Kınalızade Ali Efendi

Kınalızade Ali, Osmanlı devlet adamı, şair ve alimdir.

1511 yılında Isparta'da doğan Ali Efendi'nin dedesi Abdülkadir Hamîdî, babası da kadılık görevlerinde bulunmuş Emrullah Efendi'dir. Isparta'da ilk eğitimini aldıktan sonra İstanbul'da akrabası olan Kazasker Kadri Efendi'nin yanında eğitimini devam ettirdi. İstanbul'da çeşitli medreselerde eğitim almış ve son olarak Çivizâde Muhyiddin Mehmed Efendi'den eğitim alarak onun yardımcısı oldu. 1543 yılında Edirne Hüsâmiye Medresesi'nde görevlendirildikten sonra 1546-1550 arasında Bursa'da, 1550-1551'de Kütahya'da, 1551'den başlayarak İstanbul'daki medreselerde müderrislik yapmış Ekim 1558'de Süleymaniye Medresesi'ne atanmıştır.^{[1]Aksoy, Hasan. Kınalızâde Ali Efendi. Türkiye Diyanet Vakfı, 2022, s. 416-417.}

1562 yılında Şam, 1566'da Kahire, 1567'de Halep, Ocak 1569'da Edirne ve 1570'te İstanbul kadısı olarak görev yapmıştır. Haziran 1571'de de Anadolu kazaskeri olmuştur. Bu görevdeyken 22 Ocak 1572'de gut hastalığı nedeniyle Edirne'de ölmüştür.^{[1]Aksoy, Hasan. Kınalızâde Ali Efendi. Türkiye Diyanet Vakfı, 2022, s. 416-417.}

Ali Efendi, Ahlak-ı Alai adlı eseriyle tanınmıştır. Kitabı Türkçe yazılmış ilk ahlak eseridir.

Ahlak-ı Alaide girişte ilimler tasnifi yapılır, ahlak 'hulk ilmi' diye tanımlanır. Kitap üç kısımdır: ferdi ahlak, aile, devlet. Kitap 1833'te Mısır'da basıldı, 1974'te giriş ve birinci bölümü Ahlakı Alai adıyla yayınlandı.

Ahmet Davutoğlu eserlerinde Kınalızade'nin Ahlak-ı Alai adlı eserinden derinden etkilendiğini ifade eder.