# Kürdistan (Osmanlı İmparatorluğu eyaleti)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrdistan_(Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu_eyaleti)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kürdistan (Osmanlı İmparatorluğu eyaleti), https://tr.wikipedia.org/wiki/K%C3%BCrdistan_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu_eyaleti%29 (CC-BY-SA-4.0)

- **Native name:** Eyâlet-i Kürdistan
- **Capital:** Diyarbakır
- **Today:** Türkiye
- **Year start:** 1846
- **Year end:** 1867
- **P:** Diyarbekir Eyaleti
- **S:** Diyarbekir Vilayeti
- **Nation:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Subdivision:** Eyaleti

**Kürdistan Eyalet**i (ايالت كردستان, *Eyâlet-i Kurdistân*) [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nda bir [eyaletti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eyalet_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29). Osmanlı'da ilk kez bu eyaletle birlikte "[Kürdistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrdistan)" kelimesi bir coğrafi bölge yerine bir [idari bölüm](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0dari_birim)ün adı olarak kullanıldı. Diyarbakır Eyaleti'nin isminin bölgenin genel coğrafi ismi olan Kürdistan olarak değiştirilmesi sonucu olagelmiştir.[^1][^2] [Kısa ömürlü bir eyaletti](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1sa_%C3%B6m%C3%BCrl%C3%BC_Osmanl%C4%B1_eyaletleri_ve_vilayetleri_listesi), 1846 ve 1867 arasında 21 yıl kadar kullanımda kaldı. Bu süreç, bölgede güçlü Kürt bir liderin eksikliğiyle dikkat çekti. [Nakşibendî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nak%C5%9Fibendilik) ve [Kadirî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kadir%C3%AElik) şahların ve tarikatların yükselmesine sebep oldu.

[Bedirhan Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bedirhan_Bey)'in yenilgisi ve İstanbul'a gönderilmesi sonucu kuruldu. Başta eski bir Kürt emirliği olan [Botan Emirliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Botan_Emirli%C4%9Fi)'nin sınırları içinde kurulu olan eyalet daha sonra kademeli olarak genişletildi ve en büyük hali eski [Diyarbekir Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbekir_%28eyalet%29)ni, [Van](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van), [Hakkari](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hakk%C3%A2ri) ve [Muş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mu%C5%9F) çevresindeki alanları ve [Mardin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mardin) ve [Cizre](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cizre) şehirlerini kapsıyordu. 1847 ve 1867 arasında yayınlanan [salname](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salname)lere göre merkezi Osmanlı hükûmeti tarafından yönetildi ve yıllık 80,000 [kuruş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuru%C5%9F)luk fon aldı. Bu miktar [Musul Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musul_%28eyalet%29)'nden oldukça yüksektir. 1867'de kaldırıldı ve [Diyarbekir Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbekir_Vilayeti) ile değiştirildi. Varlığı boyunca unvanları [Müşîr](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr) veya [Vezir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vezir) olan 12 valisi oldu.

[^1]: Osmanlı İdaresinde Kürtler ve Özerklik: Efsane mi Gerçek mi? (XVI-XVIII. Yüzyıllar) - Mehmet ÖZ. <https://www.turkyurdu.com.tr/yazar-yazi.php?id=950>
[^2]: Kürdistan Eyâleti'nin İdari Yapısı (1847-1867). Mardin Artuklu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı, 2014, s. iii.