918 tarihine kadar, günümüzde [Ukrayna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ukrayna) sınırları içerisinde kalan [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m) Yarımadası'nda varlığını sürdürmüştür. Başkenti [Bahçesaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bah%C3%A7esaray%2C_K%C4%B1r%C4%B1m)'dır. Kırım Halk Cumhuriyeti, [Rus İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun yıkılışına yol açan [1917 Rusya Devrimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ekim_Devrimi) ([Ekim Devrimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ekim_Devrimi))'nden sonra çoğu kez görülen devlet kurma girişimlerinden biridir. ## Kuruluş Kırım Halk Cumhuriyeti kurulmadan önce Kırım, [Rus İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) içindeki [Tavrida Guberniyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tavrida_Guberniyas%C4%B1)'nın bir parçasıdır. 7 Nisan 1917 tarihinde [Akmescit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akmescit)'te *Bütün Kırım Müslümanları Kongresi* toplanmıştır. Bu toplantıya Kırım'ın çeşitli il ve köylerinden 1500 fazla kişi katıldı. Toplantıda en aktif olanlar Vatan Cemiyeti'nden Seyitcelil Hattat, Ablakim İlmiy, Asan Sabri Ayvazov gibi milliyetçilerdir. Toplantıda *Kırım Müslümanları Merkezi İcra Komitesi* belirlenmiştir. [Numan Çelebicihan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Numan_%C3%87elebicihan) komitenin başkanı ve Kırım Müftüsü seçilmiş, Cafer Seydamet ise o Rusya Hükûmetinin ellerinde olan Vakıf Komisyonu'nın başkanı seçilmiştir. İkisi de o zaman Kırım'da değil, savaştaydılar. Bu vakitlerde bütün Kırımlıların aklından geçen "*Kırım Kırımlılarındır!*" fikri aydınlar tarafından söylenmeye başlanmıştır. Ekim 1917'de İcra Komitesi'nin bir toplantısında [Numan Çelebicihan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Numan_%C3%87elebicihan) Kırım'ın geleceğinin belirlenmesi Kurultay [(Qurultay)](https://turkipedia.org/tr/wiki/%28Qurultay%29)'ın toplanmasının mümkün olacağını söylemiş ve bu fikir kabul edilip Kurultay'ın toplanması kararı alınmıştır.[^1] Kurultay'a 76 milletvekili katılmıştır. Bu milletvekillerinden 24'ü [Yalta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yalta)'dan, 19'u [Akmescit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akmescit)'ten, 16'sı [Kefe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kefe)'den, 11'i [Kezlev](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6zleve)'den ve 6'sı [Orkapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Perekop%2C_Ukrayna)'dan gelmiştir. Milletvekillerinin aralarında dört kadın: Şefika Gasprinskaya, Anife Bоdaninskaya, İlhan Tohtar, Hatice Avcı da vardır.[^2] Kırım Halk Cumhuriyeti, her ne kadar Kırım Tatarları'nın oluşturduğu [Qurultay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Qurultay)'ın girişimleriyle kurulmuş olsa da yarımadada yaşayan tüm etnik kimliklerin eşitliğine dayanmaktaydı. O dönemde nüfusun çoğunluğu [Ruslar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruslar)dan oluşmaktaydı (%42). Rusların haricinde yarımadada [Ukraynalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ukraynal%C4%B1lar) (%11), [Ermeniler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) ve [Yunanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar) da yaşamaktaydı. ## Devlet sembolleri [Kırım Hanlarının](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_hanlar%C4%B1_listesi) [Tarık Damgalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tarak_Tamga) mavi bayrağı cumhuriyet bayrağı oldu. Numan Çelebicihan'ın "[Ant Etkenmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ant_Etkenmen)" şiiri milli marş olarak kabul edildi. ## Ordu Cumhuriyetin Ordusu'nu, Rus İmparatorluğu Ordusu'nun içinde görev yapan Kırım Süvari Alayı ve Kırım Tatar piyade askerleri teşkil etti. ## Hükûmet 28 Aralık'ta Kurultay, Cumhuriyet Hükûmetini ilan etti. Kurultayda Hükûmet Reisi ve Adalet Bakanı - [Numan Çelebicihan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Numan_%C3%87elebicihan), Hariciye ve Savunma İşleri Bakanı - [Cafer Seydahmet Kırımer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cafer_Seydahmet_K%C4%B1r%C4%B1mer), Maarif İşleri Bakanı – [Ahmet Özenbaşlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmet_%C3%96zenba%C5%9Fl%C4%B1), Maliye ve Vakıf İşleri Bakanı – [Seyitcelil Hattat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyitcelil_Hattat), Diyanet İşleri Bakanı – [Ahmet Şükrü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmet_%C5%9E%C3%BCkr%C3%BC) seçildiler. ## Yıkılış Ukrayna, Kurultay toplantısına hayırlama mektubunu yollamıştır. Rusya'nın Bolşevik Hükûmeti ise Kırım Tatar Kurultayı'nı ve Hükûmeti'ni tanımamıştır. Rusya'da ise İmparatorluk devrilip komünist rejim başlamıştır. Arbiy İhtilal Komitesi, Karadeniz Filosu'nun gemilerini [Akyar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivastopol)'dan [Kezlev](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6zleve), [Yalta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yalta), [Kefe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kefe), [Kerç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ker%C3%A7) ve diğer şehirlerine yollayıp Cumhuriyet askerleriyle savaşmaya başladı. 16 Ocak'tan Şubat'ın başına kadar [Akyar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivastopol) ve [Bahçesaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bah%C3%A7esaray) yakınlarında savaş sürdü. Süyren köyünün yakınlarında 40 bin kişilik Bolşevik ordusu ile savaşa giren 3 bin kişilik Kırım Ordusu yenilgiye uğradı. Bunun ardından, Kırım'ı istila eden Bolşevikler, devletin yıkıldığını ilân ettiler. Kırım Halk Cumhuriyeti Hükûmeti'nin başkanı [Numan Çelebicihan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Numan_%C3%87elebicihan), [Akyar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivastopol)'da 23 Şubat 1918 tarihinde idam edildi. Böylece tarihteki ilk Kırım Tatar Cumhuriyeti sona ermiş oldu. [^1]: Garchev, Petr. KURULTAY AND CENTRAL COUNCIL. [^2]: Magocsi, Paul Robert. Ukraine: An Illustrated History. University of Washington Press, 2007, s. 238.