# Kırım'ın Tatarsızlaştırılması > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m'%C4%B1n_Tatars%C4%B1zla%C5%9Ft%C4%B1r%C4%B1lmas%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Kırım'ın Tatarsızlaştırılması, https://tr.wikipedia.org/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m%27%C4%B1n_Tatars%C4%B1zla%C5%9Ft%C4%B1r%C4%B1lmas%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) ![Kırım’da 1770 ile 2014 yılları arasında üç etnik grup üzerindeki demografik mühendisliğin etkisini gösteren grafik. Kırım Hanlığı'nın Rusya tarafından ilhakı sonrasında geçen iki yüzyıl boyunca, Kırım Tatarları yarımadadan büyük ölçüde dışlanmış ve yerlerini Ruslar ile Ukraynalılar almıştır.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Ethnic_groups_of_Crimea_by_year._EN.svg/1280px-Ethnic_groups_of_Crimea_by_year._EN.svg.png) *Kırım’da 1770 ile 2014 yılları arasında üç etnik grup üzerindeki demografik mühendisliğin etkisini gösteren grafik. Kırım Hanlığı'nın Rusya tarafından ilhakı sonrasında geçen iki yüzyıl boyunca, Kırım Tatarları yarımadadan büyük ölçüde dışlanmış ve yerlerini Ruslar ile Ukraynalılar almıştır. (Devlet Geray, CC-BY-4.0)* - **Parçası:** Rus emperyalizmi, Ruslaştırma ve Sovyetler Birliği'nde sürgünler - **Bölge:** Kırım - **Tarih:** 1783-1917; 18–20 Mayıs 1944 - **Hedef:** Kırım Tatarları, Müslümanlar - **Tür:** Sürgün, Etnik temizlik, Soykırım - **Ölü:** Yaklaşık 195.471 (1944) - **Kurbanlar:** 4.000.000 sürgün edildi (1783–1917); yaklaşık 423.100 kişi sürgün edildi (1944) - **İşleyenler:** Rus İmparatorluğu (1783–1917); Sovyetler birliği (1944) **Kırım'ın Tatarsızlaştırılması,**([Kırım Tatarcası](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Tatarcas%C4%B1): Qırımnıñ tatarsızlaştırıluvı, [Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a): Детатаризация Крыма) [Rus İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından başlatılmış ve daha sonra [Sovyetler Birliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi) tarafından sürdürülmüştür. [Kırım Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın Rusya tarafından ilhakı sonrasında, [Türk halklarından](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halklar%C4%B1) biri olan yerli [Kırım Tatarlarını](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Tatarlar%C4%B1) baskı altına almak amacıyla çeşitli hukuki ve fiilî uygulamalar yürürlüğe konmuştur. "**Tatarsızlaştırma**" olarak tanımlanan bu süreç, Kırım genelinde farklı şekillerde kendini göstermiş; özellikle Sovyetler Birliği’nin [Stalin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Josef_Stalin) döneminde büyük ölçüde yoğunlaşmıştır. [Kırım Tatar dili](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Tatarcas%C4%B1) baskı altına alınmış ve yerini [Rusçaya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a) bırakmaya zorlanmıştır; bu durum özellikle [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m)’daki yer adlarının Rusçalaştırılması yoluyla belirginleşmiştir. Hükûmet, bölgeye Ruslar ve diğer [Slav](https://turkipedia.org/tr/wiki/Slavlar) topluluklarını yerleştirmiş, aynı zamanda Kırım Tatarlarını yarımadayla gerçek bir bağı olmayan “*hain Moğollar*” şeklinde tanımlayarak [Tatarofobiyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarofobi) teşvik etmiştir. Sürecin nihai aşamasında ise yaklaşık yarım milyon Kırım Tatarı, etnik temizlik ve kültürel soykırım niteliğinde değerlendirilen sürgün politikaları kapsamında zorla yerlerinden edilmiştir.[^1] ![Carlo Bossoli, 1944'te adı Bilohirsk olarak değiştirilen Karasubazar'dan bir genel görünüm. (1836)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/59/%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%BE_%D0%91%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%B8._%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80._%D0%9E%D0%B1%D1%89%D0%B8%D0%B9_%D0%B2%D0%B8%D0%B4.jpg/1280px-%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%BE_%D0%91%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%B8._%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80._%D0%9E%D0%B1%D1%89%D0%B8%D0%B9_%D0%B2%D0%B8%D0%B4.jpg) *Carlo Bossoli, 1944'te adı Bilohirsk olarak değiştirilen Karasubazar'dan bir genel görünüm. (1836) (Carlo Bossoli, public-domain)* 1783-1917 yılları arasında yaklaşık 4 milyon Müslüman, başta [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) olmak üzere çeşitli bölgelere göç etmek zorunda kalmıştır. 