Kündürî

Kündürî veya tam adıyla Ebu Nasr Amidülmülk İmadüddin Mansur bin Muhammed el-Kündürî, (Farsça: کندری, d. 1024, Kündür - ö. 29 Kasım 1064, Merverruz), Büyük Selçuklu İmparatorluğu veziri.

1024 yılında Kündür köyünde zengin bir dihkanın oğlu olarak doğdu. Farsça ve Arapça öğrendi, fıkıhla ilgilendi. Arapça ve Farsça bildiğinden sarayda görevlendirildi ve ardından Harezm'in idaresi görevine getirildi. Tuğrul Bey'in kendisi için istediği bir hanımı kendisine nikahlayıp ardından isyan etmesi üzerine yakalanıp hadım edildi. Divanü'r-resail'de katip olarak görev aldı. 1055 yılında Ebu Muhammed Hasan ed-Dihistanî'nin^{[1]İbnü'l-Esir, IX, s. 526} yerine vezir olarak tayin edildi.

Tuğrul'un ölümü üzerine onun vasiyetine uyarak Çağrı Bey'in oğlu Süleyman'ı tahta çıkardı ancak Kutalmış'ın tehlike oluşturacağını anlayınca Alparslan'ı tahta çıkarttı. Alparslan, Kündürî'nin vezirlik görevini devam ettirdi. Nizâmülmülk iktidarını Kündürî ile paylaşmak istemeyince Alparslan'ı Kündürî'yi öldürtmesi için ikna etti.^{[2]TDV İslam Ansiklopedisi, cilt: 26, sayfa: 554} Ardından 31 Aralık 1063 tarihinde Kündürî tutuklanıp hapsedildi ve malları müsadere edildi. Bir yıl hapiste kaldıktan sonra 29 Kasım 1064 tarihinde Merverruz'daki hapishanede öldürüldü. Köyü Kündür'de defnedildi.

Mutezile-Şii görüşleri bağnaz bir şekilde savunan Kündürî, Tuğrul Bey'den bidatçılara lanet okunması için ferman çıkarttırarak bu fermanla Eşari alimlerine baskı yaparak ders okutmalarını yasaklamış ve bir kısmını hapsetmiştir.^{[3]Abdülazîm ed-Dîb, TDV İslâm Ansiklopedisi, cilt: 8, sayfa: 141}

Popüler Kültürde Yeri

2021'de TRT 1 de yayınlanmaya başlayan Alparslan: Büyük Selçuklu dizisinde Hakan Şahin ve Yıldırım Fikret Urağ tarafından canlandırılmıştır.