# Kıbrıs'taki medreseler listesi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s'taki_medreseler_listesi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Kıbrıs'taki medreseler listesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s%27taki_medreseler_listesi (CC-BY-SA-4.0) ![Küçük Medrese'nin çeşmesi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2e/Nikozja_fontanna.jpg) *Küçük Medrese'nin çeşmesi (Ewa Dryjanska, CC-BY-3.0)* [Kıbrıs](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s)'ta [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) döneminde yapılmış on beş [medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medrese) bulunmaktaydı. Vakfıye defterlerine göre ise kayıtlı on bir tane medrese vardı.[^1] Bu medreseler, [lise](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lise) düzeyinde eğitim vermekteydi.[^2] Adadaki ilk medrese, 1573'te, [Lefkoşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lefko%C5%9Fa)'da inşa edilen [Büyük Medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Medrese_%28Lefko%C5%9Fa%29)'dir.[^3] Yine Lefkoşa'da bulunan Küçük Medrese ise, ondan beş yıl sonra inşa edilmiştir.[^4] On iki medresenin sadece sekizi [İngiliz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Britanya_K%C4%B1br%C4%B1s%C4%B1) dönemine kadar eğitimine devam edebilmiştir.[^5] On beş medreseden dokuzu, sadece [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye) tarafından tanınmakta olan [Kuzey Kıbrıs](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_K%C4%B1br%C4%B1s_T%C3%BCrk_Cumhuriyeti)'ta, beşi ise adanın güney kesiminde bulunmaktadır. Birinin ise nerede bulunduğuna dair bilgiye ulaşılamamıştır. En fazla medrese olan yerleşim yeri yedi medreseyle Lefkoşa iken, onu iki medrese ile [Baf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baf) izlemektedir. [Gazimağusa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazima%C4%9Fusa), [Larnaka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Larnaka), [Limasol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Limasol), [Peristerona](https://turkipedia.org/tr/wiki/Peristerona) ve [Lefke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lefke)'de de birer medrese bulunmaktadır.[^6][^7] Adada, Osmanlılar döneminde medrese eğitimi çok üst düzeydeydi. A. Süha adlı araştırmacıya göre; bu dönemde Kıbrıs'taki medreseler, [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'nun güney kesiminden öğrenci çekmekteydiler. Öğrenci gönderen şehirlerin başında [Mersin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mersin), [Anamur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anamur), [Antalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antalya) ve [Adana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adana) gelmekteydi. 16. yüzyıldan sonra bu eğitim türü Osmanlı gerenelinde olduğu gibi adada da zayıflamaya başlamıştır. Önceleri, bir kanunla kapatılmaları yasaklanmıştır.[^8] Daha sonra, Osmanlı döneminin sonlarında ve [İngiliz](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngilizler) hakimiyetinde bu eğitim daha da zayıflamış ve 1939-40 eğitim-öğretim sezonunda sona ermiştir.[^9] Eğitim vermekte olan son medrese olan Büyük Medrese, 1936 yılında yıkılmıştır; fakat eğitim bir süre daha devam etmiştir. 1931 yılında söz konusu medresenin yıkılıp tekrar yapılacağı haberleri üzerine, bazı ada sakinleri medreselere karşı çıkmıştır.