1783 öncesinde ise Kırım Tatarları, Kırım nüfusunun yaklaşık %95’ini oluşturmaktaydı.[^2] ![Karasubazar (1880)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8b/Karasuvbazar_1880_yillari.jpg) *Karasubazar (1880) (Юлий Берндт, public-domain)* ![Belogorsk şehrindeki otobüs durağı. (2018)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%BA%D0%B7%D0%B0%D0%BB_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0_%282018%29.jpg/1280px-%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%BA%D0%B7%D0%B0%D0%BB_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0_%282018%29.jpg) *Belogorsk şehrindeki otobüs durağı. (2018) (Mitte27, CC-BY-SA-4.0)* ## Tezahürleri ### Yer adlarının değiştirilmesi Kırım'da Kırım Tatar isimlerini taşıyan mahallelerin, bölgelerin, köylerin ve coğrafi özelliklerin büyük çoğunluğuna, [Kırım Bölge Komitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_B%C3%B6lge_Komitesi)'nin yeniden adlandırmayı zorunlu kılan bir kararnamesi uyarınca, Tatarların sürgün edilmesinden kısa bir süre sonra [Slav](https://turkipedia.org/tr/wiki/Slavlar) isimleri verildi. [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m)'daki çoğu yer, 1940'larda [Kırım Tatarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın izlerini kaldırmak için uygulanan sürgün sonrası isimlerini hâlâ taşımaktadır. Çok az sayıda yerleşim yeri – [Bahçesaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bah%C3%A7esaray%2C_K%C4%B1r%C4%B1m),, [Canköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cank%C3%B6y), Işın, [Aluşta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alu%C5%9Fta), [Alupka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alupka) ve Saky – yeniden adlandırıldı.[^3][^4][^5] ### Propaganda Kırım'daki Sovyet parti yetkilileri, bölgedeki Slav nüfusu Tatarofobi doğrultusunda ideolojik olarak yönlendirmiş, Kırım Tatarlarını "hain", "burjuva" veya "karşı-devrimci" olarak tasvir etmiştir. Ayrıca, Kırım Tatarlarının Yunan, İtalyan, Ermeni ve Gotik kökenlerle bağlantıları bulunmasına rağmen, tarihsel olarak Kırım Yarımadası ile hiçbir gerçek bağları olmayan "Moğollar" oldukları yönünde yanlış bir algı oluşturulmuştur.[^6] 1948 yılında Kırım'da düzenlenen bir konferans, Kırım Tatar karşıtı düşüncelerin yaygınlaştırılması ve teşvik edilmesine adanmıştı.[^7] ## Ayrıca bakınız - [Emperyalizm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emperyalizm) - [Etnik temizlik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Etnik_temizlik) - Yerleşimci sömürgecilik - [Ruslaştırma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusla%C5%9Ft%C4%B1rma) - Tibet'in Sinicizasyonu - Filistin'in İbranileştirilmesi - [Amerika'nın sömürgeleştirilmesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerikan_kolonileri) [^1]: Williams, Brian Glyn. The Crimean Tatars: From Soviet Genocide to Putin's Conquest. Oxford University Press, 2016. [^2]: Russian Repression Risks Erasing the Crimean Tatars. [^3]: Against Their Will: The History and Geography of Forced Migrations in the USSR. Central European University Press, 2004, s. 152. [^4]: Крым и крымские татары в XIX-XX веках: сборник статей. 2005, s. 242. [^5]: Allworth, Edward. The Tatars of Crimea: Return to the Homeland : Studies and Documents. Duke University Press, 1998. [^6]: Williams, Brian Glyn. The Crimean Tatars: The Diaspora Experience and the Forging of a Nation. BRILL, 2001-01-01. [^7]: Williams, Brian Glyn. The Crimean Tatars: From Soviet Genocide to Putin's Conquest. Oxford University Press, 2016.