# Kırım Arkeolojisi ve Sanatı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Arkeolojisi_ve_Sanat%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kırım Arkeolojisi ve Sanatı, https://tr.wikipedia.org/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Arkeolojisi_ve_Sanat%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

**Kırım Arkeolojisi ve Sanatı**, [Altın Orda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1n_Orda_Devleti) devrinin de öncesine kadar uzanan eserleri kapsamaktadır. Bunun için; *Yunan Kolonileri*, *İskit toplulukları*, *Bosfor devleti*, *Samurlat*, *Kimmerler*, *Avrupa Hunları*, *Gotlar*, *Alanlar*, *Avarlar*, *Peçenekler* ve *Hazarlar* için önem taşımaktadır.

## Tarihi

Kırım Arkeolojisi ve Sanatı üzerinde pek çok kez durulmasına rağmen; [Altın Orda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1n_Orda_Devleti) devrine kadar gidilmiştir.

100.000 - 30.000 önce bulunan insan fosilleri [Afrika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afrika), [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa) ve [Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asya)'nın yanı sıra; Kırım yarımadasında; Starosele mağarasında da bulunmuştur. Bunun yanında bebek mezarı, çeşitli malzemeler de bulunmuştur. Mağara yaşamıyla ilgili birçok bilgi ele geçirilmiştir.

Yine ne kadar çok gerilere gittiğinin bir kanıtı da; yetişkin ve bir çocuğa ait [neandertal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Neandertal) tipte kalıntılar bulunmasıdır.

[Mezolitik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Ta%C5%9F_%C3%87a%C4%9F%C4%B1) devre ait kültürel kalıntılar, taş aletler ele geçirilmiştir. Aynı zamanda *Garnakrımskaya kültürü* bulunmuştur.

[Eneolitik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eneolitik) kültürler (M.Ö 4500 - 2500), yani *Srendni Stog*, *Novodanilovka*, *Aşağı Mikhaylovka-Kemi Oba*, *Samara*, *Khvalynsk* ve *Güney Urallar****a ait kültürlerle ilgili bilgi edinilmiştir.***

## Buluntulara ilişkin

[Mikhaylovka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mikhaylovka) ve aşağı [Dinyeper](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dinyeper) bölgelerinde yapılan arkeolojik çalışmalarda, [Yamnaya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yamnaya)'nın devirlerine ait tabakalar bulunmuştur. Bunun yanı sıra [keramiki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Keramiki)ler, aletler ve hayvan fosilleri ele geçirilmiştir. Küçük evler, çakmaktaşları, temrenler, hançerler, taş yapımı baltalar ve topuzlar bulunmuştur.

Mezar kalıntılarından da anlaşılmıştır ki; [Bozkır Kültürü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozk%C4%B1r_K%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC)'nün altyapıları bu zamanlara dayanmaktadır. \[ref\] Yaşar Çoruhlu \[/ref\]

Yine bu devirde bakır eserler, ip, tarak gibi dekorasyonlardan oluşan tabaklar görülmüştür.

Orta Kırım'da yaşamış olan İskitler'in yerleşimlerine dair kalıntılar da yer almaktadır.

Yine İskit'lerin mezar tipleri genellikle [kurgan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurgan) modelindedir.

Ayrıca [Bozkır Kültürü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozk%C4%B1r_K%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC)'nü yansıttığı sanılan birçok hayvan figürlü alet-edevat ele geçirilmiştir.