[^10] Günümüzde ise medreselerin çoğu harap durumdadır. ## Medreseler Bazı medreselerin yapılış tarihlerine ilişkin farklı kaynaklar farklı tarihler vermektedir. Böyle olan yapılış tarihleri, "/" işaretiyle belirtilmiştir. ## Günümüzdeki durumları Günümüzde bazı medreseler harap durumdadır. [Lefkoşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lefko%C5%9Fa)'daki [Büyük Medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Medrese_%28Lefko%C5%9Fa%29), 1936 yılındaki yıkılışı ve birkaç yıl sonraki tamamen terkinin ardından harap durumdadır ve sadece kalıntıları kalmıştır. Bunun dışında çeşmesi ayaktadır. Küçük Medrese'nin de sadece kalıntıları ve çeşmesi günümüze ulaşabilmiştir. [Peristerona Medresesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Peristerona_Medresesi) de harap haldedir. Pirpaşa Medresesi'nin günümüze sadece kalıntıları ulaşabilmiştir. Yapıldıktan hemen sonra, 1584'te harap olan medrese, 1825'te tamir edilse de zamanla tekrar harap olmuştur.[^11] ## Ekonomi ve mülkiyet ![Ali Ruhi Efendi Çeşmesi'nden bir görüntü](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/52/Nikozja_fontanna2.jpg) *Ali Ruhi Efendi Çeşmesi'nden bir görüntü (Ewa Dryjanska, CC-BY-3.0)* Tüm medreseler Vakıflar İdaresi'ne (Evkaf) bağlıydı. Medreselerin yapımı ve öğrencilerin okutulması için gerekli olan para ise bağışçılar tarafından karşılanmaktaydı.[^12] 1927-1938 yılları arasında tutulan kayıtlarda, Hamidiye (Arap Ahmet) Medresesi, [Büyük Medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Medrese_%28Lefko%C5%9Fa%29) ve Küçük Medrese'nin vakıflarının bulunduğu görülmüştür.[^13] Cami himayesinde olanlar ve faal olmayanların kaydı tutulmamıştır. Bu dönemde, vakıfların gömlek, belge ve varak adedi aşağıdaki gibidir.[^14] Burada *gömlek* sözcüğü "dosya kartonu"[^15] gibi bir anlamda, *varak* sözcüğü ise "yazılı kâğıt, varaka"[^16] anlamında kullanılmıştır. ## Medrese çeşmeleri Büyük Medrese ve Küçük Medrese'de yapılmış çeşmeler bulunmaktadır. İki medreseden de geriye kalan tek harap olmamış yapı çeşmeleridir. Çeşmeler medreselerin su ihtiyacını karşılamak için yapılmaktaydı. Küçük Medrese'nin çeşmesinin adı "Ali Ruhi Efendi Çeşmesi"dir. Bu çeşme, bir zamanlar medresenin içinde olup, şu an medresenin yıkılmasıyla açıkta kalmış bir haldedir. Büyük Medrese Çeşmesi ise, 1828 tarihinde eklenmiş olup, medrese avlusundaydı. Günümüzde [çimento](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87imento)yla bilinçsizce onarıldığı için özgünlüğünü kaybetmiştir. ## Medreseler ve camiler Adada medreseler ilk önce camilerden bağımsız olarak inşa ediliyordu. Daha sonra camilerin himayesinde medreseler artmaya başladı.[^17] Günümüzde, camiler ile aynı adı taşıyan medreseler bulunmaktadır. [Peristerona Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Peristerona_Camii) ile Peristerona Medresesi, Pir Paşa Camii ile Pirpaşa Medresesi bunlardan birkaçını oluşturmaktadır. [^1]: Atalay, Talip. "Geçmişten Günümüze Kıbrıs" (Türkçe) [^2]: Kıbrıs tarihi ve Kıbrısta türk eserleri. 1964, s. 102. [^3]: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Eğitim. 1983. [^4]: The Turks in Cyprus: a province of the Ottoman Empire (1571-1878). 1990, s. 198. [^5]: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Eğitim. 1983. [^6]: The Turks in Cyprus: a province of the Ottoman Empire (1571-1878). 1990, s. 198. [^7]: The Turks in Cyprus: a province of the Ottoman Empire (1571-1878). 1990, s. 199. [^8]: Atalay, Talip. "Geçmişten Günümüze Kıbrıs" (Türkçe) [^9]: The Turks in Cyprus: a province of the Ottoman Empire (1571-1878). 1990, s. 199. [^10]: Zorunlu Din Eğitimi ve Kur'an Kursları. [^11]: Lefke-6. [^12]: The Turks in Cyprus: a province of the Ottoman Empire (1571-1878). 1990, s. 198. [^13]: Vakıf Dosyaları Kataloğu. [^14]: Vakıf Dosyaları Kataloğu. [^15]: Büyük Türkçe Sözlük - gömlek. [^16]: Büyük Türkçe Sözlük - varak. [^17]: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Eğitim. 1983.